Είναι γεγονός πως τα οφθαλμικά κολλύρια και τα ωτικά φάρμακα όχι μόνο διατίθενται σε παρόμοιες συσκευασίες, αλλά χρησιμοποιούνται και με παρόμοιο τρόπο. Ακόμα και οι λέξεις «οπτικές» και «ωτικές» διαφέρουν ουσιαστικά κατά ένα γράμμα, αν εξαιρέσουμε την ορθογραφία τους, με αποτέλεσμα εύκολα να μπερδέψει κάποιος τα φάρμακα και να ρίξει στα μάτια τις σταγόνες για τα αυτιά του…
«Η χρήση ωτικών σταγόνων στα μάτια είναι ένα από τα πιο συχνά σφάλματα που κάνουν οι ασθενείς, συχνότερα οι ηλικιωμένοι» επισημαίνει ο δρ Αναστάσιος Ι. Κανελλόπουλος, MD, Χειρουργός-Οφθαλμίατρος, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision, Καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης.
Τι μπορεί να συμβεί; «Αυτό εξαρτάται από το τι ακριβώς έχει βάλει ο ασθενής στα μάτια του. Συνήθως όταν κάποιος ρίχνει στο μάτι του ένα φάρμακο για τα αυτιά, αναπτύσσει γρήγορα αίσθημα καύσου (κάψιμο) και νιώθει ισχυρά τσιμπήματα στα μάτια. Επίσης παρουσιάζει κοκκίνισμα και πρήξιμο των ματιών, ενώ η όρασή του θολώνει, όμως αυτές είναι οι πρώτες αντιδράσεις καθώς μπορεί να υπάρξουν και πολλές άλλες», αναφέρει.
Τα προβλήματα που εμφανίζονται στην όραση μπορεί να είναι πολύ πιο σοβαρά εάν το μπέρδεμα αφορά μια πολύ πιο ερεθιστική ουσία από τις ωτικές σταγόνες. Μάλιστα η περίπτωση ενός 64χρονου Βρετανού έγινε θέμα στα ιατρικά συνέδρια επειδή μπέρδεψε το οφθαλμικό κολλύριό του με ένα πανομοιότυπο μπουκαλάκι που περιείχε… κόλλα για τεχνητά νύχια!
Σύμφωνα με τη δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό BMJ Case Report, ο άνδρας πήγε στο Οφθαλμολογικό Νοσοκομείο της Οξφόρδης με θολή όραση και έντονο πόνο στο αριστερό μάτι, στο οποίο είχε βάλει «κολλύριο» δύο ώρες νωρίτερα. Στην πραγματικότητα, όμως, είχε μπερδέψει το αληθινό κολλύριο που έπρεπε να χρησιμοποιεί μετά από μία εγχείρηση που είχε κάνει το μάτι, με το μπουκαλάκι της κόλλας που ήταν πανομοιότυπο.
Ο συγκεκριμένος ήταν πολύ τυχερός (και έξυπνος), διότι αμέσως μόλις αντιλήφθηκε το λάθος του έριξε στο μάτι του άφθονο νερό και έπειτα πήγε στο νοσοκομείο, διότι τα βλέφαρά του παρέμεναν κολλημένα μεταξύ τους. Όταν οι γιατροί κατόρθωσαν να ξεκολλήσουν τα βλέφαρά του, διαπίστωσαν πως είχε υποστεί εκδορά του κερατοειδούς (είναι ο επιφανειακός χιτώνας του ματιού), αλλά η όρασή του δεν είχε υποστεί βλάβη.
Αυτού του είδους τα λάθη δεν συμβαίνουν μόνο τα τελευταία χρόνια, αλλά εδώ και δεκαετίες, σημειώνουν οι γιατροί στο άρθρο τους.
«Η ακούσια οφθαλμική ενστάλαξη κυανοακρυλικής κόλλας στη θέση ενδοφθάλμιων σταγόνων έχει περιγραφεί αρκετές φορές στην ιατρική βιβλιογραφία, μετά την πρώτη αναφορά το 1982», τονίζει ο ειδικός, εξηγώντας ταυτόχρονα πως αυτό οφείλεται στο ότι τη δεκαετία του '80 άλλαξαν οι συσκευασίες σε πολλές κόλλες νυχιών και μοιάζουν πια πολύ με εκείνες των οφθαλμικών κολλύριων.
Τρόποι προστασίας
Ο δρ Κανελλόπουλος δίνει μερικές χρήσιμες συμβουλές:
- Να φυλάτε τα μπουκαλάκια στις αρχικές, χάρτινες συσκευασίες τους. Σε αρκετές από αυτές υπάρχουν φωτογραφίες ή σχήματα που μοιάζουν με το μάτι, το αυτί, ή ακόμα και με το κατοικίδιό σας ή με κόλλα, δεδομένου ότι μπερδέματα γίνονται και με τις σταγόνες για ζώα. Ακόμα, όμως, και αν οι συσκευασίες δεν διαθέτουν τέτοια σχήματα, έως ότου ανοίξετε το κουτί για να πάρετε από μέσα το μπουκαλάκι, θα έχετε αυτόματα δει αν είναι οι σωστές σταγόνες ή όχι.
- Να βάζετε σε διαφορετικά σημεία του σπιτιού τα σκευάσματα σε μορφή σταγόνων. Μην βάζετε τα οφθαλμικά κολλύρια μαζί με τις ωτικές σταγόνες, τα κολλύρια των κατοικίδιων ζώων και τις κόλλες για τα νύχια.
- Απομνημονεύστε τα χρώματα από τα καπάκια. Αν δεν μπορείτε να μάθετε τις ονομασίες των οφθαλμικών σταγόνων, προσπαθήστε να απομνημονεύσετε το χρώμα που έχει το καπάκι τους. Αν έχουν όλες λευκά καπάκια, βάψτε το καθένα με άλλο χρώμα χρησιμοποιώντας π.χ. ανεξίτηλο μαρκαδόρο.
- Μην βιάζεστε. Πριν από κάθε χρήση, να αφιερώνετε χρόνο για να διαβάζετε φωναχτά, ώστε να το ακούτε κιόλας, το όνομα και την περιγραφή του σκευάσματος που πάτε να χρησιμοποιήσετε.
- Οργανωθείτε σωστά. Φροντίστε να χρησιμοποιείτε διαφορετικές ώρες της ημέρας τις οφθαλμικές από τις ωτικές σταγόνες σας.
- Μόλις ολοκληρώνετε τη θεραπεία σας, να πετάτε το φάρμακο που περίσσεψε. Με αυτό τον τρόπο δεν θα γεμίσετε το σπίτι με μπουκαλάκια, που δεν θα μπορείτε να καταλάβετε τι είναι.
- Αν κατά λάθος βάλετε στο μάτι σας ωτικές ή άλλες σταγόνες, ρίξτε άφθονο νερό και καλέστε αμέσως τον οφθαλμίατρό σας.
