Πριν λίγες μέρες ένα 10χρονο αγόρι στις ΗΠΑ οδηγήθηκε στο νοσοκομείο μετά την κατανάλωση 6 μπουκαλιών νερού σε μια ώρα. Οι γιατροί διαπίστωσαν “δηλητηρίαση” από την ποσότητα νερού που είχε καταναλώσει.
Και όμως υπάρχει ασφαλές όριο κατανάλωσης ακόμα και στο νερό, λένε οι ειδικοί.
Ο συγκεκριμένος κίνδυνος δεν προέρχεται από την ποιότητα του νερού αλλά από την ποσότητα και το χρονικό εύρος που αυτό καταναλώθηκε.
Τι συμβαίνει στο σώμα αν πιούμε υπερβολική ποσότητα νερού;
Η υδρική δηλητηρίαση, όπως ονομάζεται, προκύπτει ως αποτέλεσμα της διαταραχής των ηλεκτρολυτών στο σώμα μας. Είναι μια γενικά σπάνια κατάσταση ωστόσο προκύπτει αρκετά συχνά σε αθλητές αθλημάτων αντοχής που καταναλώνουν μεγάλη ποσότητα νερού σε σύντομο διάστημα.
Πως το νερό επηρεάζει τους ηλεκτρολύτες
Οι ηλεκτρολύτες είναι μέταλλα και ιχνοστοιχεία που συμμετέχουν σε μια σειρά μεταβολικών διεργασιών. Στο ανθρώπινο σώμα εντοπίζονται μεταξύ άλλων στο αίμα, στον ιδρώτα, στα ούρα και στους ιστούς. Κάποια από τα βασικότερα είδη είναι:
- Νάτριο - ρυθμίζει την ισορροπία των υγρών εσωτερικά και εξωτερικά των κυττάρων, συμβάλλει στη ομαλή λειτουργία του νευρικού και του μυϊκού συστήματος αλλά και της αρτηριακής πίεσης
- Κάλιο - επηρεάζει την λειτουργία του νευρικού συστήματος και της κίνησης των μυών ενώ ρυθμίζει τους καρδιακούς παλμούς
- Χλώριο – είναι απαραίτητο για την δημιουργία του υδροχλωρικού οξέος ενώ μαζί με το νάτριο ρυθμίζουν την ισορροπία των υγρών του οργανισμού
Όταν στο σώμα υπάρχει υπερβολική ποσότητα νερού, η ισορροπία των ηλεκτρολυτών διαταράσσεται. Λαϊκά θα λέγαμε ότι το αίμα αραιώνει.
Η δυσλειτουργία ξεκινά στα νεφρά που αναγκάζονται να δουλεύουν εντατικά για να απομακρύνουν την υπερβολική ποσότητα νερού.
Όταν ωστόσο αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στην διαδικασία ο οργανισμός οδηγείται σε μια κατάσταση που ονομάζεται υπονατριαιμία.
Σε κανονικές συνθήκες, τα φυσιολογικά επίπεδα νατρίου στο σώμα κυμαίνονται μεταξύ 135-145 millimole ανά λίτρο. Στην υπονατριαιμία, η συγκέντρωση νατρίου πέφτει κάτω από αυτό το όριο. Όσο χαμηλότερα είναι τα επίπεδα νατρίου, τόσο πιο έντονες οι επιπτώσεις στον οργανισμό.
Η σοβαρή υπονατριαιμία μπορεί να οδηγήσει σε επιληπτική κρίση, αναπνευστική δυσχέρεια, κώμα ακόμα και θάνατο.
Τα συμπτώματα της υδρικής δηλητηρίασης
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, για έναν άνθρωπο 75 κιλών, αρκούν 6 λίτρα νερού για να τον οδηγήσουν ακόμα και στον θάνατο αν καταναλωθούν πολύ γρήγορα, δηλαδή εντός μικρού χρονικού διαστήματος.
Στην μέτριας έντασης υδρική δηλητηρίαση τα βασικά συμπτώματα είναι συνήθως αίσθημα ναυτίας και κατάπτωσης, πονοκέφαλος, αίσθηση αποσυντονισμού.
Αν η δηλητηρίαση είναι σοβαρότερη, παρουσιάζονται κράμπες, μυική αδυναμία, αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Χωρίς ιατρική παρέμβαση τα συμπτώματα εντείνονται και η εγκεφαλική λειτουργία διαταράσσεται. Παρουσιάζεται εγκεφαλικό οίδημα που μπορεί να οδηγήσει σε κώμα ακόμα και σε θάνατο.
Η ιατρική βοήθεια αφορά σε αποκατάσταση της ηλεκτρολυτικής ισορροπίας στο αίμα, με διόρθωση των τιμών του νατρίου.
Αν και δεν υπάρχει σαφές πρωτόκολλο για το ποια είναι η "ασφαλής" ποσότητα ημερήσιας κατανάλωσης νερού, οι ειδικοί δίνουν περισσότερο βάρος στην συνολική ποσότητα που καταναλώνουμε ανά ώρα, συστήνοντας να είναι μικρότερη τους ενός λίτρου ώστε να προλαβαίνουν τα νεφρά να κάνουν την σωστή επεξεργασία και το περίσσιο νερό να απομακρύνεται εγκαίρως μέσω της ούρησης. Τονίζουν όμως ότι το φύλο, το βάρος, η ηλικία, τυχόν προβλήματα υγείας, είναι επίσης παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν το θέμα.
Ειδικά δε για όσους εμπλέκονται σε απαιτητικές αθλητικές δραστηριότητες, η επαρκής ενυδάτωση λένε οι ειδικοί μπορεί να εξασφαλιστεί με ασφάλεια από κατανάλωση ροφημάτων ηλεκτρολυτών ώστε να είναι σίγουρο ότι δεν θα διαταραχθούν οι τιμές νατρίου στο σώμα.
Χρήσιμοι σύνδεσμοι: www.healthline.com και www.webmd.com
