Ένα βήμα πιο κοντά σε κόσμο χωρίς τον καπνό του τσιγάρου, όπου όσοι επιλέγουν να χρησιμοποιούν νικοτίνη θα μπορούν τουλάχιστον να μειώσουν σημαντικά τη βλάβη που προκαλείται από το συμβατικό κάπνισμα, βρίσκεται η Philip Morris International (PMI), μετά την εξαγορά της Swedish Match. Μιλώντας σε Έλληνες δημοσιογράφος, στο πλαίσιο διεθνούς εκδήλωσης για τη συνεργασία των δύο εταιρειών, και πως η Swedish Match συμβάλλει στη μεταμόρφωση της PMI, ο Tommaso Di Giovanni, Αντιπρόεδρος Διεθνών Σχέσεων της Philip Morris International, αναφέρθηκε επανειλημμένα στο στόχο της εταιρείας να συνεισφέρει σε ένα κόσμο όπου το τσιγάρο αποτελεί παρελθόν.
«Όσο πιο σύντομα ξεφορτωθούμε τα τσιγάρα τόσο καλύτερα θα είναι», ανέφερε ξεκάθαρα και ανέδειξε το παράδειγμα της Σουηδίας ως χώρα που μετέτρεψε την ιδέα της μείωσης βλάβης σε πραγματικότητα σε διάφορα επίπεδα.
«Το κάπνισμα θα συνεχιστεί, οπότε ας κάνουμε κάτι να μειώσουμε την επίπτωση του καπνίσματος στη δημόσια υγεία», συμπλήρωσε ο κ. Di Giovanni. Γενικότερα, η έννοια της μείωσης της βλάβης αφορά στη μείωση της επιβλαβούς επίπτωσης μιας δραστηριότητας, η οποία δεν είναι εφικτό να διακοπεί, όπως το κάπνισμα.
Η Σουηδία είναι η χώρα όπου οι μοντέρνες ζώνες ασφαλείας, τριών σημείων, για τα αυτοκίνητα ανακαλύφθηκαν, το 1958 από μηχανικό της Volvo. Χρειάστηκε όμως σχεδόν 13 χρόνια για να υιοθετηθεί η υποχρεωτική της χρήση σε χώρα εκτός Σουηδίας (1970, Βικτώρια της Αυστραλίας) και ακόμη περισσότερα χρόνια και έντονες συζητήσεις για εφαρμοστούν σε άλλες χώρες. «Πόσες ζωές θα είχαν σωθεί αν η εφαρμογή τους στα αυτοκίνητα και η χρήση τους γινόταν υποχρεωτική νωρίτερα», διερωτήθηκε ο κ. Di Giovanni, παραλληλίζοντας τη διαδικασία έως την υιοθέτηση των ζωνών ασφαλείας με τις διεργασίες γύρω από τα προϊόντα χωρίς καύση.
Κατά τον κ. Di Giovanni η υιοθέτηση των τεχνολογιών αυτών θα πρέπει να επιταχυνθεί και σε αυτό το σημείο έθεσε το παράδειγμα της Ελλάδας, υπενθυμίζοντας πως στη χώρα μας βρίσκεται το ένα από τα δύο εργοστάσια της PMI στον κόσμο που παράγει μόνο θερμαινόμενα προϊόντα καπνού.
«Η Ελλάδα έχει υπάρξει πρωτοπόρος τουλάχιστον σε ότι αφορά τα προϊόντα χωρίς καύση, όπου το ποσοστό χρήσης είναι αρκετά υψηλό. Στην Αθήνα, αν δεν κάνω λάθος, το ένα τέταρτο των καπνιστών άλλαξε σε Iqos εάν υπολογίσουμε και τα ανταγωνιστικά προϊόντα ο αριθμός θα είναι μεγαλύτερος. Οπότε ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού έχει ήδη κάνει την αλλαγή. Αλλά και η νομοθεσία προσαρμόστηκε για να διευκολύνει, να επιτρέψει την αλλαγή, ενισχύοντας την καινοτομία. Δεν ακολουθούν, όμως, όλες οι χώρες τον ίδιο δρόμο και είναι κρίμα, γιατί είναι χαμένος χρόνος για τη δημόσια υγεία», σημείωσε.
Για να ενισχύει το επιχείρημα του ο αντιπρόεδρος Διεθνών Σχέσεων της PMI «επέστρεψε» στη Σουηδία, σημειώνοντας πως αναδεικνύει την ανάγκη επιτάχυνσης του ρυθμού αλλαγής. «Όσο πιο σύντομα ξεφορτωθούμε τα τσιγάρα τόσο καλύτερα θα είναι».
Όπως η Ελλάδα είναι και η Σουηδία πρωτοπόρος, καθώς όπως υποστήριξε χάρη στο snus το κάπνισμα έχει περιοριστεί στο 5%. «Το 5% του πληθυσμού καπνίζει, την ώρα που το ποσοστό νοσημάτων που σχετίζονται με το κάπνισμα είναι χαμηλότερο στη Σουηδία σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Δεν αποκλείεται η Σουηδία να είναι, λοιπόν, η πρώτη χώρα που θα εξαφανίσει το τσιγάρο».
Ωστόσο, η κυκλοφορία του εν λόγω προϊόντος απαγορεύεται στην υπόλοιπη Ευρώπη, «πιθανόν λόγω του φόβου για το άγνωστο», εκτίμησε.
«Το 1992 η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε την απαγόρευση του προϊόντος για την εσωτερική αγορά, φοβούμενη τις επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Η ιστορία όμως απέδειξε τ’ αντίθετο. Θέλω να πιστεύω ότι περισσότερες χώρες θα «αγκαλιάσουν» την καινοτομία, όπως η Ελλάδα, αξιοποιώντας την. Η πρόοδος πρέπει να ενθαρρύνεται γιατί έτσι δημόσιος και ιδιωτικός τομέας μπορούν να συνεργαστούν για να βελτιώσουν τα πράγματα», συμπλήρωσε.
Ωστόσο, η κριτική γύρω από τα προϊόντα χωρίς καύση επιμένει, καθώς επιστημονικοί κύκλοι εκτιμούν πως δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για τις μακροχρόνιες επιπτώσεις. Το News4Health ρώτησε λοιπόν τον Αντιπρόεδρο Διεθνών Σχέσεων της PMI αν υπάρχει κίνδυνος να επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος με το τσιγάρο ή αν έχουν συγκεντρωθεί τα απαραίτητα δεδομένα. Ο κ. Di Giovanni ήταν ξεκάθαρος:
«Αρχικά, αν το ερώτημα είναι αν γνωρίζουμε ότι είναι απολύτως ασφαλή αυτά τα προϊόντα, γνωρίζουμε ότι δεν είναι 100% ασφαλή. Κανένα από αυτά τα προϊόντα δεν απόλυτα ασφαλή, η έννοια του «μηδενικού κινδύνου» δεν υφίσταται. Αν το ζητούμενο, όμως, είναι αν αυτά τα προϊόντα είναι κατά πολύ καλύτερα από τα τσιγάρα για εκείνους που θα συνέχιζαν, όπως και να έχει, να καπνίζουν, η απάντηση σε αυτό, βάσει των δεδομένων που έχουμε συλλέξει έως σήμερα, είναι «ναι».
Όπως δείχνουν τα εργαστηριακά δεδομένα, στον ατμό αυτών των προϊόντων τα επίπεδα των επιβλαβών ενώσεων είναι μειωμένα, κατά 95% στην περίπτωση του Iqos. Αυτό από μόνο του αρκεί για να μας πει ότι το προϊόν είναι κατά πολύ καλύτερο.
Αλλά και οι κλινικές μελέτες έδειξαν πως οι άνθρωποι που αντικατέστησαν το τσιγάρο με το θερμαινόμενο προϊόν καπνού παρουσιάζουν σχετικά ανάλογη εικόνα με όσους το έχουν κόψει.
Ακόμα και ο FDA όταν έλεγξε όλα τα δεδομένα και τα αποτελέσματα από μαθηματικά μοντέλα συμφώνησε απόλυτα, πως μπορεί να προωθήσει τη δημόσια υγεία.
Και πέραν, όμως, αυτών έχουμε αρχίσει να βλέπουμε τα πρώτα επιδημιολογικά στοιχεία. Ακόμη και πληθυσμιακές μελέτες -τουλάχιστον δύο ανεξάρτητες μελέτες από Ιαπωνία και Κορέα είναι διαθέσιμες- δείχνουν τα ποσοστά νοσηρότητας να μειώνονται μετά την εισαγωγή της τεχνολογίας θερμαινόμενου καπνού στις δύο αυτές χώρες.
Εν τέλει η ερώτηση μπορεί να είναι κατά πόσο βελτιώνεται η δημόσια υγεία, συγκεκριμένα, για το οποίο χρειάζονται εκτενή επιδημιολογικά δεδομένα.
Αλλά τα δεδομένα σε ό,τι αφορά στη σύγκριση μεταξύ των δύο προϊόντων, θερμαινόμενου καπνού και τσιγάρα, είναι τόσο ισχυρά που δεν αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης».
Ο κ. Di Giovanni ολοκλήρωσε την απάντηση του επιστρέφοντας στην περίπτωση του Snus, σημειώνοντας πως πρόκειται για ένα προϊόν που χρησιμοποιείται σε επίπεδο πληθυσμού για δεκαετίες. «Χρησιμοποιείται για την ακρίβεια για 2 αιώνες τώρα στη Σουηδία! Οπότε υπάρχουν διαθέσιμα επιδημιολογικά δεδομένα δεκαετιών από τη χρήση του και μπορούμε να ποσοτικοποιήσουμε με ακρίβεια την επίπτωση του στον πληθυσμό. Όπως ανέφερα, στην περίπτωση κακοηθειών τα ποσοστά είναι περίπου τα μισά από την ηπειρωτική Ευρώπη. H Swedish Match έχει διάφορα προϊόντα εγκεκριμένα από τον FDA στις ΗΠΑ, που εξέτασε δεδομένα για την ποσοτικόποιηση της μείωσης της βλάβης μέσω της χρήσης του προϊόντος. Πρόκειται για περίπτωση μείωση της βλάβης στην πράξη.
Για όσους συνεχίζουν να καπνίζουν, λοιπόν, αποτελούν μια σαφώς καλύτερη εναλλακτική επιλογή», κατέληξε.
Το Snus
Το Snus είναι ένα προϊόν μη καιόμενου καπνού, που τοποθετείται μέσα από το χείλος και συγκεκριμένα μεταξύ χείλους και ούλων, για αρκετά λεπτά της ώρας. Αποτελεί το πρώτο προϊόν καπνού που έλαβε έγκριση από τον FDA, το 2019, ως καπνικό προϊόν διαφοροποιημένου κινδύνου (Modified Risk Tobacco Product, MRTP).
O FDA χορήγησε την εν λόγω άδεια μετά τον εκτενή έλεγχο των επιστημονικών δεδομένων που υπέβαλε η Swedish Match, με το βάρος να πέφτει προφανώς στις επιδημιολογικές μελέτες χάρη στη μακροχρόνια παράδοση χρήσης του προϊόντος στη Σουηδία.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση ωστόσο, η πώληση του απαγορεύεται ρητώς από το 1992, με την ενεργοποίηση της τροποποιημένης Οδηγίας περί Σήμανσης (Labelling Directive). Σχολιάζοντας τους λόγους γύρω από αυτή την «παράδοξη κατάσταση όπως τη χαρακτήρισαν, ο Patrik Hildingsson, Αντιπρόεδρος Επικοινωνίας και Δημοσίων Σχέσεων της Swedish Match, υπενθύμισε ότι όταν η απόφαση για απαγόρευση ελήφθη, η Σουηδία δεν ήταν μέλος της Ε.Ε. (εντάχθηκε το 1995). Βέβαια η απόφαση ανανεώθηκε το 2001 και το 2014. Ο κ. Hildingsson, όμως, σημείωσε πως η εταιρεία, ενισχυμένη από τη συνεργασία της με την PMI, θα προσπαθήσει να αναστρέψει τη νομοθεσία.
Η εξαγορά της Swedish Match
Η σουηδική εταιρεία άρχισε τη λειτουργία της στις αρχές του 20ου αιώνα και πλέον δραστηριοποιείται κυρίως στα προϊόντα snus και στα φακελάκια νικοτίνης, ενώ διαθέτει και σπίρτα και αναπτήρες. Η εξαγορά της Swedish Match ανήλθε περίπου σε 16 δισ. δολαρίων και σύμφωνα με όσα δήλωνε τον περασμένο Νοέμβριο ο Jacek Olczak της Philip Morris η PMI απέκτησε πάνω από το 90% των μετοχών.
Η εξαγορά της Swedish Match βασίστηκε σε δύο δεδομένα, σύμφωνα με τον κ. Di Giovanni: η επέκταση του χαρτοφυλακίου της εταιρείας σε προϊόντα μειωμένης βλάβης και η ανάπτυξη στην αμερικανική αγορά.
«Πρώτον, κατανοούμε ότι οι καπνιστές έχουν διαφορετικές προτιμήσεις. Στην Βρετανία, για παράδειγμα, οι περισσότεροι καπνιστές μετακινούνται στα ηλεκτρονικά τσιγάρα, ενώ στην Ελλάδα οι περισσότεροι στρέφονται στα προϊόντα θερμαινόμενου καπνού.
Αλλά ίσως υπάρχουν καπνιστές που θα προτιμούσαν άλλα προϊόντα, όπως είναι το snus. Άλλωστε στο χαρτοφυλάκιο μας έχουμε και προϊόντα όπως τσίχλες νικοτίνης. Χρειάζεται, λοιπόν, να κινηθούμε σε όλες τις πιθανές οδούς, αν θέλουμε να παρακινήσουμε τους καπνιστές να αφήσουν το συμβατικό τσιγάρο. Συνεπώς, η προσθήκη του snus και των nicotine pouches («φακελάκια» νικοτίνης) στο χαρτοφυλάκιο μας είναι λογικό. Μπορεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση το snus να απαγορεύεται αλλά επιτρέπεται αλλού, όπως οι ΗΠΑ.
Δεύτερον, λοιπόν, οι ΗΠΑ αποτελούν τη μεγαλύτερη αγορά για εναλλακτικά προϊόντα καπνού, αποτελώντας το 60% της παγκόσμιας αγοράς. Μέχρι την εξαγορά της Swedish Match η PMI ήταν εκτός της αγοράς, για περίπου 2 χρόνια, καθώς η προηγούμενη συμφωνία με αμερικανική καπνοβιομηχανία για τη διάθεση του iqos στην αγορά των ΗΠΑ, παρότι προχωρούσε, σταμάτησε καθώς η Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου (International Trade Commission) απαγόρευσε την εισαγωγή των ράβδων καπνού, «μετά από πίεση ανταγωνιστή.
Η Swedish Match έχει 150 χιλιάδες σημεία πώλησης στις ΗΠΑ και πάνω από 500 άτομα στις πωλήσεις. Μάλιστα, το Snus έχει λάβει, όπως και το σύστημα θέρμανσης καπνού της PMI, έγκριση ως MRTP από τον FDA», σημείωσε.
