Επιστήμονες ανέπτυξαν ένα νέο ρινικό σπρέι που μπορεί να μειώσει εντυπωσιακά τη φλεγμονή του εγκεφάλου και να αποκαταστήσει τη μνήμη με μόλις δύο δόσεις, με αποτελέσματα που διαρκούν μήνες, σύμφωνα με μια νέα μελέτη.
Πρόσφατα, ένα αυξανόμενο σώμα ερευνών δείχνει ότι η εγκεφαλική θολούρα που βιώνει κανείς καθώς μεγαλώνει συνδέεται με μια έξαρση φλεγμονής βαθιά μέσα στο κέντρο μνήμης του εγκεφάλου. Οι επιστήμονες αποκαλούν αυτό το φαινόμενο «νευροφλεγμονή» – το οποίο θεωρείται το αναπόφευκτο τίμημα της γήρανσης.
Τώρα, όμως, μια νέα μελέτη σε ποντίκια δείχνει ότι αυτή η φλεγμονή που ευθύνεται για τη γήρανση του εγκεφάλου και τη διανοητική θολούρα μπορεί στην πραγματικότητα να αντιστραφεί με ένα απλό ρινικό σπρέι.
Αυτό το σπρέι θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει το μέλλον των θεραπειών για παθήσεις όπως η νόσος του Αλτσχάιμερ και μπορεί ακόμη και να αλλάξει όσα γνωρίζουμε για τη γήρανση του εγκεφάλου, αναφέρουν ερευνητές από το Texas A&M University.
«Καθώς αναπτύσσουμε και επεκτείνουμε αυτή τη θεραπεία, ένα απλό ρινικό σπρέι δύο δόσεων θα μπορούσε μια μέρα να αντικαταστήσει επεμβατικές, επικίνδυνες διαδικασίες ή ίσως ακόμη και μήνες φαρμακευτικής αγωγής», λέει ο Ashok Shetty, κύριος συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύθηκε στο Journal of Extracellular Vesicles.
Οι περιπτώσεις άνοιας προβλέπεται να υπερδιπλασιαστούν σε διάφορα μέρη του κόσμου μέσα στις επόμενες τέσσερις δεκαετίες, καθώς ο παγκόσμιος πληθυσμός γερνάει, δημιουργώντας επείγουσα ανάγκη για πολιτικές και παρεμβάσεις που θα μειώσουν τον κίνδυνο και τη σοβαρότητα της πάθησης.
«Η προσέγγισή μας επαναπροσδιορίζει τι σημαίνει να γερνάς», λέει ο Δρ Shetty.
«Στοχεύουμε στην επιτυχή γήρανση του εγκεφάλου: να διατηρούμε τους ανθρώπους ενεργούς, σε εγρήγορση και συνδεδεμένους. Όχι απλώς να ζουν περισσότερο, αλλά να ζουν πιο έξυπνα και πιο υγιεινά», λέει.
Το ρινικό σπρέι λειτουργεί εξίσου αποτελεσματικά και στα δύο φύλα και μπορεί μια μέρα να βοηθήσει ακόμη και τους επιζώντες εγκεφαλικού επεισοδίου να ανακτήσουν τις χαμένες εγκεφαλικές λειτουργίες, λένε οι ερευνητές.
Η διαδικασία με την οποία δρα
Περιέχει εκατομμύρια μικροσκοπικά βιολογικά πακέτα γνωστά ως εξωκυτταρικά κυστίδια (EVs) που λειτουργούν ως οχήματα μεταφοράς για να μεταφέρουν ισχυρό γενετικό φορτίο που ονομάζεται microRNAs, τα οποία είναι τα δραστικά συστατικά.
«Τα microRNAs λειτουργούν ως κύριοι ρυθμιστές. Βοηθούν στη ρύθμιση και τον έλεγχο πολλών γονιδιακών και σηματοδοτικών οδών στον εγκέφαλο», εξήγησε η συν-συγγραφέας της μελέτης Madhu Leelavathi Narayana.
Με τη βοήθεια των εξωκυτταρικών κυστιδίων, τα μικροRNA παρακάμπτουν το προστατευτικό φράγμα του εγκεφάλου και μεταφέρονται απευθείας στον εγκεφαλικό ιστό, όπου απορροφώνται.
«Ο τρόπος χορήγησης είναι μία από τις πιο συναρπαστικές πτυχές της προσέγγισής μας. Η ενδορρινική χορήγηση μας επιτρέπει να φτάσουμε και να θεραπεύσουμε τον εγκέφαλο απευθείας χωρίς επεμβατικές διαδικασίες», δήλωσε ο Maheedhar Kodali, ένας άλλος συγγραφέας της μελέτης.
Μόλις φτάσουν στον εγκέφαλο, τα μικροRNA καταστέλλουν πρωτεϊνικά συστήματα όπως το NLRP3 και το cGAS–STING, τα οποία είναι γνωστό ότι προκαλούν χρόνια φλεγμονή στους γηράσκοντες εγκεφάλους.
Η θεραπεία αναζωογονεί επίσης τα «εργοστάσια ενέργειας» των κυττάρων, τα μιτοχόνδρια, μέσα στους νευρώνες του εγκεφάλου, σύμφωνα με τους επιστήμονες.
«Επιστρέφουμε τη ζωντάνια στους νευρώνες μειώνοντας το οξειδωτικό στρες και επαναενεργοποιώντας τα μιτοχόνδρια του εγκεφάλου», εξήγησε ο Δρ Narayana.
Τα ποντίκια που έλαβαν θεραπεία με το ρινικό σπρέι παρουσίασαν αξιοσημείωτη βελτίωση όχι μόνο στην αναγνώριση οικείων αντικειμένων, αλλά και στην ανίχνευση νέων αντικειμένων και αλλαγών στο περιβάλλον τους.
«Παρατηρούμε τα συστήματα αυτοεπιδιόρθωσης του εγκεφάλου να ενεργοποιούνται, να θεραπεύουν τη φλεγμονή και να αποκαθιστούν τον εαυτό τους», λέει ο Δρ Shetty.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι έχει ήδη κατατεθεί αίτηση για αμερικανικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για το ρινικό σπρέι και ελπίζουν ότι θα αποτελέσει μια σημαντική ανακάλυψη για τις θεραπείες της γήρανσης του εγκεφάλου.
