Τα αποτελέσματα του έργου, που ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο 2025, παρουσιάστηκαν σε Ημερίδα που διεξήχθη την Τετάρτη 15 Οκτωβρίου. Η εκδήλωση συγκέντρωσε πλήθος συμμετεχόντων, ενώ δεκάδες άτομα από όλη την Ελλάδα — κυρίως στελέχη Κέντρων Κοινότητας και Παραρτημάτων Ρομά - παρακολούθησαν τη συζήτηση διαδικτυακά, επιβεβαιώνοντας το έντονο ενδιαφέρον για τα ζητήματα πρόληψης και υγείας των γυναικών Ρομά.
Ιατρικές πράξεις, ερωτηματολόγια και ευρήματα
Συνολικά, στο πλαίσιο του έργου πραγματοποιήθηκαν 553 Τεστ Παπανικολάου σε 16 οικισμούς, 196 μαστογραφίες σε γυναίκες άνω των 40 ετών σε 14 οικισμούς και 90 εμβολιασμοί HPV σε παιδιά και εφήβους 9–18 ετών σε 5 οικισμούς.
Παράλληλα, σύμφωνα με ερωτηματολόγια που συμπληρώθηκαν από γυναίκες σε 17 οικισμούς και κοινότητες διαβίωσης Ρομά, μόνο το 2%, έχουν εμβολιαστεί έναντι του HPV. Το 48% δήλωσε ότι δεν έχει κάνει ποτέ τεστ Παπ, ενώ δύο στις τρεις γυναίκες δεν έχει κάνει μαστογραφία. Η πλειοψηφία των γυναικών δεν γνωρίζει ή δεν έχει εξεταστεί για τα συχνότερα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Το 93% των γυναικών δήλωσαν ότι είναι ή υπήρξαν καπνίστριες. Από τις 286 γυναίκες για τις οποίες καταγράφηκαν ανθρωπομετρικές μετρήσεις, το 73% χαρακτηρίζονται ως υπέρβαρες ή παχύσαρκες. Τέλος, μία στις τρεις γυναίκες έχει ζητήσει ψυχολογική υποστήριξη.
Τα ευρήματα αυτά, τα οποία συνάδουν και με τη σχετική βιβλιογραφία, αναδεικνύουν τις υγειονομικές ανισότητες που βιώνουν οι γυναίκες Ρομά και την ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις ενημέρωσης, πρόληψης και βελτίωσης της πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας.
{https://youtu.be/F_BgVh5onOI}
Σε ποιες περιοχές εφαρμόστηκε το έργο
Το έργο «Υγιείς και Ισχυρές Γυναίκες Ρομά στην Ελλάδα» υλοποιήθηκε την τριετία 2022–2025, και εφαρμόστηκε σε διάφορες περιοχές της χώρας (Ασπρόπυργος, Ζεφύρι, Γέρακας, Χαλάνδρι, Μέγαρα, Δενδροπόταμος, Αγία Σοφία, Αλίαρτος, Αταλάντη, Βόλος, Κόρινθος, Τρίπολη, Αμαλιάδα, Καρδίτσα). Περιλάμβανε δωρεάν Τεστ Παπ, μαστογραφίες και εμβολιασμούς κατά του HPV, τα οποία πραγματοποιούνταν από την ιατρική ομάδα του Ινστιτούτου Prolepsis σε συνεργασία με τα Κέντρα Κοινότητας και Παραρτήματα Ρομά, την τοπική αυτοδιοίκηση και τοπικούς φορείς, και σε ορισμένες περιπτώσεις με Νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας και διαγνωστικά κέντρα της περιοχής. Παράλληλα, σε κάθε περιοχή πραγματοποιούνταν εκπαιδευτικές και ενημερωτικές δράσεις, ώστε να κατανοήσουν οι γυναίκες τη σημασία της πρόληψης και να συμμετέχουν στις εξετάσεις, καθώς και για άλλα θέματα, όπως η αναπαραγωγική και σεξουαλική υγεία, η διατροφή και η διακοπή του καπνίσματος.
Νέες γνώσεις και εφαρμογή στην καθημερινότητα
Οι συγκεκριμένες δράσεις ενημέρωσης και ενδυνάμωσης είχαν ουσιαστικό αντίκτυπο: το 92% των συμμετεχουσών δήλωσε ότι απέκτησε νέα γνώση, ενώ αντίστοιχο ποσοστό ανέφερε πως σκοπεύει να εφαρμόσει όσα έμαθε στην καθημερινότητά του. Επιπλέον, το 65% εξέφρασε την επιθυμία να συνεχιστούν οι ενημερωτικές δράσεις για θέματα υγείας, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία της συνέχειας και σταθερής παρουσίας τέτοιων παρεμβάσεων, ώστε να χτίζεται και εμπιστοσύνη με την κοινότητα.
Στην Ημερίδα, την οποία προλόγισε η Καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Ιδρύτρια του Ινστιτούτου Prolepsis Αθηνά Λινού, απηύθυναν χαιρετισμό: ο κ. Γιώργος Σταμάτης, Γενικός Εισηγητής για τους Ρομά και Ταξιδευτές του Συμβουλίου της Ευρώπης και Βουλευτής Επικρατείας, ο κ. Κωνσταντίνος Παϊτέρης, Πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Ρομά Διαμεσολαβητών και Συνεργατών τους, και η κυρία Χριστίνα Χαλιλοπούλου, CEO του ALYSOS ALERT και Συντονίστρια του Φόρουμ Ρομά.
Η Ημερίδα περιλάμβανε την παρουσίαση των βασικών αποτελεσμάτων του έργου και δύο πάνελ συζήτησης. Το πρώτο επικεντρώθηκε στην εμπειρία εκπροσώπων φορέων που συμμετείχαν στο έργο — μαιών, διαμεσολαβητριών Ρομά, νοσηλευτριών και κοινωνικών λειτουργών — αναδεικνύοντας καλές πρακτικές και προκλήσεις της υλοποίησης. Συμμετείχαν οι κυρίες Μαρία Καρναβά, Διαμεσολαβήτρια Ρομά, από την Επιτελική Συντονιστική Δομή της Περιφέρειας Πελοποννήσου, Ελένη Φωτεινοπούλου, Μαία από το Γενικό Νοσοκομείο Αμαλιάδας, Σταυρούλα Χαρβάτη, Νοσηλεύτρια από το Παράρτημα Ρομά Αγίας Παρασκευής Βόλου, Ζωή Μαλανδρίνου, Νοσηλεύτρια και Ειρήνη Φραγκούλη, Διαμεσολαβήτρια Ρομά από το Παράρτημα Ρομά Αλιβερίου Βόλου.
Το δεύτερο πάνελ, με θέμα «Ανάγκες υγείας και δυσκολίες πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας γυναικών Ρομά – Επόμενα βήματα», φιλοξένησε παρεμβάσεις από: τη Dr. Κωνσταντία Μπακαλιάνου, Διευθύντρια Μαιευτικής – Γυναικολογίας στο Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο, τη Δρ. Βικτώρια Βιβιλάκη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Κοινοτικής Μαιευτικής Φροντίδας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, τον κ. Παϊτέρη, Πρόεδρο Ένωσης Ελλήνων Ρομά Διαμεσολαβητών και Συνεργατών τους, την κυρία Χαλιλοπούλου, CEO ALYSOS ALERT και Συντονίστρια Φόρουμ Ρομά και την κυρία Μαρία Νικολάου, Διαμεσολαβήτρια Υγείας Ρομά.
Ανάγκη συνεργασίας
Οι ομιλητές τόνισαν την ανάγκη συνεργασίας μεταξύ πολιτείας, επιστημονικής κοινότητας και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, με στόχο τη διασφάλιση ίσης πρόσβασης στην πρόληψη, την ενημέρωση και τις υπηρεσίες υγείας για όλους.
Μέσα από το έργο «Υγιείς και Ισχυρές Γυναίκες Ρομά στην Ελλάδα», εκατοντάδες γυναίκες συμμετείχαν σε δωρεάν προληπτικές εξετάσεις και εμβολιασμούς, ενημερώθηκαν και ενδυναμώθηκαν σε θέματα υγείας και πρόληψης, αποκτώντας γνώσεις και κίνητρα για να φροντίζουν την υγεία τους και να διεκδικούν ίση πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας.
Το έργο αποτελεί συνέχεια των εφαρμοσμένων προγραμμάτων παρέμβασης που υλοποιεί το Ινστιτούτο Prolepsis για την προαγωγή της υγείας των γυναικών Ρομά και εντάσσεται στην αποστολή του για μια κοινωνία με ίσα δικαιώματα στην υγεία για όλους, χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς.
