Με τη νέα σχολική χρονιά να κάνει ήδη τα πρώτα της βήματα, ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), στο πλαίσιο της αποστολής του για την προστασία και προαγωγή της Δημόσιας Υγείας, εκπόνησε Οδηγό με τίτλο «Μέτρα Πρόληψης και Ελέγχου Λοιμωδών Νοσημάτων σε Βρεφονηπιακούς Σταθμούς και Σχολικές Μονάδες», διαθέσιμος στην επίσημη ιστοσελίδα του Οργανισμού.
Το εν λόγω έγγραφο αποτελεί το πρώτο ολοκληρωμένο σύνολο οδηγιών που εκδίδεται από τον ΕΟΔΥ και τη χώρα μας, με στόχο να αποτελέσει ένα πρακτικό, εύχρηστο και επιστημονικά τεκμηριωμένο εργαλείο για τους εκπαιδευτικούς, τους γονείς, τους μαθητές και τους επαγγελματίες υγείας των βρεφονηπιακών σταθμών και των σχολικών μονάδων. Ο οδηγός βασίστηκε στη διαθέσιμη επιστημονική βιβλιογραφία, στις ισχύουσες εθνικές και διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες και αξιολογήθηκε από έγκριτους επιστήμονες και αρμόδιους φορείς.
Πρόληψη και διαχείριση λοιμώξεων στο σχολείο
Το εγχειρίδιο συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο κείμενο γενικές συστάσεις για την πρόληψη της μετάδοσης λοιμωδών νοσημάτων, την εφαρμογή προληπτικών μέτρων προστασίας της υγείας των μαθητών και του προσωπικού, τη διαχείριση κοινών ή σοβαρών λοιμώξεων στο σχολικό περιβάλλον και τον απαραίτητο χρόνο αποκλεισμού των μαθητών και εργαζόμενων από αυτόν κατά την διάρκεια νόσησής τους, και μετάδοσης παθογόνων. Ειδικότερα, ο Οδηγός παρέχει συνοπτική και ολοκληρωμένη ενημέρωση για τις ορθές πρακτικές ατομικής και περιβαλλοντικής υγιεινής, τον σωστό αερισμό και καθαρισμό των χώρων.
Εμβολιασμός: βασική ασπίδα προστασίας
Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στην αξία του εμβολιασμού μικρών και μεγάλων για την θωράκιση της υγείας τους έναντι νοσημάτων που μπορούν να προληφθούν με εμβόλια. Η έγκαιρη και πλήρης εφαρμογή του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών αναδεικνύει τον ρόλο της σχολικής κοινότητας στην προαγωγή της εμβολιαστικής κάλυψης του πληθυσμού, αλλά και στην προστασία των ατόμων που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες.
Ασφάλεια τροφίμων και σχολικών γευμάτων
Επιπρόσθετα, ο Οδηγός παρέχει χρήσιμες πληροφορίες για την ασφάλεια τροφίμων και των σχολικών γευμάτων, που αφορούν στην ασφαλή προετοιμασία, αποθήκευση, μεταφορά και διάθεση των τροφίμων, την τήρηση της ψυχρής και θερμής αλυσίδας, την πρόληψη της διασταυρούμενης επιμόλυνσης και τη σωστή διαχείριση αλλεργιογόνων, με σκοπό τη μείωση του κινδύνου τροφιμογενών νοσημάτων στο σχολικό περιβάλλον.
Τονίζεται ότι η ασφαλής προετοιμασία, αποθήκευση και διάθεση των τροφίμων στους βρεφονηπιακούς σταθμούς και τις σχολικές μονάδες αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης των τροφιμογενών νοσημάτων. Οι μονάδες στις οποίες παρασκευάζονται γεύματα πρέπει να εφαρμόζουν διαδικασίες βασισμένες στις αρχές HACCP. Σε όλα τα στάδια, από την παραλαβή έως το σερβίρισμα, ιδιαίτερη σημασία έχει το συχνό και σωστό πλύσιμο των χεριών. Στο πλαίσιο της αποφυγής της διασταυρούμενης επιμόλυνσης μεταξύ ωμών και έτοιμων προς κατανάλωση τροφίμων, έμφαση πρέπει να δίνεται στον καθαρισμό και στην απολύμανση των επιφανειών και του εξοπλισμού, καθώς και στη χρήση διαφορετικών σκευών για ωμά και μαγειρεμένα τρόφιμα.
Οι σωστές θερμοκρασίες κάνουν τη διαφορά
Τα τρόφιμα πρέπει να διατηρούνται στα ψυγεία σε θερμοκρασία <5°C και στην κατάψυξη στους −18°C ή χαμηλότερα. Η απόψυξη πραγματοποιείται κατά προτίμηση στο ψυγείο. Κατά το μαγείρεμα και την αναθέρμανση, η θερμοκρασία στο κέντρο του τροφίμου πρέπει να φθάνει τους 74°C για τουλάχιστον 15 δευτερόλεπτα, ενώ τα ζεστά γεύματα που δεν καταναλώνονται εντός δύο ωρών πρέπει να διατηρούνται σε θερμοκρασία >60°C. Το μαγειρεμένο/ψημένο φαγητό που διατηρείται σε θερμοκρασία περιβάλλοντος έως 2 ώρες, μπορεί στη συνέχεια να τοποθετηθεί στο ψυγείο.
Για γεύματα που παρέχονται από εταιρείες τροφοδοσίας ή μεταφέρονται από το σπίτι πρέπει να διασφαλίζεται η διατήρηση της ψυχρής ή θερμής αλυσίδας μέχρι την κατανάλωσή τους. Παράλληλα, απαιτείται ιδιαίτερη μέριμνα για την ασφαλή διαχείριση αλλεργιογόνων, τη σωστή παρασκευή βρεφικού γάλακτος στους βρεφονηπιακούς σταθμούς, την τακτική απομάκρυνση των απορριμμάτων και την πρόληψη παρουσίας εντόμων και τρωκτικών.
Πότε πρέπει να απέχουν οι χειριστές τροφίμων
Οι χειριστές τροφίμων που εμφανίζουν συμπτώματα γαστρεντερίτιδας πρέπει να απέχουν από τα συγκεκριμένα καθήκοντα κατά τη διάρκεια των συμπτωμάτων τους και έως 48 ώρες μετά την ανάρρωση. Σε ορισμένα λοιμώδη νοσήματα, όπως η ηπατίτιδα Α και η σιγκέλλωση, μπορεί να απαιτείται μεγαλύτερο διάστημα αποχής ή/και να τίθενται ειδικές προϋποθέσεις για την επιστροφή στον χειρισμό τροφίμων, σύμφωνα με τις ισχύουσες συστάσεις.
Βασικό εργαλείο
Μέσα από τη συγκέντρωση των πλέον επικαιροποιημένων οδηγιών σε ένα ενιαίο κείμενο, το νέο εγχειρίδιο φιλοδοξεί να αποτελέσει βασικό εργαλείο αναφοράς για εκπαιδευτικούς, γονείς, επαγγελματίες υγείας και διοικήσεις σχολικών μονάδων, ενισχύοντας την ετοιμότητα και τη δυνατότητα έγκαιρης αντιμετώπισης των ζητημάτων δημόσιας υγείας που μπορεί να προκύψουν στο σχολικό περιβάλλον.
