Τον 18ο αιώνα, οι γιατροί παρατήρησαν ότι οι καλόγριες είχαν από τα υψηλότερα ποσοστά καρκίνου του μαστού. Αυτή ήταν μια από τις πρώτες ενδείξεις που οδήγησαν τους επιστήμονες να υποψιαστούν ότι η εγκυμοσύνη και ο θηλασμός θα μπορούσαν να προστατεύουν από την ασθένεια.

Σύγχρονα δεδομένα έχουν επιβεβαιώσει την παρατήρηση που έγινε πριν από αιώνες, αλλά οι βιολογικοί λόγοι πίσω από αυτό παραμένουν ασαφείς. Οι εξηγήσεις συχνά επικεντρώνονται στις ορμονικές αλλαγές που σχετίζονται με την εγκυμοσύνη, αλλά έρευνα που δημοσιεύθηκε την Τρίτη στο Nature δείχνει ότι τελικά αυτό που συμβαίνει είναι ότι ο θηλασμός παρέχει μακροχρόνια ανοσολογική προστασία.

Η καθηγήτρια Sherene Loi, κλινική επιστήμονας στο Peter MacCallum Cancer Centre στη Μελβούρνη, δήλωσε ότι το πιο εξελιγμένο επίπεδο του ανοσοποιητικού συστήματος, το λεγόμενο προσαρμοστικό ανοσοποιητικό σύστημα, περιλαμβάνει Τ-κύτταρα που αντιδρούν σε συγκεκριμένους ιούς ή βακτήρια, αλλά και στον καρκίνο. Αυτή η αντίδραση είναι «ένα από τα πιο σύγχρονα θεραπευτικά όπλα μας κατά του καρκίνου».

Η Loi, η κύρια συγγραφέας της νέας μελέτης, δήλωσε ότι η ομάδα της είχε παρατηρήσει ότι ορισμένοι καρκίνοι του μαστού είχαν μεγάλες ποσότητες αυτών των εξειδικευμένων ανοσοκυττάρων, ενώ άλλοι είχαν πολύ λίγα.

Οι ασθενείς που είχαν περισσότερα κύτταρα είχαν καλύτερα αποτελέσματα, ιδιαίτερα για έναν από τους πιο επιθετικούς τύπους: τον τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού. Αυτά τα ανοσοκύτταρα βρέθηκαν επίσης σε υγιή ιστό του μαστού.

Η μελέτη προσπάθησε να διερευνήσει γιατί αυτά τα Τ-κύτταρα υπήρχαν ήδη εκεί, αν σχετίζονταν με την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό και αν προστάτευαν από τον σχηματισμό και την ανάπτυξη καρκίνου του μαστού.

Οι ερευνητές μελέτησαν μη καρκινικό ιστό μαστού από περισσότερες από 260 γυναίκες από διαφορετικούς πληθυσμούς που είχαν υποβληθεί σε μείωση μαστού ή χειρουργική επέμβαση για να μειώσουν τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού.

Προστασία για δεκαετίες

Διαπίστωσαν ότι όσες είχαν παιδιά είχαν περισσότερα από αυτά τα εξειδικευμένα κύτταρα, τα λεγόμενα CD8⁺ Τ-κύτταρα. Αυτά τα κύτταρα παρέμειναν στους μαστούς για περισσότερα από 30 χρόνια μετά την εγκυμοσύνη.

Χρησιμοποιώντας μοντέλα ποντικών, οι ερευνητές εμφύτευσαν καρκινικά κύτταρα στο αντίστοιχο ιστό του μαστού τους και διαπίστωσαν ότι αναπτύσσονταν λιγότερο στα ποντίκια που είχαν γεννήσει και θηλάσει, σε σύγκριση με τα ποντίκια που δεν είχαν γεννήσει.

Όταν εξάντλησαν τα Τ-κύτταρα από τα ποντίκια που είχαν γεννήσει, αυτά έχασαν την προστασία τους. Αυτό υποδηλώνει ότι τα Τ-κύτταρα ήταν άμεσα υπεύθυνα για το αποτέλεσμα, είπε ο Loi.

Στη συνέχεια, οι ερευνητές διερεύνησαν εάν οι γυναίκες που θήλαζαν ζούσαν περισσότερο με τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού. Εξέτασαν μελέτες που αφορούσαν περισσότερες από 1.000 ασθενείς με καρκίνο του μαστού που είχαν διαγνωστεί μετά τη γέννηση των παιδιών τους και είχαν καταγράψει το ιστορικό θηλασμού τους.

Διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες που είχαν θηλάσει είχαν καλύτερη έκβαση από τον τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού σε σύγκριση με εκείνες που δεν είχαν θηλάσει. Οι όγκοι τους είχαν επίσης περισσότερα ανοσοκύτταρα, γεγονός που υποδηλώνει ότι υπήρχε συνεχής ενεργοποίηση και ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος του οργανισμού κατά του καρκίνου του μαστού.

«Τα βασικά συμπεράσματα [είναι] ότι η εγκυμοσύνη και ο θηλασμός αφήνουν μακρόβια προστατευτικά ανοσοκύτταρα στο στήθος και στο σώμα, και αυτά τα κύτταρα βοηθούν στη μείωση του κινδύνου και στη βελτίωση της άμυνας κατά του καρκίνου του μαστού, ιδιαίτερα του τριπλά αρνητικού καρκίνου του μαστού, αλλά ενδεχομένως και άλλων καρκίνων καθώς και ασθενειών», δήλωσε ο Loi.

Ανάπτυξη εμβολίων

Η μελέτη λοιπόν παρείχε μια εξήγηση για το γιατί ο θηλασμός είναι προστατευτικός, έτσι ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο μέλλον για να προσπαθήσουμε να αναδημιουργήσουμε αυτό το αποτέλεσμα σε γυναίκες που δεν έχουν παιδιά ή δεν μπορούν να θηλάσουν.

Η κατανόηση του βιολογικού μηχανισμού θα μπορούσε να βοηθήσει στην ανάπτυξη εμβολίων και νέων στρατηγικών για να μιμηθεί αυτή η προστασία, είπε.

Η Loi τόνισε ότι ακόμη και αν οι γυναίκες θηλάζουν, δεν υπάρχει 100% εγγύηση ότι δεν θα πάθουν καρκίνο του μαστού. «Τα αποτελέσματα είναι πραγματικά πολύ μικρά για κάθε άτομο, αλλά σε επίπεδο πληθυσμού τα αποτελέσματα είναι μεγάλα».

Η αναπληρώτρια καθηγήτρια Wendy Ingman από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Αδελαΐδας επεσήμανε ότι όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια του θηλασμού, τόσο μεγαλύτερα είναι τα οφέλη. Πρόσθεσε δε ότι για κάθε έτος θηλασμού, υπάρχει 4% μείωση του κινδύνου καρκίνου του μαστού για τη μητέρα κατά τη διάρκεια της ζωής της.

Πηγή: Guardian