Συγκεκριμένα, σύμφωνα με στοιχεία των ομοσπονδιακών αρχών των ΗΠΑ, οι διαγνώσεις καρκίνου αυξήθηκαν το 2019 σε 107,8 περιπτώσεις ανά 100.000 άτομα κάτω των 50 ετών, καταγράφοντας αύξηση 12,8% σε σχέση με το 2000, όταν και ήταν 95,6 οι διαγνώσεις.

Μελέτη του 2023 που δημοσιεύθηκε στο BMJ Oncology ανέφερε μια απότομη παγκόσμια αύξηση των καρκίνων σε άτομα κάτω των 50 ετών, με τα υψηλότερα ποσοστά να εντοπίζονται στη Βόρεια Αμερική, την Αυστραλία και τη Δυτική Ευρώπη.

Η Wall Street Journal σε σχετικό της ρεπορτάζ σημειώνει ότι οι γιατροί δίνουν μάχη για να κατανοήσουν τι συμβαίνει και να αποκωδικοποιήσουν τις αιτίες που προκαλούν αυτή την αύξηση εμφάνισης καρκίνων. Επίσης, προσπαθούν να εντοπίσουν τους νεότερους ανθρώπους που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο.

Οι επιστήμονες υποψιάζονται ότι οι αλλαγές στον τρόπο ζωής -λιγότερη φυσική δραστηριότητα, περισσότερα επεξεργασμένα τρόφιμα, νέες τοξίνες- έχουν αυξήσει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου για τις νεότερες γενιές.

«Οι ασθενείς είναι όλο και νεότεροι», είπε χαρακτηριστικά ο δρ. Αντρέα Τσερτσέκ, ο οποίος διευθύνει ένα πρόγραμμα για ασθενείς με καρκίνο του γαστρεντερικού συστήματος στο Memorial Sloan Kettering Cancer Center στη Νέα Υόρκη και πρόσθεσε πως «είναι πιθανόν κάποια περιβαλλοντική αλλαγή, είτε πρόκειται για κάτι στο φαγητό μας, τα φάρμακά μας ή κάτι που δεν έχουμε ακόμη εντοπίσει».

Ο θάνατος του 43χρονου ηθοποιού Τσάντγουικ Μπόουζμαν από καρκίνο του παχέος εντέρου το 2020 τράβηξε την προσοχή του κοινού στις αυξανόμενες περιπτώσεις περιστατικών καρκίνου του παχέος εντέρου σε άτομα κάτω των 50 ετών, μια τάση που ανησύχησε για πρώτη φορά τους ογκολόγους την προηγούμενη δεκαετία.

Σύντομα συνειδητοποίησαν ότι η κρίση επεκτάθηκε και σε ορισμένους άλλους καρκίνους, ανάμεσά τους του παγκρέατος, της σκωληκοειδούς απόφυσης, του στομάχου και της μήτρας.

«Ο καρκίνος του παχέος εντέρου ήταν το καναρίνι στο ανθρακωρυχείο», είπε ο Τίμοθι Ρέμπεκ, επιδημιολόγος καρκίνου στο Ινστιτούτο Καρκίνου Dana-Farber στη Βοστώνη.

Το ποσοστό θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ έχει μειωθεί κατά ένα τρίτο από το 1991, χάρη στη μείωση του καπνίσματος και στη βέλτιστη θεραπευτική αγωγή.

Ο προληπτικός έλεγχος για τους καρκίνους, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του μαστού, βοήθησε επίσης.

Ανησυχητικά τα ευρήματα έρευνας

Αν κι ο καρκίνος εξακολουθεί να προσβάλλει πιο συχνά τους ηλικιωμένους παρά τους νέους, η αύξηση των καρκίνων σε νεότερες ηλικίες φαντάζει εξαιρετικά απειλητική.

Ενας στους πέντε νέους ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου το 2019 ήταν κάτω των 55 ετών, αριθμός σχεδόν διπλάσιος από το 1995. Αυτοί οι νεότεροι ασθενείς συχνά διαγιγνώσκονται σε τελευταία στάδια.

Τα ποσοστά θνησιμότητας από καρκίνο του παχέος εντέρου μεταξύ των ασθενών άνω των 65 ετών μειώνονται, αλλά για τα άτομα κάτω των 50 ετών αυξάνονται.

«Βλέπουμε όλο και περισσότερους νέους που δεν ταιριάζουν στο κλασικό δόγμα ότι ο καρκίνος είναι μια ασθένεια της γήρανσης», δήλωσε η δρ Μονίκ Γκάρι, ιατρική διευθύντρια του προγράμματος για τον καρκίνο στο Grand View Health στην Πενσυλβάνια.

Σύμφωνα με μελέτες, δεν υπάρχει αύξηση σε όλων των ειδών τους καρκίνους στους ηλικιακά νεότερους ανθρώπους.

Ο καρκίνος του μαστού, η πιο κοινή διάγνωση καρκίνου στις ΗΠΑ για άτομα κάτω των 50 ετών, αυξάνεται σε ορισμένο βαθμό, αλλά οι καρκίνοι του γαστρεντερικού ακόμα ταχύτερα.

Η ηλικία προσυμπτωματικού ελέγχου

Ελπίζοντας να καταγράψουν περισσότερα περιστατικά νωρίτερα, η συνιστώμενη ηλικία για την έναρξη του προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού και για τον καρκίνο του παχέος εντέρου έχει μειωθεί στα 40 από τα 45 έτη.

Οι γιατροί εμφανίζονται απελπισμένοι στην προσπάθειά τους να καταλάβουν τι οδηγεί τους ανθρώπους σε όλο και μεγαλύτερο κίνδυνο.

«Αν δεν κατανοήσουμε τώρα τι ακριβώς συμβαίνει, υπάρχει μια ολόκληρη γενιά που θα αντιμετωπίσει όλο και μεγαλύτερο πρόβλημα», τονίζει η δρ. Κίμι Νγκ της Dana-Farber. Η ίδια ήταν από τους πρώτους ογκολόγους που ερεύνησαν μια ανησυχητική αύξηση των περιπτώσεων καρκίνου του παχέος εντέρου, την οποία είχε δει στους δικούς της ασθενείς την τελευταία δεκαετία.

Ο κίνδυνος εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου σε νεαρή ηλικία έχει αυξηθεί από γενιά σε γενιά, σύμφωνα με μελέτη που καταγράφει περιστατικά από τη δεκαετία του 1950.

Εχει επίσης διαπιστωθεί ότι οι άνθρωποι που γεννήθηκαν στη δεκαετία του 1990 αντιμετωπίζουν διπλάσιο κίνδυνο για πρώιμη εκδήλωση καρκίνου του παχέος εντέρου και τέσσερις φορές μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνο του ορθού, σε σύγκριση με ανθρώπους που γεννήθηκαν γύρω στο 1950.

«Πρέπει να μάθουμε γιατί συμβαίνει αυτό», είπε ο Αχμεντίν Τζεμάλ, συγγραφέας της μελέτης και αντιπρόεδρος στην Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία. «Διαφορετικά, η πρόοδος που έχουμε σημειώσει τα τελευταία 50 χρόνια μπορεί να σταματήσει ή να αντιστραφεί».

Γεννετικές μεταλλάξεις

Ο καρκίνος ξεκινά με γενετικές μεταλλάξεις που ωθούν τα κύτταρα να πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα, σχηματίζοντας όγκους. Τέτοιες μεταλλάξεις συσσωρεύονται καθώς γερνάμε, ως εκ τούτου αυξάνεται και ο κίνδυνος καρκίνου.

Για όλο και περισσότερους νέους ανθρώπους, ωστόσο, κάτι πυροδοτεί μία σειρά μεταλλάξεων νωρίτερα. Οι ερευνητές εξετάζουν ενδελεχώς πιθανές αιτίες που κυμαίνονται από την καθιστική ζωή έως τα μικροπλαστικά.

Ογκολόγοι εντόπισαν ότι γυναίκες νεαρής ηλικίας που περνούσαν πολύ χρόνο καθισμένες μπροστά στην τηλεόραση αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου.

Η κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών στο γυμνάσιο και στο λύκειο συσχετίστηκε με υψηλότερο κίνδυνο επίσης.

Ακόμη και η γέννηση με καισαρική τομή φαινόταν να συνδέει μια άλλη ομάδα γυναικών με υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν νωρίς καρκίνο του παχέος εντέρου.

Επίσης, τα τηγανητά και τα επεξεργασμένα τρόφιμα έχουν εμφανιστεί σε μελέτες ως πιθανές αιτίες πρώιμης έναρξης καρκίνου του παχέος εντέρου, ενώ οι δίαιτες με φυτικές ίνες, φρούτα και λαχανικά πιθανότατα μειώνουν τους κινδύνους.

Οι καρκίνοι, συμπεριλαμβανομένων του παχέος εντέρου, του μαστού και του παγκρέατος, έχουν συνδεθεί με την παχυσαρκία και οι μελέτες υποστηρίζουν τη σχέση μεταξύ του υπερβολικού βάρους και ορισμένων πρώιμων καρκίνων.

Γιατροί εκτιμούν ότι η παχυσαρκία και ο τρόπος ζωής δεν μπορούν να εξηγήσουν πλήρως την κατάσταση των ανθρώπων που φτάνουν στις κλινικές τους.

Η δρ Γι Νάνσι Γιου, χειρουργός καρκίνου του παχέος εντέρου στο Κέντρο Καρκίνου MD Anderson του Πανεπιστημίου του Τέξας, μελετά, μαζί με συναδέλφους της, βακτήρια και μικρόβια σε δείγματα ιστών από ασθενείς με καρκίνο του ορθού. Η ομάδα βρήκε διαφορές με βάση την ηλικία.

Τόνισαν ότι οι αλλαγές στη σύνθεση των μικροοργανισμών στον πεπτικό σωλήνα που προκαλούνται από τη διατροφή, τη χρήση αντιβιοτικών ή άλλους παράγοντες μπορεί να προκαλέσουν φλεγμονή και να αυξήσουν τον κίνδυνο καρκίνου.

Σημάδι βαθύτερων προβλημάτων

Μερικοί γιατροί υποπτεύονται ότι οι βαθύτερες αιτίες μπορεί να συνδέονται με την παιδική ηλικία των ασθενών, και είναι πιο δύσκολο να εντοπιστούν.

Σε αντίθεση με το κάπνισμα που αύξησε τους θανάτους από καρκίνο του πνεύμονα κατά τον 20ό αιώνα, οι γιατροί υποψιάζονται ότι δεν υπάρχει ούτε ένας καρκινογόνος παράγοντας που να ευθύνεται για τις τρέχουσες τάσεις.

Κάποιοι ανησυχούν ότι οι αυξανόμενοι κίνδυνοι καρκίνου των νέων είναι σημάδι βαθύτερων προβλημάτων.

«Είναι μέρος μιας ευρύτερης τάσης. Μήπως η υγεία μας γίνεται όλο και χειρότερη;» είπε ο δρ. Σάτσιν Απτε, διευθυντής στο Huntsman Cancer Institute στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα.