Η Μπιάνκα Περέα διαγνώστηκε με καρκίνο του εντέρου σε στάδιο 4 τον Νοέμβριο του 2021, με τη νόσο να έχει εξαπλωθεί και στα οκτώ τμήματα του ήπατός της. Αρχικά της δόθηκε μια δυσοίωνη πρόγνωση, ωστόσο η ίδια ανταποκρίθηκε πολύ καλά στους γύρους της φαρμακευτικής θεραπείας. Παρά την ελπιδοφόρα ανταπόκριση, η ασθένεια παρέμενε στο συκώτι της και ακριβώς επειδή ο καρκίνος ήταν τόσο εκτεταμένος, μόνο μια μεταμόσχευση θα μπορούσε να αφαιρέσει την ασθένεια. Η μεταμόσχευση ήπατος στην ασθενή πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι του 2024 και από τότε είναι απαλλαγμένη από τον καρκίνο.
Αν και η μεταμόσχευση είναι μια συνηθισμένη στη θεραπεία του πρωτοπαθούς καρκίνου του ήπατος, η περίπτωση της Περέα προστίθεται σε ένα αυξανόμενο σώμα ερευνών που δείχνουν ότι η διαδικασία μπορεί να ωφελήσει ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο του εντέρου.
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι ο τέταρτος πιο συχνός καρκίνος στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αντιπροσωπεύει το 11% όλων των νέων περιπτώσεων καρκίνου.
Η νόσος μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολη στη θεραπεία, ιδίως όταν διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο, ακόμη και παρά τις πρόσφατες θετικές εξελίξεις στην ανοσοθεραπεία. Αυτό συμβαίνει επειδή ο καρκίνος του εντέρου συχνά εξαπλώνεται στο ήπαρ, γεγονός που περιπλέκει τις θεραπευτικές επιλογές και μπορεί συνήθως να σημαίνει ότι η νόσος δεν είναι πλέον θεραπεύσιμη.
Η συνήθης θεραπευτική προσέγγιση για τον καρκίνο του εντέρου περιλαμβάνει συνήθως έναν συνδυασμό χειρουργικής επέμβασης για την αφαίρεση τυχόν όγκων, παράλληλα με χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία. Η θεραπεία που λαμβάνει ένας ασθενής εξαρτάται από το στάδιο και την εντόπιση του καρκίνου.
Για τους ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο του εντέρου που έχει εξαπλωθεί στο ήπαρ, η θεραπεία γίνεται ακόμη πιο πολύπλοκη. Ενώ τα αντικαρκινικά φάρμακα και η χειρουργική επέμβαση συχνά αποδίδουν, η ασθένεια συνήθως επανέρχεται. Και παρόλο που η χειρουργική επέμβαση στο ήπαρ είναι δυνατή σε αυτές τις περιπτώσεις, μερικές φορές η νόσος βρίσκεται σε περιοχές του ήπατος που είναι πολύ επικίνδυνες για να αφαιρεθούν χειρουργικά ή ο καρκίνος είναι πολύ εκτεταμένος, καθιστώντας αδύνατη την αφαίρεση όλων των όγκων, αφήνοντας παράλληλα αρκετό υγιή ηπατικό ιστό. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο στόχος της θεραπείας μετατοπίζεται από τη θεραπεία στη διαχείριση των συμπτωμάτων και στην παράταση της ζωής του ατόμου.
Αλλά μια μεταμόσχευση ήπατος θα μπορούσε να ξεπεράσει αυτούς τους περιορισμούς. Με την αντικατάσταση ολόκληρου του ήπατος, αφαιρείται αποτελεσματικά όλος ο καρκινικός ιστός από το όργανο.
Η έρευνα δείχνει επίσης ότι η ανοσολογική απόκριση που προκαλείται από τη μεταμόσχευση μπορεί ακόμη και να βοηθήσει στην καταπολέμηση των εναπομεινάντων καρκινικών κυττάρων στο σώμα - αν και ο μηχανισμός που προκαλεί αυτό δεν είναι πλήρως κατανοητός.
Αποτελέσματα επιβίωσης
Είναι σημαντικό να επισημανθεί εδώ ότι η επιτυχία στην περίπτωση της Περέα οφειλόταν πιθανότατα σε συνδυασμό θεραπειών, συμπεριλαμβανομένης της στοχευμένης φαρμακευτικής θεραπείας, της χημειοθεραπείας και της χειρουργικής επέμβασης για την αφαίρεση του πρωτοπαθούς όγκου του εντέρου πριν από τη μεταμόσχευση. Θα πρέπει τώρα να παρακολουθείται στενά μεταξύ άλλων και για την πιθανότητα υποτροπής της νόσου. Είναι πάντα πιθανό να έχουν μείνει πίσω μικροσκοπικά καρκινικά κύτταρα που δεν μπορούμε να δούμε. Ασθενείς όπως η Περέα θα χρειαστούν φάρμακα ανοσοκαταστολής εφ' όρου ζωής για να διασφαλίσουν ότι ο οργανισμός της δεν θα απορρίψει το μόσχευμα.
Παρόλα αυτά, η Περέα δεν είναι η πρώτη περίπτωση μεταμόσχευσης ήπατος που θεραπεύει επιτυχώς τον καρκίνο του εντέρου σε ασθενή. Το σύνολο των στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί μέχρι στιγμής δείχνει με συνέπεια ότι η μεταμόσχευση ήπατος, όταν χρησιμοποιείται μόνη της ή με φαρμακευτική αγωγή όπως η χημειοθεραπεία, βελτιώνει τα ποσοστά πενταετούς επιβίωσης σε ασθενείς με καρκίνο του εντέρου σε σύγκριση με την περίπτωση που χρησιμοποιούνται μόνο οι συνήθεις μέθοδοι.
Για παράδειγμα, μια μελέτη από τη Νορβηγία έδειξε ποσοστό πενταετούς επιβίωσης 60% έως 83% σε ασθενείς που υποβλήθηκαν σε μεταμόσχευση ήπατος για προχωρημένο καρκίνο του εντέρου που είχε εξαπλωθεί στο ήπαρ τους.
Επίσης, μια αμερικανική μελέτη, που διεξήχθη σε παρόμοιους ασθενείς με καρκίνο του εντέρου, διαπίστωσε ότι το 91% όσων είχαν υποβληθεί σε μεταμόσχευση ήπατος είχαν επιβιώσει όταν παρακολουθήθηκαν τρία χρόνια αργότερα. Συγκριτικά, οι ασθενείς που είχαν επιλέξει να χρησιμοποιήσουν μόνο τις συνήθεις μεθόδους θεραπείας είχαν ποσοστό επιβίωσης 73% κατά την παρακολούθηση.
Όπως ακριβώς συνέβη και στην περίπτωση της Περέα, όλες αυτές οι μελέτες υπογραμμίζουν τη σημασία της χρήσης μιας πολύπλευρης προσέγγισης για τη διαχείριση του καρκίνου του εντέρου. Οι περισσότεροι ασθενείς έλαβαν πρόσθετα αντικαρκινικά φάρμακα συμπεριλαμβανομένης της χημειοθεραπείας πριν και μετά τη μεταμόσχευση. Θα χρειαστούν τώρα περισσότερες μελέτες για να επιβεβαιωθούν τα οφέλη αυτής της θεραπευτικής τεχνικής σε μεγαλύτερη ομάδα ασθενών.
Είναι επίσης σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτή η θεραπεία είναι πιθανώς κατάλληλη μόνο για ένα μικρό ποσοστό ασθενών -περίπου 2% είναι το ποσοστό των ασθενών των οποίων ο καρκίνος του εντέρου έχει εξαπλωθεί στο ήπαρ- και θα χρειαστούν αυστηρά κριτήρια επιλογής για να διασφαλιστούν τα καλύτερα αποτελέσματα.
Χρειάζονται επίσης περισσότερα δεδομένα σχετικά με τα μακροπρόθεσμα ποσοστά επιβίωσης και την ποιότητα ζωής των ασθενών που υποβάλλονται σε μεταμόσχευση ήπατος για καρκίνο του εντέρου. Απαιτούνται δοκιμές που να συγκρίνουν τη μεταμόσχευση ήπατος με άλλες προηγμένες θεραπείες για να επιβεβαιωθούν τα οφέλη της. Πρέπει επίσης να εξεταστούν προσεκτικά οι ηθικές επιπτώσεις της χρήσης ήπατος σε ασθενείς με καρκίνο, δεδομένης της σπανιότητας των δωρητών οργάνων.
Το ποσοστό πενταετούς επιβίωσης για όλα τα στάδια του καρκίνου του εντέρου στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι λίγο πάνω από 50%. Αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για αποτελεσματικότερες θεραπευτικές επιλογές, ιδίως για προχωρημένες περιπτώσεις. Η μεταμόσχευση ήπατος μπορεί να είναι μια δυνητικά θεραπευτική επιλογή σε τέτοιες περιπτώσεις.
Η πρόσφατη επιτυχία της Μπιάνκα Περέα αντιπροσωπεύει μια σημαντική ανακάλυψη. Αυτό ελπίζουμε ότι θα ωθήσει την αναγκαία έρευνα στον τομέα αυτό, ώστε η τεχνική να γίνει μια ευρύτερα αποδεκτή θεραπευτική στρατηγική στο μέλλον για εκείνους που θα επωφεληθούν περισσότερο.
Πηγή: TheConversation.com
