Κάπνισμα: Πώς αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού στους θεριακλήδες των κάτω των 50

Υγεία

Είκοσι ή περισσότερα πακέτα τσιγάρα το χρόνο εκτοξεύουν στα ύψη τον κίνδυνο για εγκεφαλικό ιδιαίτερα σε άνδρες 45 έως 49 ετών, επισημαίνει νέα μελέτη.

Πέμπτη, 27/02/2025 - 17:46

Χάρις Μανουσάκη

Όσο περισσότερο καπνίζει κάποιος, τόσο αυξάνει ο κίνδυνος να πληγεί από ξαφνικό εγκεφαλικό επεισόδιο, λένε οι συγγραφείς πρόσφατης έρευνας που δημοσιεύτηκε στο Neurology. Οι πιθανότητες ανεβαίνουν ακόμα περισσότερο για άνδρες καπνιστές ηλικίας 45 έως 49 ετών, σημειώνουν οι επιστήμονες.

«Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι οι συνεχείς προσπάθειες δημόσιας υγείας για την πρόληψη του καπνίσματος, ιδιαίτερα του βαρέως καπνίσματος, μπορεί να είναι ένας σημαντικός τρόπος για να μειωθεί ο αριθμός των εγκεφαλικών επεισοδίων που συμβαίνουν σε νέους ανθρώπους», τόνισε ο Phillip Ferdinand, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Keele στο Ηνωμένο Βασίλειο και μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας.

«Αυτή η μελέτη επιβεβαιώνει αυτό που γνωρίζαμε από καιρό ότι ισχύει όσον αφορά στο κάπνισμα: ότι δηλαδή μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλικά επεισόδια, ακόμη και όταν απουσιάζουν άλλοι παράγοντες κινδύνου», προσθέτει ο Mitchell S. V. Elkind, MDTrusted Source, επικεφαλής κλινικής επιστήμης της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας.

Πώς έγινε η μελέτη

Οι ερευνητές εξέτασαν δεδομένα από 546 άτομα, ηλικίας 18 έως 49 ετών, που είχαν υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο χωρίς να συντρέχουν λόγοι αυξημένου κινδύνου.

Τέτοιου τύπου εγκεφαλικά επεισόδια ονομάζονται κρυπτογενή και προκαλούνται από απόφραξη της ροής του αίματος χωρίς η ακριβής αιτία της απόφραξης να είναι ξεκάθαρη.

Σύμφωνα με τους ερευνητές:

Τα άτομα που κάπνιζαν είχαν υπερδιπλάσιο κίνδυνο να υποστούν εγκεφαλικό.
Για τους άνδρες καπνιστές ο κίνδυνος ήταν τριπλάσιος.
Τα άτομα ηλικίας 45 έως 49 ετών που κάπνιζαν προσέγγισαν σχεδόν τετραπλάσιο κίνδυνο εγκεφαλικού.

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης άτομα που κάπνιζαν από 20 πακέτα και πάνω ετησίως. Όπως κατέληξαν:

• Καπνιστές 45 έως 49 ετών αυτής της κατηγορίας διέτρεχαν σχεδόν πενταπλάσιο κίνδυνο εγκεφαλικού.
• Άνδρες καπνιστές κινδύνευαν 7 φορές περισσότερο.

Η ανησυχία των ειδικών

«Η μελέτη για το κάπνισμα και τα ανεξήγητα εγκεφαλικά σε νεότερους ενήλικες είναι τόσο σημαντική όσο και ανησυχητική», δήλωσε ο Christopher Yi, MD, αγγειοχειρουργός στο MemorialCare Orange Coast Medical Center στην Καλιφόρνια. «Τα ευρήματα ενισχύουν την καθιερωμένη σχέση μεταξύ του καπνίσματος και της καρδιαγγειακής νόσου, αλλά εισάγουν νέες ανησυχίες σχετικά με τον αντίκτυπό του στους νεότερους πληθυσμούς» προσθέτει.

Ο José Morales, MD, αγγειακός νευρολόγος και νευροεπεμβατικός χειρουργός στο Κέντρο Υγείας Providence Saint John στη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνια, συνηγορεί. «Η μελέτη επιβεβαιώνει βασικά αυτό που γνωρίζαμε από παλιά, αλλά εστιάζει ειδικά σε νεότερους ασθενείς που μπορεί να μην έχουν κανέναν από τους άλλους τυπικούς παράγοντες κινδύνου που συνήθως συνδέουμε με εγκεφαλικά, όπως υψηλή αρτηριακή πίεση, διαβήτη, παχυσαρκία κ.λπ.» εξηγεί.

Οι σοβαρές επιπτώσεις του καπνίσματος

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους το κάπνισμα επηρεάζει την καρδιά και αυξάνει τις πιθανότητες για εγκεφαλικό.

«Το κάπνισμα αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού με διάφορους μηχανισμούς παρεμβαίνοντας στα επίπεδα χοληστερόλης στο σώμα, αυξάνοντας συγκεκριμένα τα επίπεδα της κακής χοληστερόλης (τριγλυκερίδια και LDL) και μειώνοντας τα επίπεδα της καλής χοληστερόλης (HDL)», εξηγεί ο Δρ. Krishnamohan.

«Οδηγεί επίσης σε αυξημένη αρτηριακή πίεση και κάνει το αίμα πιο κολλώδες μειώνοντας την περιεκτικότητα του σε οξυγόνο και ως αποτέλεσμα, οδηγεί σε αυξημένη συσσώρευση πλάκας (αθηροσκλήρωση) στις αρτηρίες, προκαλώντας στένωση και τελικά απόφραξη των αρτηριών».

Αναλύοντας περαιτέρω τις επιπτώσεις του καπνίσματος, οι επιστήμονες αναφέρουν μεταξύ άλλων ότι οι χημικές ουσίες στον καπνό του τσιγάρου καταστρέφουν την εσωτερική επένδυση των αρτηριών δημιουργώντας πλάκες ή λιπώδεις εναποθέσεις που στενεύουν τον αυλό, μειώνουν την παροχή αίματος και ως εκ τούτου την παροχή οξυγόνου στην καρδιά.

Μια συνήθεια με μεγάλο κόστος στην υγεία

Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) αναφέρουν ότι στις ΗΠΑ περισσότεροι από 16 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με κάποια ασθένεια που σχετίζεται με το κάπνισμα το οποίο επίσης εκτιμάται ότι προκαλεί περισσότερους από 480.000 θανάτους ετησίως μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με το CDC το κάπνισμα βλάπτει σχεδόν κάθε όργανο του σώματος και συνδέεται με μια σειρά νόσων, όπως:

καρκίνο
καρδιακά νοσήματα
πνευμονοπάθεια
διαβήτη τύπου 2
ζητήματα αναπαραγωγικής υγείας
οφθαλμικές παθήσεις
νοσήματα του ανοσοποιητικού

Πολλές από τις ζημιές στην υγεία μας τις οποίες αντιλαμβανόμαστε στη μέση ηλικία ξεκινούν όταν είμαστε νέοι, τονίζουν οι επιστήμονες. Αυτό περιλαμβάνει τις επιπτώσεις του καπνίσματος όπως και άλλων ανθυγιεινών συνηθειών. Οι βλάβες, σημειώνουν, συσσωρεύονται και επιδρούν στο σώμα ακόμα και μετά από χρόνια.

Τι πρέπει να γνωρίζουμε για τα εγκεφαλικά

Ένα εγκεφαλικό επεισόδιο συμβαίνει όταν ένα αιμοφόρο αγγείο στον εγκέφαλο αιμορραγεί ή σπάει. Μπορεί επίσης να προκληθεί από απόφραξη στην παροχή αίματος άρα και οξυγόνου στον εγκέφαλο, προκαλώντας βλάβη σε ιστούς και κύτταρα.

Το CDC αναφέρει ότι κάθε χρόνο, σχεδόν 800.000 άνθρωποι στις ΗΠΑ παθαίνουν εγκεφαλικό.

Ένα εγκεφαλικό μπορεί να συμβεί γρήγορα και χωρίς προειδοποίηση. Τα πιθανά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

παράλυση
αδυναμία στο πρόσωπο, τα χέρια ή τα πόδια, ειδικά στη μία πλευρά του σώματος
δυσκολία στην ομιλία και στην αντίληψη
σύγχυση ή αποπροσανατολισμό
προβλήματα όρασης
απώλεια ισορροπίας ή συντονισμού
ζάλη

Όσο πιο γρήγορα λάβει φροντίδα ένα άτομο που έχει υποστεί εγκεφαλικό, τόσο καλύτερη είναι συνήθως η έκβασή της υγείας του. Όσο για τους τρόπους πρόληψης, οι γιατροί συστήνουν: