Η κλιματική αλλαγή δεν επηρεάζει μόνο τη θερμοκρασία του πλανήτη, αλλά και την καθημερινή υγεία εκατομμυρίων ανθρώπων. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι οι εποχικές αλλεργίες, οι οποίες γίνονται όλο και πιο έντονες, διαρκούν περισσότερο και –σε ορισμένες περιπτώσεις– μπορούν να εξελιχθούν ακόμη και σε επικίνδυνες καταστάσεις.
Όταν η γύρη γίνεται μαζική απειλή
Οι πάσχοντες από αλλεργίες βλέπουν πλέον τις περιόδους γύρης να παρατείνονται και τα επίπεδα να αυξάνονται, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας ευνοεί την ανάπτυξη των φυτών. Ταυτόχρονα, ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως οι καταιγίδες, μπορούν να πυροδοτήσουν σοβαρά επεισόδια, όπως το λεγόμενο «άσθμα καταιγίδας».
Χαρακτηριστικό είναι το περιστατικό που σημειώθηκε το 2016 στη Μελβούρνη της Αυστραλίας, όταν χιλιάδες άνθρωποι εμφάνισαν ξαφνικά σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα. Νοσοκομεία γέμισαν, τα ασθενοφόρα δεν επαρκούσαν και συνολικά 10 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.
Όπως εξηγούν οι επιστήμονες, κατά τη διάρκεια μιας καταιγίδας, τεράστιες ποσότητες γύρης ανυψώνονται στην ατμόσφαιρα και διασπώνται σε πολύ μικρότερα σωματίδια λόγω της υγρασίας, των ηλεκτρικών φορτίων και της βροχής. Αυτά τα μικροσκοπικά σωματίδια εισχωρούν πιο εύκολα στους αεραγωγούς, προκαλώντας έντονες αλλεργικές αντιδράσεις – ακόμη και σε άτομα χωρίς ιστορικό άσθματος.
Ο Paul Beggs, επιστήμονας περιβαλλοντικής υγείας στο Macquarie University, περιγράφει το περιστατικό ως «μια τεράστια, πρωτοφανή και καταστροφική κατάσταση». Όπως λέει: «Ήταν ένα απολύτως μαζικό γεγονός. Πρωτοφανές. Καταστροφικό. Οι άνθρωποι στη Μελβούρνη – γιατροί, νοσηλευτές, ακόμη και φαρμακοποιοί – δεν καταλάβαιναν τι συνέβαινε».
Περισσότερη γύρη, για περισσότερο χρόνο
Η κλιματική αλλαγή επιμηκύνει τη διάρκεια της εποχής της γύρης, ξεκινώντας νωρίτερα την άνοιξη και καθυστερώντας το τέλος της το φθινόπωρο. Αυτό σημαίνει ότι οι αλλεργικοί εκτίθενται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
«Θα δούμε ανθρώπους να εμφανίζουν συμπτώματα νωρίτερα μέσα στο έτος και για μεγαλύτερη διάρκεια», επισημαίνει η Elaine Fuertes, ειδικός στη δημόσια υγεία και τις αλλεργίες.
Παράλληλα, αυξάνεται και η ποσότητα της γύρης στην ατμόσφαιρα. Η άνοδος των επιπέδων διοξειδίου του άνθρακα ενισχύει την ανάπτυξη φυτών που παράγουν αλλεργιογόνα, όπως η αμβροσία (ragweed), η οποία μπορεί να απελευθερώσει έως και ένα δισεκατομμύριο κόκκους γύρης από ένα μόνο φυτό.
Ο Lewis Ziska, καθηγητής περιβαλλοντικής υγείας, εξηγεί: «Κάθε φορά που αυξάναμε τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα, η αμβροσία ανταποκρινόταν. Αναπτυσσόταν περισσότερο και παρήγαγε περισσότερη γύρη. Υπήρχαν μάλιστα ενδείξεις ότι παρήγαγε και πιο αλλεργιογόνα μορφή γύρης».
Η εξάπλωση των αλλεργιογόνων φυτών
Σημαντικό ρόλο παίζει και η γεωγραφική εξάπλωση αλλεργιογόνων φυτών σε περιοχές όπου παλαιότερα δεν υπήρχαν. Η αμβροσία, αν και προέρχεται από τη Βόρεια Αμερική, έχει επεκταθεί στην Ευρώπη, αλλά και σε τμήματα της Ασίας, της Νότιας Αμερικής και της Αυστραλίας. Ήδη, περίπου το 60% του πληθυσμού στην Ουγγαρία, το 20% στη Δανία και το 15% στην Ολλανδία εμφανίζει ευαισθησία στη γύρη της.
Σε ορισμένες χώρες, μεγάλα ποσοστά του πληθυσμού εμφανίζουν ήδη ευαισθησία στη γύρη αυτών των φυτών, ενώ εκτιμάται ότι μέχρι το 2050 τα επίπεδα γύρης μπορεί να είναι έως και τετραπλάσια σε σχέση με σήμερα.
Τι μπορούμε να κάνουμε
Παρά το γεγονός ότι οι ακραίες περιπτώσεις, όπως το «άσθμα καταιγίδας», παραμένουν σχετικά σπάνιες, οι ειδικοί τονίζουν ότι το πρόβλημα θα ενταθεί χωρίς ουσιαστική δράση για την κλιματική αλλαγή.
«Γνωρίζουμε ότι η κλιματική αλλαγή αυξάνει τα επίπεδα γύρης στην ατμόσφαιρα. Αλλάζει τη χρονικότητα και τα είδη της γύρης στα οποία εκτιθέμεθα», λέει ο Beggs.
Σε ατομικό επίπεδο, η παρακολούθηση των επιπέδων γύρης και η λήψη προληπτικών μέτρων μπορεί να βοηθήσει. Σε συλλογικό επίπεδο, λύσεις όπως ο καλύτερος αστικός σχεδιασμός, η επιλογή λιγότερο αλλεργιογόνων φυτών και η συστηματική καταγραφή των αλλεργιογόνων στον αέρα θεωρούνται κρίσιμες.
«Πρέπει να γνωρίζουμε τι αναπνέουμε. Είναι θεμελιώδες για την υγεία μας», τονίζει ο Beggs.
Το συμπέρασμα των ειδικών είναι σαφές: χωρίς συντονισμένες παρεμβάσεις, οι αλλεργίες θα συνεχίσουν να επιδεινώνονται, επηρεάζοντας ολοένα και περισσότερους ανθρώπους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα κάθε χρόνο.
«Πλέον έχουμε τα επιστημονικά δεδομένα που δείχνουν ότι υπάρχει πραγματική επίδραση στην ανθρώπινη υγεία», καταλήγει ο Beggs. «Και τα επόμενα χρόνια αναμένονται ακόμη περισσότερες επιπτώσεις».
Πηγή: BBC
