Η σχετική έρευνα Αμερικάνων μελετητών είναι χαρακτηριστική της σύνδεσης ανάμεσα στο άγχος και στην υπερκατανάλωση τροφής. Οι πολιτείες με υψηλότερα επίπεδα στρες τείνουν να έχουν και αυξημένα ποσοστά παχυσαρκίας, σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση του ιστοτόπου Healthnews. Για παράδειγμα, η Δυτική Βιρτζίνια, που κρατά την πρωτιά με ποσοστό παχυσαρκίας που ανέρχεται στο 40,60%, συγκαταλέγεται στις πολιτείες με τους πιο αγχωμένους κατοίκους, με βαθμολογία επιπέδου στρες 57,58. Την ίδια στιγμή η Χαβάη έχει το χαμηλότερο ποσοστό παχυσαρκίας 25% και είναι μια από τις πιο «χαλαρές » πολιτείες, σημειώνοντας 37,66 σε δείκτη επιπέδου στρες.

Τόσο το άγχος όσο και η παχυσαρκία αποτελούν σημαντικές πηγές ανησυχίας για την δημόσια υγεία στις Ηνωμένες Πολιτείες αφού ποσοστό μεγαλύτερο του 40% των αμερικανών ενηλίκων είναι παχύσαρκοι, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2, στεφανιαίες νόσους και εγκεφαλικό.

Ταυτόχρονα, οι διαγνώσεις ψυχικής υγείας αυξάνονται - σχεδόν οι μισοί αμερικανοί ενήλικες ηλικίας 35 έως 44 ανέφεραν κάποια ψυχική ασθένεια εντός του 2023, παράλληλα με σημαντική αύξηση στις χρόνιες παθήσεις, σύμφωνα με έρευνα του Stress in America.

Πώς το άγχος προκαλεί παχυσαρκία;

Είναι στην ουσία ένας φαύλος κύκλος που επαναλαμβάνεται, λένε οι ειδικοί. Η παχυσαρκία προκαλεί άγχος και το στρες προκαλεί συμπεριφορές που οδηγούν στην παχυσαρκία, σύμφωνα με τους συγγραφείς μιας ανασκόπησης του 2022, που εξηγούν τους μηχανισμούς αυτής της διαδικασίας. Τι μπορεί, λοιπόν, να μας προκαλέσει το άγχος;

• Άμβλυνση στις γνωστικές διαδικασίες όπως η ικανότητα αυτορρύθμισης των διατροφικών μας συνηθειών.
• Υπερκατανάλωση τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε θερμίδες, λιπαρά και ζάχαρη.
• Αύξηση της παραγωγής ορμονών που εμπλέκονται στην πείνα, όπως η λεπτίνη και η γκρελίνη.
• Μείωση της σωματικής δραστηριότητας.
• Ανωμαλίες στην ρουτίνα του ύπνου.

Επιπλέον, μελέτες σε ζώα δείχνουν ότι τόσο το οξύ όσο και το χρόνιο στρες επηρεάζουν το μικροβίωμα του εντέρου, αλλάζοντας την διατροφική μας συμπεριφορά.

Η Dr Susan Carnell, αναπληρώτρια καθηγήτρια ψυχιατρικής και συμπεριφορικών επιστημών στο Johns Hopkins Medicine, εξηγεί ότι το στρες πυροδοτεί την απελευθέρωση της κορτιζόλης, μιας ορμόνης που μπορεί να διεγείρει την απελευθέρωση ινσουλίνης. Ως αποτέλεσμα, το σώμα τείνει να αποθηκεύει περισσότερο λίπος. Επιπλέον, η κορτιζόλη μπορεί να διεγείρει την όρεξη, οδηγώντας σε υπερφαγικά επεισόδια.

Στις μελέτες τους, η Dr Carnell και οι συνεργάτες της διαπίστωσαν ότι σε μερικούς ανθρώπους μια ορμόνη που ονομάζεται γκρελίνη και απελευθερώνεται στο στομάχι, σε περιόδους αύξησης του στρες στέλνει σήματα πείνας στον εγκέφαλο.

«Χρησιμοποιώντας απεικονιστικές εξετάσεις του εγκεφάλου, εντοπίσαμε αυξημένες αποκρίσεις σε τροφικές ενδείξεις μετά από στρες σε μια περιοχή που ονομάζεται τροχιακός μετωπιαίος φλοιός, την περιοχή που επεξεργάζεται την «ανταμοιβή» της τροφής, καθώς και μειωμένες αποκρίσεις σε μια περιοχή που ονομάζεται ραχιαίος προμετωπιαίος φλοιός και η οποία εμπλέκεται στον γνωστικό έλεγχο», προσθέτει.

Η ιδέα ότι το άγχος μπορεί να προκαλέσει τον εγκέφαλο και το σώμα να αναζητήσουν τροφή και παράλληλα να δυσκολέψει τον έλεγχο βγάζει νόημα από εξελικτική άποψη, καταλήγουν οι ειδικοί.

Η σχέση μεταξύ στρες και παχυσαρκίας, ωστόσο, είναι αμφίδρομη καθώς το υπερβολικό βάρος μπορεί να έχει βαθιά επίδραση στην ψυχική υγεία.
Για παράδειγμα, τα άτομα με ακραία παχυσαρκία είναι σχεδόν πέντε φορές πιο πιθανό να έχουν βιώσει ένα επεισόδιο μείζονος κατάθλιψης σε σύγκριση με ανθρώπους μέσου βάρους, σύμφωνα με μια μελέτη του 2003.

Η διαχείριση του προβλήματος

Αν και η διαχείριση της κατανάλωσης τροφής λόγω στρες μπορεί να μην είναι εύκολη, η ανάπτυξη υγιεινών διατροφικών συνηθειών μπορεί να μας φέρει πιο κοντά στον τερματισμό του φαύλου κύκλου της παχυσαρκίας, σύμφωνα με τους γιατρούς που δίνουν σχετικές συμβουλές:

• Αντιμετωπίστε το άγχος. Κρατήστε ένα ημερολόγιο με το τι καταναλώνετε καθημερινά και τα ερεθίσματα που προηγήθηκαν.
• Καταπολεμήστε την παρόρμηση. Όταν αισθάνεστε ότι λαχταράτε ένα πρόχειρο σνακ δοκιμάστε να καθυστερήσετε την ικανοποίηση αυτής της επιθυμίας. Το πιθανότερο είναι ότι σύντομα δεν θα το επιθυμείτε πλέον.
• Βρείτε μια ασύμβατη δραστηριότητα. Αντί για φαγητό κρατήστε τον εαυτό σας απασχολημένο εκείνη την στιγμή τηλεφωνώντας σε κάποιον φίλο, κάνοντας ντουζ, ο,τιδήποτε μπορεί να σας αποσπάσει από την σκέψη του φαγητού.
• Μην ψωνίζετε και γεμίζετε ντουλάπια και ψυγείο με ανθυγιεινά τρόφιμα.
• Λάβετε βοήθεια εάν χρειάζεται. Εξετάστε το ενδεχόμενο να απευθυνθείτε σε έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας με εξειδίκευση στις διατροφικές διαταραχές.

Πηγή: https://healthnews.com/