Οι απαιτήσεις σε ηλεκτρική ενέργεια των data centers κατηγορούνται ότι καθυστερούν τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια και απαιτούν τη διατήρηση των σταθμών παραγωγής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα σε λειτουργία, ενώ η υψηλή κατανάλωση νερού από αυτά έχει επίσης προκαλέσει ανησυχία. Τώρα, οι υποστηρικτές της δημόσιας υγείας εκφράζουν φόβους ότι ένα άλλο περιβαλλοντικό πρόβλημα μπορεί να συνδέεται με αυτά: η ρύπανση από τα «αιώνια χημικα» Pfas.
Μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας όπως η Google, η Microsoft και η Amazon συχνά χρειάζονται κέντρα δεδομένων για την αποθήκευση διακομιστών και εξοπλισμού δικτύωσης που επεξεργάζονται την παγκόσμια ψηφιακή κίνηση, ενώ η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης οδηγεί σε αύξηση της ζήτησης για περισσότερες εγκαταστάσεις.
Οικολογικοί φορείς και οργανώσεις ανησυχούν ιδιαίτερα για τη χρήση Pfas αερίου, ή f-gas, από τις εγκαταστάσεις, το οποίο μπορεί να είναι ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου και μπορεί να σημαίνει ότι ο κλιματικός αντίκτυπος των κέντρων δεδομένων είναι χειρότερος από ό,τι πιστευόταν προηγουμένως. Άλλα αέρια f μετατρέπονται σε ένα είδος επικίνδυνου χημικού συστατικού που συσσωρεύεται ραγδαία σε όλο τον κόσμο.
Δεν έχουν γίνει ακόμη έρευνες για τη ρύπανση του αέρα ή του νερού από Pfas και οι εταιρείες δεν υποχρεούνται να αναφέρουν τον όγκο των χημικών ουσιών που χρησιμοποιούν ή απορρίπτουν.
Η ανησυχία αυξήθηκε στα μέσα Σεπτεμβρίου, όταν η Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος στις ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι θα επιταχύνει την εξέταση των νέων Pfas και άλλων χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται από τα κέντρα δεδομένων. Ο κλάδος των κέντρων δεδομένων έχει δηλώσει ότι τα Pfas που χρησιμοποιεί προκαλούν ελάχιστη ρύπανση, αλλά οι οικολόγοι.
«Γνωρίζουμε ότι υπάρχουν Pfas σε αυτά τα κέντρα και όλα αυτά πρέπει να καταλήξουν κάπου», δήλωσε ο Jonathan Kalmuss-Katz, δικηγόρος της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Earthjustice, η οποία παρακολουθεί τη χρήση Pfas στα κέντρα δεδομένων. «Το ζήτημα αυτό έχει μελετηθεί επικίνδυνα ελάχιστα, καθώς έχουμε κατασκευάσει κέντρα δεδομένων, και δεν υπάρχουν επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις».
Τα Pfas είναι μια κατηγορία περίπου 16.000 χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται συχνότερα για την κατασκευή προϊόντων ανθεκτικών στο νερό, τους λεκέδες και το λίπος. Οι ενώσεις αυτές έχουν συνδεθεί με καρκίνο, γενετικές ανωμαλίες, μειωμένη ανοσία, υψηλή χοληστερόλη, νεφρική νόσο και μια σειρά άλλων σοβαρών προβλημάτων υγείας. Ονομάζονται «αιώνιες χημικές ουσίες» επειδή δεν αποσυντίθενται φυσικά στο περιβάλλον.
Άμεση και έμμεση ρύπανση
Οι υποστηρικτές του περιβάλλοντος λένε ότι τα κέντρα δεδομένων αυξάνουν άμεσα και έμμεσα τη ρύπανση από Pfas. Οι χημικές ουσίες είναι απαραίτητες για τη λειτουργία των κέντρων – όπως ο εξοπλισμός ψύξης – γεγονός που σχεδόν σίγουρα οδηγεί σε κάποια επιτόπια ρύπανση.
Εν τω μεταξύ, τα PFAS που χρησιμοποιούνται στον εξοπλισμό που στεγάζεται στα κέντρα πρέπει να απορρίπτονται, κάτι που είναι δύσκολο επειδή οι χημικές ουσίες δεν μπορούν να καταστραφούν πλήρως. Παράλληλα, χρησιμοποιείται μεγάλη ποσότητα PFAS για την παραγωγή των ημιαγωγών που στεγάζονται στα κέντρα δεδομένων, γεγονός που θα αυξήσει τη ρύπανση γύρω από τα εργοστάσια παραγωγής που τα υποστηρίζουν.
Ο κλάδος των κέντρων δεδομένων ισχυρίζεται ότι τα φθοριούχα αέρια που διαφεύγουν δεν αποτελούν απειλή, διότι, μόλις εισέλθουν στην ατμόσφαιρα, μετατρέπονται σε μια ένωση που ονομάζεται Tfa. Το Tfa θεωρείται Pfas στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου, αλλά όχι στις ΗΠΑ. Πρόσφατες έρευνες έχουν διαπιστώσει ότι είναι πιο τοξικό από ό,τι πιστευόταν προηγουμένως και μπορεί να επηρεάσει το αναπαραγωγικό σύστημα, όπως και άλλα Pfas.
Τα τελευταία χρόνια, οι ερευνητές έχουν ανησυχήσει για τα συνεχώς αυξανόμενα επίπεδα Tfa στον αέρα, στο νερό, στο αίμα των ανθρώπων και σε άλλα μέρη του περιβάλλοντος. Εν τω μεταξύ, ορισμένα φθοριούχα αέρια είναι ισχυρά αέρια του θερμοκηπίου που μπορούν να παραμείνουν στην ατμόσφαιρα για χιλιάδες χρόνια. Ωστόσο, τα φθοριούχα αέρια είναι επικερδή για τη βιομηχανία: περίπου το 60% όλων των Pfas που κατασκευάστηκαν από το 2019 έως το 2022 ήταν φθοριούχα αέρια.
Διαφορετικά Pfas εφαρμόζονται επίσης σε καλώδια, σωληνώσεις και ηλεκτρονικό εξοπλισμό των κέντρων δεδομένων. Οι χημικές ουσίες είναι πτητικές, πράγμα που σημαίνει ότι μπορούν απλά να μεταφερθούν στον αέρα από τον εξοπλισμό.
Εν τω μεταξύ, οποιοσδήποτε από αυτόν τον εξοπλισμό ή τα απόβλητα Pfas που απομακρύνονται σκόπιμα από τα κέντρα δεδομένων καταλήγουν είτε σε χώρους υγειονομικής ταφής, όπου μπορούν να μολύνουν τα τοπικά ύδατα, είτε αποτεφρώνονται, σύμφωνα με έγγραφα της βιομηχανίας. Ωστόσο, η αποτέφρωση δεν καταστρέφει πλήρως τις ενώσεις PFAS – τις διασπά σε μικρότερα κομμάτια που εξακολουθούν να είναι PFAS ή άλλα υποπροϊόντα με άγνωστους κινδύνους για την υγεία.
Μια νέα συμμαχία περιβαλλοντικών ομάδων της Μινεσότα συνεργάζεται με τους νομοθέτες της πολιτείας για την ανάπτυξη νομοθεσίας που θα απαιτεί από τις εταιρείες να αναφέρουν τη χρήση Pfas και άλλων χημικών ουσιών στη διαδικασία ψύξης.
Πηγή: Guardian
