To 1921 οι Banting και Best ανακαλύπτουν την θεραπευτική ινσουλίνη σε ένα εργαστήριο στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, στον Καναδά. Η ανακάλυψη θα αποτελέσει την αρχή ενός αιώνα ανακαλύψεων και πρόοδού που θα αλλάξει το θεραπευτικό πεδίο του σακχαρώδους διαβήτη συνολικά και κυριολεκτικά θα δώσει ζωή σε εκατομμύρια άτομα με διαβήτη τύπου 1.

Η «προϊστορία» της ινσουλίνης: Εκείνοι που άνοιξαν το δρόμο

Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μια νόσος γνωστή από την αρχαιότητα. Συμπτώματα όπως αυτά του διαβήτη είχαν περιγραφεί από τους αρχαίους Αιγυπτίους το 1500 π.Χ.. Ο όρος «διαβήτης» χρησιμοποιήθηκε από τον Αρεταίο της Καππαδοκίας, περί το 200 μ.Χ., ενώ ο όρος «σακχαρώδης» προστέθηκε από τον Βρετανό Thomas Willis το 1675. Το 1776 o Dobson απέδειξε τα ανεβασμένα επίπεδα γλυκόζης στα ούρα και στο αίμα, ενώ το 1857 στη Γαλλία, ο Claude Bernard προσδιόρισε το ρόλο του ήπατος στη γλυκογένεση, συνδέοντας διαβήτη με αυξημένη παραγωγή γλυκόζης

Το 1869 ο Paul Langerhans, φοιτητής ιατρικής στο Βερολίνο ανακάλυψε συγκεκριμένα κύτταρα μέσα στο πάγκρεας, τα οποία στη συνέχεια θα ονομαστούν και νησίδια του Langerhans.

Ο ρόλος του παγκρέατος στην παθογένεση του διαβήτη προσδιορίστηκε στην Αυστρία από τους Mering και Minkwski το 1889, ενώ το 1901 ο Eugene Opie ανακαλύπτει ότι τα νησίδια του Langerhans παράγουν ινσουλίνη και πως η καταστροφή τους οδηγεί σε διαβήτη.

Το 1916 ο Ρουμάνος καθηγητής Nicolae Paulescu αναπτύσσει ένα εκχύλισμα του Παγκρέατος, δείχνοντας πως μειώνει το σάκχαρο του αίματος σε διαβητικά σκυλιά. Λόγω του Α’ΠΠ ο Paulescu θα εκδώσει αποτελέσματα των μελετών του το 1921.

1921: Το έτος ορόσημο

Ο Δρ Frederick Banting και ο βοηθός του Charles Best, φοιτητής βιοχημείας, ξεκίνησαν τα πειράματα στο εργαστήριο που τους παραχώρησε ο Καθηγητής J.J.R. Macleod, στο Πανεπιστημίου του Τορόντο, στον Καναδά. Τον Αύγουστο του ίδιου έτους τα πειράματα τους απέδωσαν και η εξαχθείσα ζωική ινσουλίνη, έδειχνε να μειώνει τα επίπεδα σακχάρου.

Το χειμώνα του 1921 στην ομάδα εντάχθηκε ο καθηγητής βιοχημείας, James B. Collip, για να βελτιώσει την ποιότητα της ινσουλίνης, καθιστώντας την έτοιμη για κλινικές μελέτες.

Στις 23 Ιανουαρίου του 1922, ο Leonard Thompson, ένα14χρονο αγόρι ήταν το πρώτο άτομο με διαβήτη που λαμβάνει ινσουλίνη.

Τα νέα γύρω από την επιτυχή χορήγησης της ινσουλίνης να έχουν αρχίσει να κάνουν το γύρω του κόσμου. Οι Banting και Best βελτιώνουν την τεχνική τους και το 1922 η Elli Lilly γίνεται η πρώτη παραγωγός ινσουλίνης.

Η ινσουλίνη φθάνει και στην Ευρώπη, από το ζεύγος August και Marie Krogh, που μεταφέρουν τη διαδικασία εξαγωγής και καθαρισμού της στη Δανία, στο Nordisk Insulinlaboratorium, το οποίο εξελίχθηκε στη φαρμακευτική εταιρεία Novo Nordisk, ξεκινώντας τη μαζική παραγωγή και διάθεση της ινσουλίνης και σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Banting και Macleod κερδίσουν το βραβείο Νόμπελ, το 1923, μοιράστηκαν τα χρήματα του βραβείου με τους Best και Collip, αναγνωρίζοντας την πολύτιμη συμβολή τους.

Η ινσουλίνη στον κόσμο

Η ανακάλυψη της ινσουλίνη αποτέλεσε την αφετηρία για μια σειρά καινοτομιών που έχουν σώσει αμέτρητες ζωές εδώ και έναν αιώνα.

Το 1929 η Lilly παρουσιάζει την ειδική βόιας προέλευσης ινσουλίνη, ενώ ο Δανός επιστήμονας, ο Hans Christian Hagedorn, της Nordisk ανακαλύπτει τρόπο να παρατείνει τη δράση της με την προσθήκη προταμίνης, το 1936.

Η NPH, η ινσουλίνης μέσης διάρκειας δράσης, κυκλοφορεί ευρέως τη δεκαετία του ’50, ενώ το 1963 η ινσουλίνη γίνεται η πρώτη ορμόνη που συντίθεται χημικά.

Τα χρόνια που ακολούθησαν καταγράφηκαν εξελίξεις τόσο στη δομή της ίδιας της ινσουλίνης όσο και στα μέσα χορήγησης, με βελτιωμένες πένες αλλά και αντλίες ινσουλίνης, καθώς και στον τρόπο εξέτασης, επιτρέποντας στα άτομα με διαβήτη να ελέγχουν μόνα τους τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και να προσαρμόζουν την χορήγηση ινσουλίνης.

Το μέλλον προμηνύεται αισιόδοξο, με θεραπείες και καινοτόμες τεχνολογίες να αλλάζουν τη ζωή των ατόμων που διαγιγνώσκονται διαβήτη. Τα εμπόδια πλέον για τα άτομα με διαβήτη δεν συνδέονται με τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου, αλλά με την έγκαιρη πρόσβαση σε αυτή. Στόχος πάντως συνεχίζει να αποτελεί η θεραπεία του σακχαρώδους διαβήτη, με τους επιστήμονες να αισιοδοξούν πως πρόκειται για ρεαλιστική προσδοκία.

Πληροφορίες: Diabetes.co.uk