Το ραδιόφωνο κάνει καλό στο νου, την ψυχή και αποτελεί σοβαρό εργαλείο επιβράδυνσης της νοητικής έκπτωσης των ηλικιωμένων ανθρώπων.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ραδιοφώνου, η οποία θεσπίστηκε το 2011 από τα κράτη μέλη της UNESCO και το 2012 αναγνωρίστηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών ως Διεθνής Ημέρα, τονίζεται η συμβολή αυτού του μέσου ως πολύ πρακτικού για την προσέγγιση απομακρυσμένων κοινοτήτων και ευάλωτων ομάδων, προσφέροντας μια πλατφόρμα συμμετοχής στον δημόσιο διάλογο, ανεξάρτητα από το μορφωτικό επίπεδο των ανθρώπων. Παίζει επίσης καθοριστικό ρόλο στην επικοινωνία έκτακτης ανάγκης και την αντιμετώπιση καταστροφών.

Οι ειδικοί όμως τονίζουν εδώ και χρόνια την συμβολή του στην ψυχική μας υγεία ενώ όλο και περισσότερες έρευνες δείχνουν και την ενισχυτική στο νου δράση του για όλες τις ηλικίες.

Τόνωση της ψυχικής υγείας μέσω της μουσικής

«Για τους περισσότερους από εμάς, το καλό ραδιόφωνο διευρύνει την κοινωνική μας σφαίρα», δηλώνει ο ψυχίατρος Peter D. Kramer, εστιάζοντας και στις δυνατότητες της μουσικής στην τόνωση της ψυχικής υγείας.

Ένας μέσος άνθρωπος μπορεί να ακούει μουσική έως και τέσσερις με έξι ώρες την ημέρα σε ξεχωριστές περιστάσεις του χρόνου. Αν υπολογιστεί, αυτό αντιστοιχεί περίπου στα δεκατρία χρόνια ζωής ενός ατόμου. Το πράγμα γίνεται ακόμα καλύτερο, επειδή πολλοί από εμάς θεωρούμε πλέον τη μουσική ως μια θεραπεία ενσυνειδητότητας. Δημιουργεί σημαντικό θετικό αντίκτυπο στην ψυχική μας κατάσταση. Έτσι, όταν την ακούμε μέσω ενός ραδιοφώνου, η επίδραση γίνεται πιο ψυχολογικά επωφελής. Εφόσον η ακρόαση μας, χωρίς τη συνοδεία εικόνας, κάνει να εστιάζουμε στην ιδιαίτερη αίσθηση που έχουμε, δηλαδή στην αίσθηση της ακοής, γινόμαστε δημιουργικοί.

Όταν ακούμε κάτι, φανταζόμαστε πράγματα. Έχουμε τη δυνατότητα να δημιουργήσουμε μια οπτική αναπαράσταση ενός συγκεκριμένου σεναρίου που μας συνδέει με την τρέχουσα κατάσταση των συναισθημάτων μας. Αυτή η αναπόφευκτη στιγμή μας οδηγεί σε μια βαθιά εσωτερική σύνδεση μεταξύ των συναισθημάτων μας και της ψυχικής μας ευεξίας.

Υπάρχουν τόσα πολλά παραδείγματα για το πώς η ακρόαση μπορεί να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα για την αύξηση της γνωστικής και συναισθηματικής λειτουργίας. Η ψυχίατρος Ira Altschuler έχει σχολιάσει: «Η μουσική, ακόμη περισσότερο από τον προφορικό λόγο, προσφέρεται ως θεραπεία, επειδή συναντά ελάχιστη ή καθόλου διανοητική αντίσταση και δεν χρειάζεται να επικαλεστεί τη λογική για να ξεκινήσει δράση». Αυτός είναι ίσως ο λόγος για τον οποίο τα ραδιόφωνα εξακολουθούν να ζουν μέχρι σήμερα.

Σημαντική συντροφιά για τους ηλικιωμένους

Μια από τις βασικές οδηγίες που δίνονται από τους νευρολόγους σε ηλικιωμενους που βρίσκονται στα πρώτα στάδια άνοιας είναι να ακούνε ραδιόφωνο. Οι ηλικιωμένοι όμως επιλέγουν αυτό το μέσο για περισσότερους λόγους όπως προκύπτει από σχετική έρευνα που έγινε στην Αυστραλία.

Απόλαυση και πληροφόρηση

Η ακρόαση ραδιοφώνου προσφέρει απόλαυση καθώς και πληροφόρηση. Πέρα από το να μαθαίνουν τις ειδήσεις και «να είναι ενήμεροι για το τι συμβαίνει» οι συμμετέχοντες μίλησαν επίσης για το πώς αυτά που ακούνε τους βοηθούν να «αναπτύσσουν απόψεις».

Συντροφιά

Πολλοί συμμετέχοντες θεώρησαν ότι η ακρόαση του ραδιοφώνου παρείχε παρέα:

«Κυρίως το ακούω για μουσική υπόκρουση και, όταν είμαι μόνη μου, για παρέα» (Γυναίκα, 75-79 ετών).

«Νομίζω ότι όταν είσαι κλεισμένος στο σπίτι, είναι απλά μια πολύ καλή - δεν θα πω φίλος, είναι καλή παρέα, ξέρεις» ... «κάτι που μπορώ να ακούσω, αντί να ακούω τα βήματά μου στο σπίτι» (Γυναίκα, 80-84)

«Το βάζω μερικές φορές για το σκύλο, ώστε να έχει παρέα όταν βγαίνω έξω» (Γυναίκα, 75-79)

Οι συμμετέχοντες μίλησαν επίσης για το πώς, παρέχοντας παρέα, το ραδιόφωνο μπορεί να προσφέρει άνεση και ζεστασιά:

"Είναι ζεστασιά, μια αίσθηση ζεστασιάς ... στο παρασκήνιο, έτσι ώστε να μην είναι ότι δεν συμβαίνει τίποτα. ... Και δεν αισθάνεσαι μόνος. ναι, δεν αισθάνεσαι μόνος» (άνδρας, 65-69)

Ρύθμιση της διάθεσης και χαλάρωση

Ορισμένοι συμμετέχοντες επιδίωξαν συνειδητά να ακούσουν ραδιόφωνο για να αλλάξουν τη διάθεσή τους και να νιώσουν καλύτερα. Σχεδόν σε κάθε περίπτωση, τα άτομα αυτά αναζήτησαν ένα είδος θεραπείας σε αυτό.

Εκτός από την προσπάθεια να νιώσουν καλύτερα, οι άνθρωποι άκουγαν επίσης ραδιόφωνο για να τους βοηθήσει να χαλαρώσουν:

"Απλά με μεταφέρει σε μια άλλη σφαίρα. Έχει την τάση να μου δίνει αυτό το αίσθημα μεγάλης γαλήνης και απόλαυσης». (Γυναίκα, 85-89)

«Θέλω καταπραϋντικού τύπου μουσική και απλά για να ηρεμήσω και μερικές φορές να πέσω για ύπνο με αυτήν». (Άνδρας, 65-69)

Αναμνήσεις

Κάποιοι συμμετέχοντες αναγνώρισαν ότι «το ραδιόφωνο ανακαλεί μνήμες ή συναισθήματα.»(Άνδρας, 65-69) ενώ υπάρχουν και κάποιοι που ανοίγουν το ραδιόφωνο σκόπιμα για να αναπολήσουν

Για να περάσει η ώρα

Για πολλούς, η ακρόαση του ραδιοφώνου βοηθούσε στο να περνάει η ώρα. Οι άνθρωποι συχνά έβαζαν το ραδιόφωνο ως ηχητικό background όταν έκαναν άλλα πράγματα. Με αυτόν τον τρόπο, το ραδιόφωνο χρησιμοποιούνταν ως συνοδευτικό άλλων δραστηριοτήτων.

Επιδόσεις μαθητών

Το ραδιόφωνο όμως μαθαίνει στους νέους ανθρώπους και να σκέφτονται αλλά και να …μαθαίνουν. Έρευνα έδειξε ότι η ακουστική κατανόηση των μαθητών του δημοτικού στην Ινδονησία, που γενικά παρουσιάζει επιδείνωση γιατί συνήθως όταν παρακολουθούν μάθημα χαζεύουν και σε κάποια οθόνη κινητού ή τάμπλετ, βελτιώθηκε με τη χρήση του ραδιοφώνου.