Το 2024, το 85% των παιδιών στο ηλικιακό φάσμα που έπρεπε να εμβολιαστούν για τη διφθερίτιδα, τον τέτανο και τον κοκκύτη (DTC) είχαν λάβει τρεις (109 εκατομμύρια), με την τρίτη δόση να αποτελεί κλειδί για την παγκόσμια εμβολιαστική κάλυψη, σύμφωνα με δεδομένα που δημοσιεύθηκαν από τις υπηρεσίες των Ηνωμένων Εθνών για την υγεία και για την παιδική ηλικία.

Σε ποσοστιαία βάση, σημειώθηκε αύξηση μιας μονάδες σε σύγκριση με το 2003, ή, σε αριθμούς, εμβολιάστηκαν επιπλέον 1 εκατ. παιδιά. Το κέρδος είναι «μέτριο» και οι προκλήσεις πολλές, τόνισε ο ΟΗΕ.

Το 2024, 14,3 εκατ. παιδιά σε παγκόσμια κλίμακα κατατάσσονταν στην κατηγορία «μηδέν δόσεις»: δεν είχαν λάβει κανένα εμβόλιο. Ο αριθμός τους σημείωσε μικρή πτώση, ήταν 14,5 εκατ. πριν από δυο χρόνια.

Όμως ο αριθμός αυτός παραμένει τρομακτικά πιο υψηλός από αυτόν που καταγραφόταν το 2019 (1,4 εκατ.), προτού η πανδημία προκαλέσει σωρεία προβλημάτων στις υπηρεσίες υγείας.

Τα καλά και τα κακά νέα

«Τα καλά νέα είναι πως καταφέραμε να εμβολιάσουμε περισσότερα παιδιά», κάτι που μπορεί να «τους σώσει τη ζωή», αλλά «εκατομμύρια παιδιά παραμένουν απροστάτευτα από ασθένειες που θα μπορούσαν να αποφύγουν», επισήμανε η εκτελεστική διευθύντρια της UNICEF, η Κάθριν Ράσελ, σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση Τύπου με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).

Σύμφωνα με αυτόν τον τελευταίο, μοιάζει να απομακρύνεται ο στόχος της εμβολιαστικής κάλυψης 90% για τα παιδιά και τους έφηβους ως το 2030.

«Οι δραστικές περικοπές της βοήθειας, σε συνδυασμό με την παραπληροφόρηση για το πόσο ασφαλή είναι τα εμβόλια, απειλούν να εκμηδενίσουν δεκαετίες προόδου», προειδοποίησε ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, ο Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους.

Οι δυο υπηρεσίες τονίζουν ότι η πρόσβαση στα εμβόλια παραμένει πολύ άνιση και ότι οι ένοπλες συρράξεις καταστρέφουν προσπάθειες που καταβάλλονταν για τη βελτίωση της εμβολιαστικής κάλυψης.

Οι περικοπές της διεθνούς βοήθειας

Η κατάσταση ίσως χειροτερέψει περαιτέρω, με δεδομένες της περικοπές της διεθνούς βοήθειας, ειδικά των ΗΠΑ.

Η δυνατότητα να προλαμβάνονται επιδημίες σε σχεδόν 50 χώρες εμποδίζεται από αυτές «τις περικοπές», τόνισε ο Εφρέμ Λεμάνγκο, υπεύθυνος για τον εμβολιασμό στη UNICEF, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

Η έλλειψη πρόσβασης σε εμβόλια είναι ο κυριότερος λόγος της χαμηλής εμβολιαστικής κάλυψης σε παγκόσμια κλίμακα, ωστόσο οι υπηρεσίες του ΟΗΕ τόνισαν επίσης την απειλή που εγείρεται εξαιτίας της παραπληροφόρησης γι’ αυτά.

Η μείωση της εμπιστοσύνης στο ότι τα εμβόλια είναι αβλαβή συμβάλλει στην έλλειψη συλλογικής ανοσίας, που μπορεί να είναι εξαιρετικά επικίνδυνη, να προκαλέσει επιδημικές εξάρσεις, τόνισε η Κέιτ Ο’ Μπράιεν, υπεύθυνη για τον εμβολιασμό στον ΠΟΥ, στους δημοσιογράφους.

Ειδικοί στέκονται ειδικά στην κατάσταση στις ΗΠΑ, όπου ο υπουργός Υγείας Ρόμπερτ Κένεντι ο νεότερος, διαβόητος αμφισβητίας των εμβολίων, έχει θέσει σε εφαρμογή ριζική αναδιάρθρωση των αμερικανικών υγειονομικών υπηρεσιών και της εμβολιαστικής πολιτικής.

Κατηγορείται ιδίως πως έχει διασπείρει ψευδείς πληροφορίες για τα εμβόλια κατά της ιλαράς, τη στιγμή που στις ΗΠΑ από τις αρχές του 2025 μαίνεται η χειρότερη επιδημία των τελευταίων 30 χρόνων.

Οι επιδημίες το 2024

Το 2024, 60 χώρες επλήγησαν από «μεγάλες» επιδημίες ιλαράς, με άλλα λόγια σχεδόν οι διπλάσιες από ό,τι το 2023 (33), σύμφωνα με τα δεδομένα των δυο υπηρεσιών.

Δυο εκατομμύρια επιπλέον παιδιά εμβολιάστηκαν εξαιτίας της εξαιρετικά μολυσματικής ασθένειας αυτής την περασμένη χρονιά από ό,τι το 2023. Μολαταύτα, το επίπεδο εμβολιαστικής κάλυψης είναι ακόμη μακριά από το 95% που απαιτείται για να αποφεύγεται το ξέσπασμα επιδημιών.

Ακόμη μια καλή είδηση, σύμφωνα με τις δυο υπηρεσίες, είναι το ότι αυξήθηκε η εμβολιαστική κάλυψη (600.000) εναντίον σειράς ασθενειών σε 57 χώρες υποστηριζόμενες από την GAVI, την Παγκόσμια Συμμαχία για τα Εμβόλια και την Ανοσοποίηση, που βοηθά να γίνονται εμβολιασμοί στις φτωχότερες χώρες.