Οι μειώσεις στη χρηματοδότηση των προγραμμάτων αρωγής απειλούν να υπονομεύσουν χρόνια προόδου στη μείωση του ποσοστού της μητρικής θνησιμότητας και ενδέχεται να οδηγήσουν σε αύξηση των θανάτων, προειδοποίησε σήμερα ο ΟΗΕ.

Έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, εκ μέρους πολλών υπηρεσιών του ΟΗΕ, αναφέρει ότι από το 2000 ως το 2023 η μητρική θνησιμότητα μειώθηκε κατά 40% σε όλο τον κόσμο, κυρίως χάρη στη βελτίωση στην πρόσβαση σε καλύτερες υπηρεσίες υγείας. Όμως η πρόοδος ήταν πιο αργή στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας.

«Σε κάποιες περιοχές ήδη παρατηρείται υποχώρηση. Σε αυτό το εύθραυστο πλαίσιο, ο εφησυχασμός δεν είναι απλώς επικίνδυνος, αλλά θανατηφόρος», τόνισε η διευθύντρια σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας του ΠΟΥ Πασκάλ Αλότεϊ.

Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι 260.000 γυναίκες πέθαναν το 2023 λόγω επιπλοκών στη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή του τοκετού, δηλαδή «ένας θάνατος κάθε δύο λεπτά».

Η κατάσταση ήταν ιδιαίτερα κακή σε χώρες όπου μαίνονταν συγκρούσεις ή είχαν προκληθεί φυσικές καταστροφές, αν και μία από τις τέσσερις χώρες στις οποίες έχει αυξηθεί σημαντικά το ποσοστό μητρικής θνησιμότητας από το 2000 ήταν οι ΗΠΑ, μαζί με τη Βενεζουέλα, τη Δομινικανή Δημοκρατία και τη Τζαμάικα.

Το ποσοστό μητρικής θνησιμότητας στις ΗΠΑ είναι «πολύ χαμηλό», αλλά «πρόκειται για μια χώρα στην οποία παρατηρούμε ανοδικές τάσεις» , εξήγησε η Τζένι Κρέσγουελ επιστήμονας στον ΠΟΥ και συντάκτρια της έκθεσης.

Από το 2000 ως το 2023 το ποσοστό μητρικής θνησιμότητας στις ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 38%, πρόσθεσε η ίδια, επισημαίνοντας ότι είναι ακόμη νωρίς για να εκτιμηθούν οι επιπτώσεις της κατάργησης της προστασίας σε ομοσπονδιακό επίπεδο του δικαιώματος των γυναικών στην άμβλωση.

Η πανδημία covid-19 επίσης επηρέασε τη μητρική θνησιμότητα, τονίζει η έκθεση: το 2021 καταγράφηκαν 40.000 περισσότεροι θάνατοι γυναικών στη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του τοκετού σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ο συνολικός αριθμός μητρικών θανάτων το 2021 έφτασε τους 322.000.

«Αν και στην έκθεση υπάρχουν αχτίδες ελπίδας, τα στοιχεία υπογραμμίζουν επίσης πόσο επικίνδυνη παραμένει ακόμη και σήμερα η εγκυμοσύνη σε μεγάλο μέρος του κόσμου, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν λύσεις», τόνισε ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγεσούς.

«Εκτός από το να εγγυηθούμε πρόσβαση σε περιγεννητική φροντίδα ποιότητας, είναι ζωτικής σημασίας να ενισχύσουμε την υγεία και τα αναπαραγωγικά δικαιώματα των γυναικών και των κοριτσιών», πρόσθεσε.

Η έκθεση αυτή δημοσιεύεται την ώρα που έχουν γίνει μεγάλες μειώσεις στην ανθρωπιστική βοήθεια, κυρίως μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ, ο οποίος πάγωσε την διεθνή βοήθεια που παρείχε η Ουάσινγκτον μέσω της υπηρεσίας USAID.

«Ένα από τα βασικά μηνύματα είναι ότι οι περικοπές στη χρηματοδότηση δεν θέτουν απλώς σε κίνδυνο την πρόοδο (που έχει επιτευχθεί), αλλά ενδέχεται να προκαλέσουν πισωγύρισμα», προειδοποίησε ο Μπρους Έιλγουορντ αναπληρωτής γενικός διευθυντής του ΠΟΥ.

Οι περικοπές έχουν «επιπτώσεις αντίστοιχες με την πανδημία» στα παγκόσμια συστήματα υγείας και ενδέχεται να έχουν «πιο δομικά, βαθιά αποτελέσματα», πρόσθεσε ο Έιλγουορντ.

Ο ΠΟΥ επεσήμανε ότι λόγω των περικοπών στη διεθνή βοήθεια έχουν ήδη περιοριστεί ζωτικής σημασίας υπηρεσίες για την υγεία των μητέρων, των νεογνών και των παιδιών σε πολλές χώρες, έχει μειωθεί το προσωπικό, έχουν κλείσει κλινικές και έχουν διακοπεί οι αλυσίδες ανεφοδιασμού για ιατρικά υλικά.

Ανισότητες

Στην έκθεση παρουσιάζονται εξάλλου και οι ανισότητες που παρατηρούνται στον κόσμο.

Η υποσαχάρια Αφρική σημείωσε σημαντικές προόδους, με μείωση της μητρικής θνησιμότητας κατά περίπου 40% από το 2000 ως το 2023. Αυτή είναι μία από τις περιοχές του ΟΗΕ μαζί με την Αυστραλία/ Νέα Ζηλανδία και την κεντρική και νότια Ασία όπου έχουν καταγραφεί σημαντικές μειώσεις μετά το 2015.

Παρά τη βελτίωση αυτή, περίπου το 70% των μητρικών θανάτων το 2023 εντοπιζόταν στην υποσαχάρια Αφρική.

Εξάλλου από το 2015 παρατηρείται στασιμότητα στη μάχη κατά της μητρικής θνησιμότητας σε πολλές περιοχές: τη βόρεια Αφρική, τη δυτική, την ανατολική και τη νοτιοανατολική Ασία, την Ωκεανία (με εξαίρεση την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία), την Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική.