Η φαρμακευτική δαπάνη, για τα σκευάσματα που διατίθενται από τα ιδιωτικά φαρμακεία, «έκλεισε» το 2022 στα 4,45 δισ. ευρώ, αυξημένη κατά 5,5% (σε ετησιοποιημένη βάση), σύμφωνα με στοιχεία που συγκεντρώνει η εταιρεία μελετών IQVIA για λογαριασμό του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΣΦΕΕ).
Σε όγκους το 2022 διατέθηκαν 433 εκατομμύρια συσκευασίες, αυξημένος κατά 3,5%, συγκριτικά με το 2021 και ο μεγαλύτερος αριθμός που έχει διατεθεί την τελευταία δεκαετία (από το 2012 που καταγράφει η έκθεση).
Ειδικότερα, το 2022 αυξήθηκαν κατά 4,5% σε όγκο τα on patent φάρμακα, τα πρωτότυπα φάρμακα με ενεργή πατέντα, αλλά και 8,2% σε αξία. Στα γενόσημα, καταγράφηκε αύξηση 8,1% σε όγκο και σημαντική αύξηση κατά 10,6% σε αξία. Σε ό,τι αφορά τα off patent φάρμαμα (πρωτότυπα που έχει λήξει η προστασία της πατέντας) αυξήθηκαν 1,4% σε αξία και 1,4% σε όγκο.
Σε μερίδια αγοράς, τα on patent φάρμακα απορρόφησαν περίπου το 30% σε αξία και τα off patent περίπου 29%, ενώ τα γενόσημα το 23% της αγοράς. Σε όγκους, τα on patent απορρόφησαν το 8% της αγοράς, τα off patent το 37% και τα γενόσημα περίπου το 33%. Στα εμβόλια αντιστοιχεί το 5% σε αξία και το 2% σε όγκο.
Ακόμη, κατηγοριοποιώντας την αγορά βάσει κόστους, στα φάρμακα με τιμή κάτω των 10 ευρώ αντιστοιχεί το 67% της αποζημιούμενης αγοράς από πλευράς όγκου, στα σκευάσματα με τιμή 10-15 ευρώ το 12,4% και 4,7% αντιστοιχεί σε φάρμακα αξίας 20-29,99 ευρώ.
Σε ότι αφορά τις θεραπευτικές κατηγορίες, πρώτα έχουν περάσει τα φάρμακα του πεπτικού συστήματος και για το μεταβολισμό με 23,7%, ακολουθούν τα καρδιολογικά με 21,2%, με σημαντικά χαμηλότερο μερίδιο, τα νευρολογικά με 13,1% και τα αιματολογικά με 12,7%. Οι τέσσερις αυτές κατηγορίες καλύπτουν το 70,7% της αγοράς.
Το «αγκάθι» της υποκατάστασης
Διαρκής «πονοκέφαλος» για τον έλεγχο της φαρμακευτικής δαπάνης, το φαινόμενο της υποκατάστασης είναι εμφανής και σε αυτή την έκθεση της IQVIA.
Έτσι, αν και οι μειώσεις τιμών που έχουν εφαρμοστεί σε αποζημιούμενα φάρμακα θα έπρεπε να είχαν οδηγήσει σε μια εξοικονόμηση 56 εκατ. ευρώ το 2022, σε μια δαπάνη των εν λόγω φαρμάκων που ανήλθε σε περίπου 3,96 δισ. ευρώ, τελικά καταγράφεται συνολική άνοδος των πωλήσεων κατά 151 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για αποτέλεσμα της αύξησης σε όγκο κατά 105 εκατ. ευρώ και 102 εκατ. ευρώ από την αλλαγή του μίγματος των θεραπευτικών σχημάτων, δηλαδή της υποκατάστασης, όταν ένα φθηνότερο φάρμακο υποκαθίσταται από ακριβότερες θεραπείες (κυρίως γιατί το πιο οικονομικό καθίσταται ασύμφορο να κυκλοφορήσει).
