Η περίπτωση των εμβολίων κατά του έρπητα ζωστήρα είναι μια χαρακτηριστική περίπτωση της πολυπλοκότητας του ζητήματος των ελλείψεων φαρμάκων και εμβολίων και πως μπορεί το πρόβλημα πρόσβασης για τους πολίτες να ενταθεί από διαδικαστικές δυσλειτουργίες.
Πέραν των ελλείψεων σε πρώτες ύλες και συσκευασίες, τα εμπόδια στα διεθνή δίκτυα διάθεσης και τα ζητήματα βιωσιμότητας λόγω των χρηματοδοτικών πιέσεων, συχνά προβλήματα εμφανίζονται και λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών φαρμάκων και εμβολίων.
Πολλά εξ αυτών και ιδίως στα εμβόλια, η παραγωγή συναντά συχνά προβλήματα, καθώς πρόκειται για ευαίσθητα προϊόντα, που ακόμη και μια αστοχία στη διαδικασία μπορεί να επηρεάσει μια ολόκληρη παρτίδα.
Σε έλλειψη το αποζημιούμενο εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα: Ανησυχούν οι γιατροί
Βάσει της σχετικής λίστας του ΕΟΦ με τις μακροχρόνιες και σημαντικές ελλείψεις φαρμάκων, το ήδη αποζημιούμενο εμβόλιο έναντι του έρπητα ζωστήρα, αυτό που είναι διαθέσιμο τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, είναι σε έλλειψη από τις 20 Οκτωβρίου. Μάλιστα, το εμβόλιο αναμένεται να είναι σε έλλειψη στη χώρα μας έως και τα τέλη Ιανουαρίου, ενώ έλλειψη κατέγραφε και τον περασμένο Σεπτέμβριο.
Την ανησυχία πολιτών και γενικών γιατρών για την έλλειψη εμβολίου κατά του έρπητα ζωστήρα, εξέφρασε πρόσφατα με ανοικτή επιστολή στον Υπουργό Υγείας, η εταιρεία Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής «Ιπποκράτης».
«Η έλλειψη αυτή παριστά ακάλυπτη ανάγκη υγείας του πληθυσμού καθώς και μία ακάλυπτη ιατρική ανάγκη των γενικών/οικογενειακών γιατρών που πασχίζουν να καλύψουν εμβολιαστικά τους ασθενείς τους όσο καλύτερα μπορούν», αναφέρουν χαρακτηριστικά και ερωτούν τον Θ. Πλεύρη πως σκοπεύει να αντιμετωπίσει το πρόβλημα. «Γνωρίζετε πολύ καλά τις δυσκολίες που συναντάμε στην προώθηση των εμβολιασμών, γι’ αυτό έχουμε την πεποίθηση ότι θα μεριμνήσετε να λυθεί το επιπρόσθετο πρόβλημα της έλλειψης του συγκεκριμένου εμβολίου», καταλήγουν.
Σύμφωνα με πληροφορίες του News4Health, η έλλειψη αναμένεται να αποκατασταθεί σταδιακά, με τις πρώτες παραλαβές να φθάνουν στα τέλη Ιανουαρίου, ενώ μια μεγαλύτερη ποσότητα αναμένεται το Σεπτέμβριο.
Μέχρι όμως να φθάσουν οι πρώτες ποσότητες και να ομαλοποιηθεί η επάρκεια της αγοράς, ο πληθυσμός που συστήνεται να εμβολιαστεί έναντι του ιού του έρπητα ζωστήρα μένει ακάλυπτος (ενήλικες άνω των 60 ετών, σύμφωνα με τη σύσταση της Επιτροπής Εμβολιασμού).
Η εναλλακτική επιλογή πρόληψης που μένει «στον πάγο»
Στις περιπτώσεις που για την αντιμετώπιση ή την πρόληψη μιας πάθησης υπάρχουν πολλαπλές επιλογές, εάν ένα από τα φάρμακα ή εμβόλια παρουσιάσει έλλειψη τότε ο ΕΟΦ παραπέμπει συνήθως στις εναλλακτικές επιλογές. Έτσι έγινε και σε αυτή την περίπτωση, με τον Οργανισμό να συστήνει, στη σχετική λίστα ελλείψεων, ως εναλλακτική επιλογή ένα νέο εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα.
Το εν λόγω εμβόλιο διαθέτει πολύ υψηλή άνω του 90% αποτελεσματικότητα σε όλες τις ηλικιακές ομάδες άνω των 50 ετών. Μάλιστα, διατηρεί υψηλά επίπεδα αποτελεσματικότητας για τουλάχιστον 8 χρόνια μετά τον εμβολιασμό, ενώ κλινική μελέτη έδειξε ότι η ανοσολογική απόκριση αναμένεται να διαρκέσει για τουλάχιστον 20 χρόνια μετά τον εμβολιασμό.
Ακόμη σημαντικότερο χαρακτηριστικό είναι πως αποτελεί το μοναδικό εμβόλιο έναντι του έρπητα ζωστήρα το οποίο ενδείκνυται σε άτομα με ανοσοκαταστολή, λόγω νόσου ή θεραπείας, καλύπτοντας ένα σημαντικό κενό. Μέχρι πρότινος αυτοί οι ασθενείς δεν είχαν καμία δυνατότητα προστασίας έναντι του έρπητα ζωστήρα.
Μόνο που η «λύση» για την αντιμετώπιση της έλλειψης όσο διαρκεί αποδεικνύεται στην πράξη ανέφικτη για διαδικαστικούς λόγους…
Το νέο εμβόλιο έχει πάρει τιμή και έχει ενταχθεί από τις 14 Νοεμβρίου στη λεγόμενη «θετική λίστα», τον κατάλογο συνταγογραφούμενων φαρμάκων που αποζημιώνονται από την κοινωνική ασφάλιση, έχοντας περάσει από την Επιτροπή Διαπραγμάτευσης, όπως ανέφερε και ο ίδιος ο Σύμβουλος Φαρμάκου του Υπ. Υγείας. Μπ. Καραθάνος από το βήμα του Συνεδρίου για τα Οικονομικά και τις Πολιτικές της Υγείας.
Διαβάστε επίσης⇒ Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού 2022: Ποια εμβόλια συστήνει το Υπουργείο Υγείας στους ενήλικες
«Σε ό, τι αφορά στο νέο εμβόλιο για τον έρπητα ζωστήρα, είδαμε την αξία του και είδαμε και μια σχετική έλλειψη που υπάρχει στην αγορά, ενώ καταλήξαμε σε μια συμφωνία πολύ καλή και για εμάς [την πολιτεία] και για την εταιρεία», ανέφερε ο κ. Καραθάνος, κάνοντας λόγο για «καλή έκπτωση» εκ μέρους της εταιρείας. Ωστόσο, το εμβόλιο δεν μπορεί να συνταγογραφηθεί γιατί εκκρεμεί η ένταξη του στο Πρόγραμμα Εμβολιασμού Ενηλίκων!
«Δυστυχώς, εμείς στην Ελλάδα έχουμε μείνει χωρίς εμβόλιο για τους ασθενείς μας», αναφέρει σε ανάρτηση του o Ευάγγελος Φραγκούλης, Γ.Γ. της Ελληνικής Ακαδημίας Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής & ΠΦΥ.
Όπως εξηγεί, «το νεότερο, ανασυνδυασμένο, πολύ πιο αποτελεσματικό, που έχει αντικαταστήσει πλήρως το παλιότερο από ζώντα εξασθενημένο ιό σε χώρες, όπως ΗΠΑ, Γερμανία, κλπ - καθώς έχει αξιολογηθεί ως πολύ αποδοτικότερη παρέμβαση, ενώ βρίσκεται στη θετική λίστα εδώ και πάνω από ένα μήνα, δεν μπορεί να καλυφθεί από τον ΕΟΠΥΥ, καθώς δεν έχει εισαχθεί ακόμα στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού. Και μάλιστα ενώ το παλιότερο εμβόλιο, που είναι ενταγμένο στο Εθνικό Πρόγραμμα, βρίσκεται σε έλλειψη για περισσότερο από δύο μήνες».
Όπως ανέφερε και ο κ. Καραθάνος, υπάρχει μια καθυστέρηση από την Επιτροπή Εμβολιασμού, η οποία όμως έχει ενημερωθεί για την κατάσταση.
Σύμφωνα με πληροφορίες του News4Health, η Επιτροπή Εμβολιασμών έχει γνωμοδοτήσει (για να ορίσει τον πληθυσμό που συστήνεται το νέο εμβόλιο) πριν από 2 μήνες. Βέβαια, για να ενεργοποιηθεί η επιλογή, δηλαδή να μπορεί να συνταγογραφηθεί και να αποζημιωθεί, πρέπει να αναρτηθεί το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Ενηλίκων.
Σε ό,τι αφορά τον πληθυσμό, αν και η γνωμοδότηση της Επιτροπής γνωστοποιείται με την ανάρτηση του Προγράμματος, πληροφορίες αναφέρουν πως η σύσταση περιλαμβάνει τη διάθεση του εμβολίου αρχικά μόνο σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς, που άλλωστε δεν καλύπτονται από το παλαιότερο εμβόλιο, καθώς έχει αντένδειξη. Το σκεπτικό για αυτή την απόφαση, πάντως, συνδέεται με μια σταδιακή διεύρυνση της διάθεσης του νέου εμβολίου, φθάνοντας στην πρόβλεψη που ισχύει για τους ενήλικους άνω των 60 ετών, αλλά σε ένα βάθος χρόνου.
Συνεπώς ακόμη και αν δημοσιευθεί το Πρόγραμμα με την εν λόγω σύσταση, έως ότου αποκατασταθεί η επάρκεια της αγοράς οι ενήλικες άνω των 60 ετών, αν και συστήνεται να εμβολιαστούν δεν θα μπορούν να λάβουν το εμβόλιο χωρίς κόστος, εκτός αν είναι ανοσοκατεσταλμένοι.
Οι προβληματισμοί για την ευρεία διάθεση του νέου σκευάσματος σχετίζονται κυρίως με το κόστος, καθώς το συγκεκριμένο εμβόλιο έχει διπλή δόση, διπλασιάζοντας και την τιμή. Το εν λόγω «εμπόδιο» όμως έχει ξεπεραστεί μέσω της συμφωνίας που επετεύχθη στο πλαίσιο της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης, που καθιστά την χορήγηση του βιώσιμη για τον ΕΟΠΥΥ, βάσει όσων ανέφερε ο κ. Καραθάνος.
Οι πληροφορίες του News4Health αναφέρουν, λοιπόν, πως η γνωμοδότηση της Επιτροπής Εμβολιασμού απεστάλη στο Υπουργείο Υγείας, τόσο, όμως, η ανάγκη που δημιουργεί η σταθερή έλλειψη του παλαιότερου εμβολίου για τον έρπητα ζωστήρα, όσο και τα υψηλά ποσοστά αποτελεσματικότητας του νέου σκευάσματος, φαίνεται πως οδήγησε το Υπουργείο να ζητήσει από την Επιτροπή να επανεξετάσει τη σύσταση, διευρύνοντας εξαρχής τα κριτήρια χορήγησης του.
Και εκεί έχει παγώσει η όλη η διαδικασία. Αφήνοντας εν τέλει χωρίς εμβόλιο όσους χρειάζονται την προστασία, ακόμη και εκείνους που έχουν σοβαρές και χρόνιες παθήσεις και λόγω της ανοσοκαταστολής δεν μπορούσαν να λάβουν μέχρι τώρα κανένα εμβόλιο έναντι του έρπητα ζωστήρα. Εκτιμάται πως μια μέση λύση θα μπορούσε να αποτελέσει μια αρχική γνωμοδότηση που θα συστήνει τη χορήγηση του νέου εμβολίου, των δύο δόσεων, σε όλους τους ενήλικες που συστήνεται άνω των 60 ετών όσο διαρκεί η έλλειψη του παλαιότερου μονοδοσικού εμβολίου. Ωστόσο, άγνωστο είναι αν η Επιτροπή Εμβολιασμού θα εξετάσει έστω αυτό το ενδεχόμενο.
Έρπητας Ζωστήρας: Η επώδυνη νόσος
Ο έρπητας ζωστήρας είναι ένα εξαιρετικά επώδυνο λοιμώδες νόσημα που πλήττει συνήθως τους ανθρώπους μέσης και τρίτης ηλικίας. Είναι ένα από τα πιο συχνά εμφανιζόμενα νοσήματα σε άτομα άνω των 50 ετών. Εμφανίζεται σε 1 στους 3 ανθρώπους μέσης και τρίτης ηλικίας.
Η κύρια αιτία εμφάνισης του έρπητα ζωστήρα είναι το γεγονός ότι οι αμυντικοί μηχανισμοί του ανοσοποιητικού συστήματος προοδευτικά εξασθενούν, ειδικά μετά την ηλικία των 50 ετών ή και λόγω ανοσοκαταστολής λόγω νόσου ή θεραπείας.
Πάνω από το 90% των ενηλίκων ηλικίας μεγαλύτερης των 50 ετών είναι ήδη φορείς του ιού που προκαλεί έρπητα ζωστήρα. Δυστυχώς, σε 1 στους 3 ο ιός ενεργοποιείται προκαλώντας την επώδυνη νόσο. Η αρνητική επίπτωση της νόσου στην ποιότητα ζωής των ασθενών είναι σημαντική, καθώς συνοδεύεται από πόνο, συχνά αφόρητο.
Κυριότερες σοβαρές επιπλοκές για τον ασθενή είναι η μεθερπητική νευραλγία (PHN), που εμφανίζεται σε περίπου 30% των ασθενών όταν ο πόνος γίνεται μακροχρόνιος νευροπαθητικός, επιδεινώνοντας σοβαρά την καθημερινότητα των πασχόντων, για μερικούς μήνες έως και χρόνια, αλλά και ο οφθαλμικός έρπητας ζωστήρα που πλήττει περίπου 25% των ασθενών.
