Το Διεθνές Συνέδριο Πρωτεϊνών Πλάσματος (International PlasmaProteinCongress - IPPC), η κορυφαία εκδήλωση για τον κλάδο των πρωτεϊνών πλάσματος στην Ευρώπη που διοργανώνεται σε ετήσια βάση από την PlasmaProteinTherapeutics Association (PPTA), πραγματοποιήθηκε φέτος στη Βαρσοβία, στις 20-21 Μαΐου 2025. Η 20ή επέτειος της διοργάνωσης συγκέντρωσε διακεκριμένους ομιλητές από τον κλάδο της υγείας και της φαρμακευτικής κοινότητας, φορείς άσκησης πολιτικής και εκπροσώπους ασθενών.
Το κάλεσμα του Τσέχου Υφυπουργού Υγείας στην Ελλάδα
Σε ερώτηση σχετικά με την πολιτική δέσμευση της Ελληνικής κυβέρνησης να προχωρήσει σε μεταρρύθμιση του συστήματος συλλογής πλάσματος και το κατά πόσο αυτή αντικατοπτρίζει μια πιο εκτεταμένη ευρωπαϊκήπροσπάθεια ενίσχυσης της διαθεσιμότητας πλάσματος για την παραγωγή φαρμάκων κρίσιμης σημασίας,ο Τσέχος Υφυπουργός Υγείας, Jakub Dvořáček,δήλωσε «Πιστεύω ότι ο μόνος τρόπος για να καταστεί η Ε.Ε.αυτάρκης σε ότι αφορά τη συλλογή πλάσματος για την παραγωγή φαρμάκων που είναι απαραίτητα για τους Ευρωπαίους ασθενείς είναι να συμβάλλουν όλα τα κράτη-μέληστη δωρεά πλάσματος, τουλάχιστον στον βαθμό που θα καλύπτονται οι ανάγκες των ασθενών σε φάρμακα από πλάσμα.»
Σημειώνεται ότι η Τσεχία μέσω ενός μεικτού μοντέλου δημόσιας και ιδιωτικής συλλογήςπλάσματος που προβλέπει και οικονομική αποζημίωση για τους δότεςσυλλέγει σε σταθερή βάσησημαντικές ποσότητες πλάσματος για την παραγωγή φαρμάκων, επαρκείς για να καλύψουν τις ανάγκες των ασθενών σε θεραπείες από πλάσμα σε εθνικό επίπεδο, αντιπροσωπεύοντας παράλληλα ένα μεγάλο ποσοστό του συνολικού πλάσματος που συλλέγεται για την παραγωγή φαρμάκων σε επίπεδο Ε.Ε.Με πληθυσμό 10 εκατομμυρίων, όπως και η Ελλάδα, η χώρα συλλέγει 1,3 εκατομμύρια λίτρα πλάσματος σε ετήσια βάση.
Τι είναι τα φάρμακα από πλάσμα και τι ξεχωριστό έχουν
Τα φάρμακα από πλάσμα είναι απολύτως απαραίτητα για την διασφάλιση ενός φυσιολογικού προσδόκιμου και μιας καλής ποιότητας ζωής για τους ασθενείς που πάσχουν από ορισμένες χρόνιες και σπάνιες παθήσεις, όπως οιπρωτοπαθείς και δευτεροπαθείς ανοσοανεπάρκειες, οι ανοσομεσολαβούμενες περιφερικές νευροπάθειες, η αιμορροφιλία, το κληρονομικό αγγειοοίδημα, η νόσος Kawasaki, το σύνδρομο Guillain-Barré, κ.α.Επιπλέον, χρησιμοποιούνται συχνά και στην κοινή ιατρική για διάφορα θέματα όπως η υποστήριξη ασθενών μετά από χειρουργεία,οι μεταμοσχεύσεις οργάνων και η θεραπεία δαγκωμάτων ζώων.
Χρησιμοποιώντας ως αποκλειστική πρώτη ύλη για την παραγωγή τουςτο ανθρώπινο πλάσμα, μια ουσία η οποία δεν μπορεί να δημιουργηθεί συνθετικά σε εργαστήριο, ούτε και να αντικατασταθεί από κάποια άλλη, τα φάρμακα από ανθρώπινο πλάσμα (PDMPs) έχουν μια ιδιαίτερα σύνθετη διαδικασία παραγωγής. Η εξάρτηση της παραγωγής αυτών των φαρμάκωναπό τηνεθελοντική δωρεά του πλάσματος από υγιείς δότες, εξηγεί την πολυπλοκότητα και την κρισιμότητα των συγκεκριμένων φαρμάκων, αλλά και τη δυσκολία στην εξασφάλιση σταθερής πρόσβασης σε αυτά σε επίπεδο Ε.Ε.
Αναφορές Ελλήνων ασθενών - Η Ελληνική πραγματικότητα
Ασθενείς και εκπρόσωποι συλλόγων ασθενών από όλη την Ευρώπη μοιράστηκαν προσωπικές εμπειρίες, αναδεικνύοντας τα εμπόδια που τίθενται στην πρόσβαση των ασθενών σε αυτές τις απαραίτητες για τη ζωή τους θεραπείες και στο ψυχολογικό τους αντίκτυπο.
Από την πλευρά της Ελλάδας, ο κ. Τοπάλης, μέλος του ΔΣ του Συλλόγου Ασθενών και Φίλων Ατόμων με Ανοσοανεπάρκειες«ΓΑΛΗΝΟΣ»και ο κ. Πετράκης, Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Φίλων Ασθενών με Πρωτοπαθείς Ανοσοανεπάρκειες«ΑΡΜΟΝΙΑ», που παραβρέθηκαν στο συνέδριο αναφέρθηκαν στην εξάρτηση της παραγωγής των PDMPs από την εθελοντική δωρεά πλάσματος αλλά και στις ελλείψεις σε φάρμακα τις οποίες αντιμετωπίζουν διαχρονικά οι Έλληνες ασθενείς.
«Δεδομένου ότι το πλάσμα δεν μπορεί να παραχθεί τεχνητά, η διαθεσιμότητά του ως πρώτη ύλη για την παραγωγή φαρμάκων βασίζεται αποκλειστικά στις εθελοντικές δωρεές του υγειούς πληθυσμού. Έτσι,η απουσία σταθερής ποσότητας πρώτης ύλης μας δημιουργεί μια επιπρόσθετη πίεσηγια το τι θα συμβεί στην υγεία μας αν δεν μπορούμε να λάβουμε τα φάρμακα μας σε σταθερή βάση, πέρα από την ανησυχία μας για την εξέλιξη της ίδιας της ασθένειάς μας. Καλούμε, λοιπόν, την ελληνική πολιτεία να ακολουθήσει το παράδειγμα των άλλων ευρωπαϊκών χωρώνκαι να ενισχύσει τις προσπάθειες συλλογής πλάσματος για την παραγωγή των φαρμάκων που τόσο έχουμε ανάγκη» δήλωσε ο Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Φίλων Ασθενών με Πρωτοπαθείς Ανοσοανεπάρκειες «ΑΡΜΟΝΙΑ»,κ. Κώστας Πετράκης.
Τι ισχύει για τη συλλογή πλάσματος στην ΕΕ
Αξίζει να αναφερθεί ότι μόνο 4 ευρωπαϊκά κράτη, όπου λειτουργούν με μεικτά συστήματα συλλογής πλάσματος(Αυστρία, Τσεχία, Ουγγαρία, Γερμανία) συλλέγουν πάνω από το 47% του ευρωπαϊκού πλάσματος. Αντίθετα, οι ευρωπαϊκές χώρες με αποκλειστικά δημόσια συστήματα συλλογής πλάσματος εμφανίζουν σημαντικό έλλειμμα και εισάγουν πλάσμα από άλλες χώρες. Μια τέτοια περίπτωση χώρας είναι η Γαλλία η οποία καλύπτει τις ανάγκες της σεπλάσμα μόνο κατά 50% από το εθνικό δημόσιο σύστημα συλλογής.
