Οι σύγχρονες απειλές στη δημόσια υγεία, όπως η μικροβιακή αντοχή, αλλά και οι δημοσιονομικοί περιορισμοί και οι δυσκολίες στην πρόσβαση σε υπηρεσίες μπορούν να προληφθούν υιοθετώντας, μεταξύ άλλων, τη νοοτροπία της αυτοφροντίδας, με την αξιοποίηση των γνώσεων και εμπειριών επαγγελματιών υγείας, όπως οι Φαρμακοποιοί. Την ίδια ώρα, σημαντική είναι η συμβολή της αυτοφροντίδας στην εξοικονόμηση πόρων, καθώς έχει υπολογιστεί πως για κάθε 1 ευρώ που δαπανάται σε αυτή την πρακτική 7 ευρώ «επιστρέφουν» στην κοινωνική ασφάλιση και τη δημόσια υγεία. Στα οφέλη της αυτοφροντίδας εστιάζει νέα καμπάνια ενημέρωσης.
«Η Αυτοφροντίδα είναι το πρώτο βήμα και η πρώτη επιλογή στη φροντίδα υγείας και στην αντιμετώπιση ήπιων και ελαφριών ασθενειών», επισήμανε ο Γενικός Διευθυντής του Συνδέσμου Εταιρειών Φαρμάκων Ευρείας Χρήσης (ΕΦΕΧ) Γ. Δόκιος, με αφορμή την έναρξη καμπάνιας ενημέρωσης γύρω από το θέμα. «Ως “Αυτοφροντίδα” ορίζεται το σύνολο των ενεργειών στις οποίες προχωρούν οι άνθρωποι από μόνοι τους για τη διατήρηση της υγείας τους, για τη γενικότερη ευεξία τους και για την πρόληψη ασθενειών, ή την αντιμετώπιση ήπιων συμπτωμάτων υγείας», εξηγεί. Μεταξύ των παραπάνω ενεργειών είναι και η χρήση φαρμάκων, ειδικά σχεδιασμένων για χρήση χωρίς ιατρική επίβλεψη. Ο λόγος για τα Μη Συνταγογραφούμενα Φάρμακα (ΜΗΣΥΦΑ), σκευάσματα η χορήγηση των οποίων μπορεί να γίνει χωρίς συνταγή γιατρού, καθώς έχουν εγκριθεί ως ασφαλή και αποτελεσματικά για τη συγκεκριμένη χρήση.
Στοιχεία από διεθνείς μελέτες εκτιμούν ότι ορισμένες παθήσεις δύναται να αντιμετωπιστούν μέσω της αυτοφροντίδας σε ποσοστό 70-80%, χωρίς την παρέμβαση του ιατρού. Άλλωστε, η αυτοφροντίδα βρίσκεται στο επίκεντρο της στρατηγικής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την προάσπιση της ατομικής υγείας και τη βιωσιμότητα των εθνικών συστημάτων υγείας.
Έχει καταστεί σαφές, λοιπόν, πως αυτοφροντίδα και αυτοθεραπεία βοηθούν τους πολίτες στην πρόληψη αλλά και αντιμετώπιση βραχυχρόνιων χρόνιων παθήσεων, για τις οποίες δεν απαιτείται συμβουλή ιατρού ή που μπορούν να αντιμετωπιστούν μετά από αρχική ιατρική γνωμάτευση. Ο ρόλος του φαρμακοποιού, ειδικά στην Ελλάδα όπου υπάρχει ικανός αριθμός φαρμακείων ανά την επικράτεια, είναι κρίσιμος για την τεκμηριωμένη καθοδήγηση των πολιτών.
Δεν αποτελεί, δε, κάτι «ξένο» για τους Έλληνες. Σύμφωνα με έρευνα του ΙΟΒΕ (1.000 πολίτες-13 περιφέρειες της χώρας 18-64 ετών) 6 στους 10 πολίτες πάντα ρωτούν τον Φαρμακοποιό και σχεδόν 8 στους 10, συμβουλεύονται τον Φαρμακοποιό πάντα ή έστω κάποιες φορές. Οι υπηρεσίες που παρέχονται στο Φαρμακείο αφορούν κατά 88% τη μέτρηση πίεσης, 72,8% αντιγριπικούς εμβολιασμούς, 56,8% έλεγχο βάρους και τεστ σακχάρου.
«Η σύνδεση του όρου “Αυτοφροντίδα” με τον Φαρμακοποιό είναι άρρηκτη», σύμφωνα με τον Πρόεδρο του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ), Απ. Βαλτά.» Ο Φαρμακοποιός είναι σε θέση να γνωρίζει και να προτείνει τα κατάλληλα προϊόντα Αυτοφροντίδας, συνοδεύοντάς τα με οδηγίες σωστής και ασφαλούς χρήσης, για περιπτώσεις πρόληψης, ήπιων συμπτωμάτων και προβλημάτων υγείας, όπως και να παραπέμπει τον ασθενή στον θεράποντα ιατρό όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο. Ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος με τα 10.000 φαρμακεία μπορεί να αποτελέσει τον θεμέλιο λίθο στην αναμόρφωση του Συστήματος Υγείας της χώρας μας με τη συμμετοχή του στο Σύστημα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας», πρόσθεσε.
Εξοικονόμηση
Ωστόσο, η υπεύθυνη αυτοφροντίδα έχει αποδειχθεί πως έχει και σημαντικά δημοσιονομικά οφέλη.
«Η εφαρμογή υπεύθυνης Αυτοφροντίδας (self care) συμβάλλει θετικά στην αποδοτικότερη αξιοποίηση των διαθεσίμων πόρων ενώ ταυτόχρονα μειώνει σημαντικά τη φαρμακευτική δαπάνη. Αν υποθέσουμε ότι δεν υπήρχαν τα ΜΗΣΥΦΑ, τα Ασφαλιστικά Ταμεία θα επιβαρύνονταν με 1,5 δισ. ευρώ», δήλωσε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του Ε.Φ.Ε.Χ, Β. Σερέτης.
«Ευρωπαϊκές αλλά και παγκόσμιες μελέτες δείχνουν ότι για κάθε 1 ευρώ που δαπανάται για την Αυτοφροντίδα το ανταποδοτικό όφελος για τον πολίτη, την Κοινωνική Ασφάλιση και τη Δημόσια Υγεία είναι 7 ευρώ. Επιδιώκεται έτσι, εναρμόνιση της χώρας μας με την ευρωπαϊκή εμπειρία και τις καλές πρακτικές στον τομέα της Αυτοφροντίδας», προσθέτει.
Η καμπάνια
«Αυτοφροντίδα: Φρόντισε τον εαυτό σου, Ρώτησε το φαρμακοποιό σου» είναι το μήνυμα της καμπάνιας που υλοποιούν σε συνεργασία ο ΕΦΕΧ και ο ΠΦΣ. Βασικός στόχος της εκστρατείας ενημέωσης αποτελεί η ανάδειξη του Φαρμακείου ως σημείου Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) και η ενίσχυση του ρόλου του Φαρμακοποιού ως σημαντικού και απαραίτητου συμβούλου ΠΦΥ, όπως σημείωσε ο κ. Δόκιος. «Με αυτόν τον τρόπο υποστηρίζεται η βιώσιμη ανάπτυξη της Αυτοφροντίδας και δημιουργείται προστιθέμενη αξία για τους πολίτες, τους φορείς και επαγγελματίες υγείας», συμπλήρωσε.
Η εκστρατεία ξεκινά το Φεβρουάριο και θα διαρκέσει έως τον Μάιο με επίκεντρο το Φαρμακείο. Στο πλαίσιο της καμπάνιας τα φαρμακεία πανελλαδικά θα φέρουν σήμανση με το λογότυπο και το μήνυμα και ο Φαρμακοποιός θα εκπαιδεύει το κοινό αναφορικά με την Αυτοφροντίδα. Παράλληλα για την ενίσχυση της διάδοσης του μηνύματος και την εκπαίδευση των πολιτών η καμπάνια περιλαμβάνει ενέργειες δημοσιότητας, όπως μετάδοση ραδιοφωνικού σποτ ως κοινωνικού μηνύματος, καθώς και παρουσία της καμπάνιας στο digital περιβάλλον.
