Η έρευνα αυτή, που διεξήχθη από επιστήμονες στην Κίνα, αποδεικνύει για πρώτη φορά το φαινόμενο της «νευρωνικής σύζευξης» μεταξύ διαφορετικών ειδών. Η νευρωνική σύζευξη συμβαίνει όταν η εγκεφαλική δραστηριότητα δύο ή περισσότερων ατόμων ευθυγραμμίζεται κατά τη διάρκεια μιας αλληλεπίδρασης. Για τους ανθρώπους, αυτό συμβαίνει συχνά ως απάντηση σε μια συζήτηση ή σε μια ιστορία.
Η νευρωνική σύζευξη έχει παρατηρηθεί όταν μέλη του ίδιου είδους όπως ποντίκια, νυχτερίδες, άνθρωποι και άλλα πρωτεύοντα θηλαστικά αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Αυτή η σύνδεση των εγκεφάλων είναι πιθανώς σημαντική για τη διαμόρφωση αντιδράσεων κατά τη διάρκεια κοινωνικών συναντήσεων και μπορεί να οδηγήσει σε μια σύνθετη συμπεριφορά που δεν θα παρατηρούνταν σε μεμονωμένες περιπτώσεις, όπως η ενίσχυση της ομαδικής εργασίας ή της μάθησης.
Άρα λοιπόν όταν τα ομοειδή κοινωνικά είδη αλληλεπιδρούν, οι εγκέφαλοί τους «συνδέονται» με κάποιο τρόπο. Ωστόσο, το να συμβαίνει αυτό μεταξύ διαφορετικών ειδών εγείρει ενδιαφέρουσες σκέψεις σχετικά με τις λεπτές αποχρώσεις της σχέσης ανθρώπου-σκύλου και μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε ο ένας τον άλλον λίγο καλύτερα.
Το κουτάβι μας καταλαβαίνει περισσότερα απ' όσα νομίζουμε
Ο σκύλος ήταν ένα από τα πρώτα ζώα που εξημέρωσε ο άνθρωπος και έχει μακρά ιστορία στο να μοιράζεται τον χρόνο και τον χώρο μαζί μας. Οι σκύλοι δεν είναι μόνο σύντροφοί μας, αλλά έχουν επίσης καίριους ρόλους στην κοινωνία μας, όπως η θεραπευτική υποστήριξη, η ανίχνευση ασθενειών και η προστασία και εκτροφή ζώων σε κοπάδια.
Ως αποτέλεσμα, οι σκύλοι έχουν αναπτύξει ορισμένες εντυπωσιακές δεξιότητες, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητάς τους να αναγνωρίζουν και να ανταποκρίνονται στη συναισθηματική μας κατάσταση.
Στην πρόσφατη μελέτη, οι ερευνητές μελέτησαν τη νευρωνική σύζευξη χρησιμοποιώντας υψηλής τεχνολογίας εξοπλισμό καταγραφής της εγκεφαλικής δραστηριότητας που ονομάζεται μη επεμβατική ηλεκτροεγκεφαλογραφία (EEG). Η τεχνολογία αυτή χρησιμοποιεί ειδικό κάλυμμα κεφαλής που περιέχει ηλεκτρόδια τα οποία ανιχνεύουν νευρικά σήματα -στην προκειμένη περίπτωση, από τα beagles που εξέπεμπαν οι άνθρωποι που συμμετείχαν στη μελέτη.
Οι ερευνητές εξέτασαν τι συνέβη σε αυτά τα νευρικά σήματα όταν οι σκύλοι και οι άνθρωποι ήταν απομονωμένοι ο ένας από τον άλλον, και παρουσία ο ένας του άλλου, αλλά χωρίς να κοιτάζονται μεταξύ τους. Στη συνέχεια δόθηκε η δυνατότητα σε σκύλους και ανθρώπους να αλληλεπιδράσουν μεταξύ τους και τα αποτελέσματα ήταν μάλλον εντυπωσιακά.
Ο συγχρονισμός των εγκεφαλικών σημάτων
Όταν οι σκύλοι και οι άνθρωποι κοιτάζονταν μεταξύ τους και οι σκύλοι ταυτόχρονα χαϊδεύονταν, τα εγκεφαλικά τους σήματα συγχρονίζονταν. Τα εγκεφαλικά μοτίβα σε βασικές περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την προσοχή, ταίριαζαν τόσο στον σκύλο όσο και στον άνθρωπο.
Οι σκύλοι και οι άνθρωποι που εξοικειώθηκαν περισσότερο μεταξύ τους κατά τη διάρκεια των πέντε ημερών της μελέτης είχαν αυξημένο συγχρονισμό των νευρωνικών σημάτων. Προηγούμενες μελέτες για τις αλληλεπιδράσεις ανθρώπου με άνθρωπο έχουν διαπιστώσει ότι η αυξημένη εξοικείωση μεταξύ των ανθρώπων είχε επίσης ως αποτέλεσμα να ταυτίζονται περισσότερο τα εγκεφαλικά μοτίβα. Έτσι, το βάθος της σχέσης μεταξύ ανθρώπων και σκύλων μπορεί να κάνει τη νευρωνική σύζευξη ισχυρότερη.
Η ικανότητα των σκύλων να δημιουργούν ισχυρούς δεσμούς με τους ανθρώπους δεν είναι κάτι που το ακούμε για πρώτη φορά. Μια μελέτη του 2022 διαπίστωσε ότι η παρουσία οικείων ανθρώπων, δηλαδή συγγενών ή φίλων, θα μπορούσε να μειώσει τις αντιδράσεις στρες σε νεαρούς λύκους, τον πιο στενό συγγενή του σκύλου. Ο σχηματισμός νευρωνικών συνδέσεων με τους ανθρώπους μπορεί να είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους αναπτύσσεται η σχέση μεταξύ των δύο ειδών.
Οι ερευνητές μελέτησαν επίσης την πιθανή επίδραση των διαφορών στον εγκέφαλο κατά τη νευρωνική σύζευξη. Αυτό το έκαναν συμπεριλαμβάνοντας σκύλους με μετάλλαξη σε ένα γονίδιο που ονομάζεται Shank3, το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη νευρική συνδεσιμότητα σε περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με την προσοχή. Το γονίδιο αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή μιας πρωτεΐνης που συμβάλλει στην προώθηση της επικοινωνίας μεταξύ των κυττάρων και είναι ιδιαίτερα άφθονο στον εγκέφαλο. Οι μεταλλάξεις στο Shank3 έχουν επίσης συσχετιστεί με διαταραχή του φάσματος του αυτισμού στους ανθρώπους.
Οι σκύλοι της μελέτης με τη μετάλλαξη Shank3 δεν εμφάνιζαν το ίδιο επίπεδο αντιστοίχισης των εγκεφαλικών σημάτων με τους ανθρώπους, όπως εκείνοι χωρίς τη μετάλλαξη. Αυτό ενδεχομένως οφειλόταν σε μειωμένη νευρωνική σηματοδότηση και επεξεργασία.
Ωστόσο, όταν οι ερευνητές έδωσαν στους σκύλους μελέτης με τη μετάλλαξη Shank3, μια εφάπαξ δόση LSD (σ.σ.: παραισθησιογόνο φάρμακο και γνωστό ναρκωτικό), εμφάνισαν αυξημένα επίπεδα προσοχής και αποκατέστησαν τη νευρωνική σύζευξη με τους ανθρώπους. Το LSD είναι γνωστό ότι προάγει την κοινωνική συμπεριφορά σε ποντίκια και ανθρώπους, αν και σαφώς υπάρχουν ηθικές προεκτάσεις σχετικά με μια τέτοια θεραπεία.
Οι ερευνητές ήταν ξεκάθαροι ότι απομένουν πολλά να μάθουμε για τη νευρωνική σύζευξη μεταξύ σκύλων και ανθρώπων.
Μπορεί κάλλιστα να συμβαίνει ότι το να κοιτάζετε στα μάτια τον σκύλο σας σημαίνει ότι τα αντίστοιχα εγκεφαλικά σας σήματα θα συγχρονιστούν και θα ενισχύσουν τη σύνδεσή σας. Όσο πιο εξοικειωμένοι είστε μεταξύ σας, τόσο ισχυρότερη γίνεται, όπως φαίνεται.
Έτσι, την επόμενη φορά που ένας σκύλος θα σας κοιτάξει με τα αθώα και γεμάτα τρυφερότητα μάτια του, απλώς να θυμάστε ότι ανταποδίδοντας το βλέμα ενισχύεετε τη σχέση σας.
Πηγή: TheConversation.com
