Αλλά ενώ μπορεί να αισθάνεστε ότι πρέπει να απολυμαίνετε κάθε επιφάνεια στο σπίτι σας ή να στέλνετε το παιδί σας στο σχολείο με αντιβακτηριδιακά τζελ για να παραμένουν τα χέρια του καθαρά, η επιστήμη στην πραγματικότητα μας δείχνει ότι η έκθεση σε λίγη βρωμιά μπορεί να κάνει καλό στην υγεία των παιδιών. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η έκθεση στα μικρόβια της βρωμιάς μπορεί στην πραγματικότητα να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτύξουν ισχυρότερο ανοσοποιητικό σύστημα. Μάλιστα, μπορεί ακόμη και να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης αλλεργιών και αυτοάνοσων νοσημάτων.
Η λάσπη δεν είναι απλώς ένα μείγμα χώματος και νερού. Είναι ένα πολύπλοκο οικοσύστημα γεμάτο με μικροοργανισμούς. Ένα γραμμάριο χώματος μπορεί να φιλοξενεί έως και 10 δισεκατομμύρια μικροοργανισμούς από δυνητικά χιλιάδες διαφορετικά είδη.
Η ποικιλομορφία βακτηρίων, μυκήτων και άλλων μικροβίων που υπάρχουν στη λάσπη και το χώμα διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην υγεία μας και είναι το κλειδί για αυτό που οι ειδικοί αποκαλούν «ανοσολογική εκπαίδευση». Πρόκειται για τη διαδικασία με την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα μαθαίνει να διακρίνει μεταξύ επιβλαβών παθογόνων και καλοήθων περιβαλλοντικών ουσιών.
Κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας, το ανοσοποιητικό σύστημα είναι ιδιαίτερα ευπροσάρμοστο. Όταν εκτίθεται σε μια μεγάλη ποικιλία μικροβίων, μαθαίνει να ισορροπεί, καθώς αντιδρά επιθετικά στους επιβλαβείς εισβολείς, ενώ αφήνει ήσυχες διάφορες αβλαβείς ουσίες, όπως η γύρη ή σωματίδια τροφής.
Η έλλειψη μιας τέτοιας εκπαίδευσης θα μπορούσε να αφήσει το ανοσοποιητικό σύστημα σε χειρότερη κατάσταση.
Καθώς οι κοινωνίες αστικοποιούνται και απολυμαίνονται όλο και περισσότερο, το ανοσοποιητικό μας σύστημα στερείται των μικροβιακών προκλήσεων που χρειάζεται για να αναπτυχθεί σωστά. Αυτό μπορεί να οδηγήσει το ανοσοποιητικό σύστημα σε υπερευαισθησία, εκλαμβάνοντας λανθασμένα αθώες ουσίες όπως η γύρη ή η σκόνη ως επικίνδυνους εισβολείς. Αυτή η υπερευαισθησία μπορεί να εκδηλωθεί με αλλεργικές αντιδράσεις όπως το άσθμα, το έκζεμα ή η αλλεργική ρινίτιδα.
Η έλλειψη έκθεσης σε μικρόβια, ιδιαίτερα στην πρώιμη παιδική ηλικία, μπορεί επίσης να αυξήσει την πιθανότητα εμφάνισης κοινού κρυολογήματος και άλλων παιδικών ασθενειών, λόγω του ότι το ανοσοποιητικό σύστημα δεν έχει εκπαιδευτεί κατάλληλα για να χειρίζεται τα καθημερινά παθογόνα.
Η έλλειψη μιας τέτοιας ανοσολογικής εκπαίδευσης θα μπορούσε ενδεχομένως να εξηγήσει γιατί τα παιδιά που μεγαλώνουν σε απολυμασμένα περιβάλλοντα όπως οι πόλεις με την περιορισμένη έκθεση στα ζώα ή στη φύση, έχουν έως και 50% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν παθήσεις όπως το άσθμα και οι τροφικές αλλεργίες. Το ανοσοποιητικό τους σύστημα, που δεν αντιμετωπίζει προκλήσεις από τη φυσική έκθεση σε μικρόβια, μπορεί να αντιδράσει υπερβολικά σε αβλαβείς εκλυτικούς παράγοντες.
Και, χωρίς τακτικές μικροβιακές αλληλεπιδράσεις, το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να στραφεί εναντίον του ίδιου του οργανισμού - ενδεχομένως συμβάλλοντας στην ανάπτυξη αυτοάνοσων παθήσεων όπως ο διαβήτης τύπου 1 ή ακόμα και η σκλήρυνση κατά πλάκας. Η έρευνα δείχνει ακόμη ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν σε περιβάλλοντα με υψηλά επίπεδα μικροβιακής έκθεσης όπως αγροκτήματα ή σπίτια με κατοικίδια ζώα, έχουν σημαντικά λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν αλλεργίες ή αυτοάνοσα νοσήματα.
Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους η μικροβιακή έκθεση είναι τόσο καλή για το αναπτυσσόμενο ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών. Για παράδειγμα, οι Bacteroides fragilies, που βρίσκονται συνήθως στο έδαφος, βοηθούν στην παραγωγή ενός βασικού μορίου που είναι σημαντικό για τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
Η μικροβιακή έκθεση βοηθά επίσης τα παιδιά να αναπτύξουν ρυθμιστικά κύτταρα Τ - λευκά αιμοσφαίρια που ελέγχουν τον τρόπο με τον οποίο το ανοσοποιητικό σύστημα ανταποκρίνεται σε ξένους εισβολείς. Τα κύτταρα Τ αποτρέπουν επίσης τις αυτοάνοσες αντιδράσεις. Αυτό μπορεί να εξηγεί γιατί η έλλειψη μικροβιακής έκθεσης μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα ενός ατόμου να αναπτύξει μια αυτοάνοση πάθηση (αν και αυτός είναι μόνο ένας από τους πολλούς παράγοντες που συμβάλλουν).
Ανάπτυξη του ανοσοποιητικού συστήματος
Το παιχνίδι με τη λάσπη είναι κάτι περισσότερο από μια βρώμικη δραστηριότητα στην ύπαιθρο, καθώς παρέχει βασικές αισθητηριακές εμπειρίες όπως το άγγιγμα, η όσφρηση και ο χειρισμός διαφορετικών υφών, οι οποίες με τη σειρά τους διεγείρουν την ανάπτυξη του εγκεφάλου και ενισχύουν τη συναισθηματική ανθεκτικότητα.
Οι αισθητηριακές δραστηριότητες όπως το παιχνίδι στη λάσπη μπορούν να μειώσουν το άγχος των παιδιών, το οποίο είναι ένα ακόμα κρίσιμο στοιχείο για τη διατήρηση ενός καλά λειτουργικού ανοσοποιητικού συστήματος.
Η έρευνα δείχνει επίσης ότι το Mycobacterium vaccae, ένας τύπος βακτηρίου που συνήθως βρίσκεται στο έδαφος, φαίνεται να μειώνει τα επίπεδα της φλεγμονής και να βελτιώνει ακόμη και τη διάθεση. Αυτό το κάνει επηρεάζοντας την απελευθέρωση της σεροτονίνης, ενός βασικού νευροδιαβιβαστή. Σε μελέτες σε ζώα, η έκθεση στο M vaccae οδήγησε σε μείωση των συμπτωμάτων του στρες και του άγχους. Υπάρχουν ολοένα και περισσότερες ενδείξεις ότι παρόμοια αποτελέσματα θα μπορούσαν να εμφανιστούν και στον άνθρωπο.
Επιπλέον, το παιχνίδι στην ύπαιθρο αποτελεί μια μορφή σωματικής δραστηριότητας, η οποία υποστηρίζει περαιτέρω την υγεία του ανοσοποιητικού συστήματος, καθώς προάγει την καλύτερη κυκλοφορία του αίματος και διεγείρει την παραγωγή ανοσοποιητικών κυττάρων.
Ενώ ορισμένοι γονείς μπορεί να ανησυχούν για τους κινδύνους υγιεινής που ενέχει το παιχνίδι στη λάσπη, υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να διασφαλίσετε ότι τα παιδιά σας παίζουν σωστά σε εξωτερικούς χώρους:
- Διαλέξτε «παρθένους» χώρους παιχνιδιού: Βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας παίζει σε περιοχές που είναι απίθανο να έχουν μολυνθεί από ζωικά απόβλητα ή επιβλαβείς χημικές ουσίες. Οι κήποι του σπιτιού ή τα πάρκα είναι εξαιρετικές επιλογές. Αν δεν είστε σίγουροι για το πόσο καθαρή μπορεί να είναι μια περιοχή, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα κιτ δοκιμής εδάφους προκειμένου να ελέγξετε για βλαβερές ουσίες πριν από το παιχνίδι.
- Ντύστε τα κατάλληλα για την περίσταση: Ο αδιάβροχος ρουχισμός, όπως μπότες και μπουφάν, διευκολύνει τον καθαρισμό, ενώ παράλληλα επιτρέπει στα παιδιά να βιώσουν τα οφέλη του παιχνιδιού στην ύπαιθρο.
- Υγιεινή των χεριών: Το σωστό πλύσιμο των χεριών μετά το παιχνίδι στη λάσπη συμβάλλει στην αποφυγή εισόδου επιβλαβών βακτηρίων στο σώμα. Αυτό μειώνει τον κίνδυνο λοιμώξεων, ενώ διατηρεί την υγιή έκθεση στα μικρόβια.
- Επαναλάβετε συχνά: Η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε ωφέλιμα μικρόβια είναι απαραίτητη για τη δημιουργία ενός ισχυρότερου ανοσοποιητικού συστήματος.
Το να αφήνετε τα παιδιά να λερώνονται παίζοντας στη λάσπη μπορεί να προσφέρει κάτι περισσότερο από απλή διασκέδαση. Μπορεί να είναι απαραίτητο μέρος της οικοδόμησης ενός ισχυρού ανοσοποιητικού συστήματος. Σε έναν κόσμο που απολυμαίνεται όλο και περισσότερο, το να αγκαλιάζουμε τη φύση, τη βρωμιά και όλα αυτά, μπορεί να είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεται το ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών μας για να ευδοκιμήσει.
Πηγή: TheConversation.com
