Την περασμένη εβδομάδα επιβεβαιώθηκε το πρώτο μεμονωμένο κρούσμα του κλάδου του ιού Mpox Clade 1b στο Λονδίνο, ενώ μόλις ανακοινώθηκαν δύο ακόμη περιπτώσεις -σε οικιακές επαφές του πρώτου κρούσματος. Ο κίνδυνος για τον πληθυσμό της χώρας αυτής παραμένει χαμηλός. Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Παθολόγος, Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής) και Παναγιώτα Ζαχαράκη (Βιολόγος) συνοψίζουν τα δεδομένα.
Το πρώτο κρούσμα που εντοπίστηκε στο Λονδίνο την περασμένη εβδομάδα ήταν ένα άτομο που είχε κάνει διακοπές στην Αφρική, με γριππώδη συμπτωματολογία 24 ώρες μετά την επιστροφή στη Μεγάλη Βρετανία, ενώ αργότερα παρουσιάστηκε προοδευτικά επιδεινούμενο εξάνθημα. Οι επαφές και των τριών κρουσμάτων παρακολουθούνται και τους προσφέρονται οι απαραίτητοι διαγνωστικοί και θεραπευτικοί χειρισμοί όπως ο εμβολιασμός.
Υπάρχει εκτενής σχεδιασμός σε εξέλιξη για να διασφαλιστεί ότι οι επαγγελματίες υγείας είναι εξοπλισμένοι και έτοιμοι να ανταποκριθούν σε τυχόν περαιτέρω επιβεβαιωμένα κρούσματα. Το Mpox είναι πολύ μολυσματικό σε νοικοκυριά με στενή επαφή και επομένως δεν είναι απροσδόκητο να υπάρξουν περαιτέρω κρούσματα στο ίδιο νοικοκυριό.
Τα κοινά συμπτώματα της νόσου Mpox περιλαμβάνουν δερματικό εξάνθημα ή βλάβες γεμάτες πύον, που μπορεί να διαρκέσουν από δύο έως τέσσερις εβδομάδες. Μπορεί επίσης να συνυπάρχει πυρετός, πονοκέφαλος, μυϊκοί πόνοι, πόνος στην πλάτη, καταβολή και πρησμένοι λεμφαδένες.
Το Mpox, και ο κλάδος Clade 1b, μεταδίδεται συνήθως με στενή σωματική επαφή (και στο πλαίσιο οικογενούς μετάδοσης) ή σεξουαλική μετάδοση ( και επαφή με ζώα στην Αφρική).
Ιογενής ενδημική ασθένεια
Το Mpox είναι μια ιογενής ασθένεια που έχει εμφανιστεί κυρίως στην κεντρική και δυτική Αφρική. Το Mpox είναι ενδημικό σε μέρη της Αφρικής για δεκαετίες αφότου εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε ανθρώπους στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (DRC) το 1970, αφού αρχικά είχε εντοπιστεί σε πιθήκους εργαστηρίου, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC).
Παλαιότερα ήταν γνωστή ως monkeypox, αλλά μετονομάστηκε το 2022 από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) μετά από καταγγελίες ότι το αρχικό όνομα ήταν «ρατσιστικό και στιγματιστικό».
Υπήρξαν περιπτώσεις Mpox στη Μ.Β. στο παρελθόν, με τα περισσότερα να έχουν παρατηρηθεί το 2022, όταν υπήρξε μια παγκόσμια επιδημία ενός λιγότερο μολυσματικού κλάδου που εξαπλώθηκε σε περισσότερες από 100 χώρες και κυρίως σχετιζόταν με τη σεξουαλική επαφή, ωθώντας τον ΠΟΥ να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία διεθνούς ανησυχίας στις 23 Ιουλίου 2022. Συνολικά 2.137 κρούσματα είχαν επιβεβαιωθεί στη Μ.Β. σε εκείνο το στάδιο, αλλά μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2022 ο αριθμός αυτός είχε αυξηθεί στα 3.732 κρούσματα - 3.553 ήταν στην Αγγλία, 34 στη Βόρεια Ιρλανδία, 97 στη Σκωτία και 48 στην Ουαλία.
Πριν από την άνοιξη του 2022, τα κρούσματα στη Μ.Β. συνδέονταν συνήθως με ταξίδια προς ή από χώρες όπου το Mpox είναι ενδημικό, ιδιαίτερα στη δυτική ή κεντρική Αφρική. Ένα πρόγραμμα εμβολιασμού ξεκίνησε στην ίδια χώρα το καλοκαίρι του 2022 και έκλεισε τον επόμενο Ιούλιο, ενώ υπάρχει απόθεμα εμβολίων. Δεν έχουν αναφερθεί θάνατοι λόγω Mpox στην Ευρώπη.
Τέλος, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη δημοσίευση στο Lancet (29 Οκτωβρίου 2024), σε ορισμένες χώρες της Αφρικής, η νόσος Mpox αποτελεί κίνδυνο για τα παιδιά και τους εφήβους.
Κατάσταση έκτακτης ανάγκης
Τον Αύγουστο του 2024, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κήρυξε το Mpox κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης για τη Δημόσια Υγεία για δεύτερη φορά μέσα σε 2 χρόνια, ως απάντηση στην αύξηση των κρουσμάτων που προκλήθηκαν από το νέο κλάδο clade I (Ib) στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και τη μετάδοση σε γειτονικές χώρες. Παρά την εξελισσόμενη επιδημιολογία Mpox, με αύξηση της σεξουαλικής μετάδοσης μεταξύ των ενηλίκων, τα παιδιά και οι έφηβοι παραμένουν η πιο επηρεασμένη ομάδα λόγω της οικιακής μετάδοσης. Από τα 7851 άτομα με Mpox που κοινοποιήθηκαν στον ΠΟΥ από το Υπουργείο Υγείας της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό από τον Ιανουάριο έως τον Μάιο του 2024, 5254 (70%) ήταν κάτω των 15 ετών, συμπεριλαμβανομένων 321 ατόμων που πέθαναν (83% των συνολικών θανάτων λόγω Mpox). Τα μικρά παιδιά διατρέχουν ιδιαίτερο κίνδυνο σοβαρών εκβάσεων από το Mpox λόγω υποσιτισμού και άλλων λοιμώξεων, υπογραμμίζοντας την επείγουσα ανάγκη για στοχευμένη ανταπόκριση στα παιδιά.
Διακεκριμένες υποκατηγορίες του ιού της ευλογιάς των πιθήκων παρουσιάζουν διαφορετικά πρότυπα μετάδοσης, κλινικές εκδηλώσεις, πληγέντες πληθυσμούς και γεωγραφική κατανομή. Το Καμερούν είναι η μόνη χώρα που έχει αναφέρει τον ιό της ευλογιάς των πιθήκων clade I και II. Τα παιδιά με Mpox παρουσιάζουν φλυκταινώδες εξάνθημα, το οποίο ερμηνεύεται εύκολα με ανεμοβλογιά, του οποίου προηγείται πυρετός και συχνά λεμφαδενοπάθεια. Σοβαρές επιπλοκές, συμπεριλαμβανομένης της εγκεφαλίτιδας, της πνευμονίτιδας, της κερατίτιδας, της τύφλωσης και της δευτερογενούς βακτηριακής λοίμωξης, μπορεί να εμφανιστούν σε έως και 20% των παιδιών με Mpox. Τα παιδιά κάτω των 5 ετών είναι πιο πιθανό να πεθάνουν από Mpox από όλες τις άλλες ηλικιακές ομάδες. Στην τρέχουσα επιδημία clade Ib στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, η υψηλότερη θνησιμότητα έχει παρατηρηθεί σε βρέφη κάτω του 1 έτους (αναλογία θνησιμότητας κρουσμάτων 8,7%), η οποία είναι περισσότερο από 3 φορές υψηλότερη από τη θνησιμότητα σε βρέφη ηλικίας 15 ετών ή μεγαλύτερης ηλικίας.
