Παρόλο που τα ποσοστά καπνιστών μειώνονται σταδιακά ήδη από τη δεκαετία του 1960, το κάπνισμα εξακολουθεί να είναι η κύρια αιτία θανάτων που μπορούν να προληφθούν προκαλώντας μόνο στις ΗΠΑ περισσότερους από 480.000 θανάτους κάθε χρόνο. Εδώ και δεκαετίες οι επιστημονικές έρευνες έχουν αποδείξει την σύνδεση του καπνίσματος με σοβαρά προβλήματα υγείας όπως ο καρκίνος του πνεύμονα και η αύξηση κινδύνου για έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο. Τώρα μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature αποκαλύπτει μια ακόμα σοβαρή επίπτωση του καπνίσματος στον οργανισμό.

Τι ανακάλυψαν οι ερευνητές

Σύμφωνα με την μελέτη, το κάπνισμα μειώνει την ικανότητα του σώματος να καταπολεμά κάποια μόλυνση όχι μόνο την στιγμή που προσβάλλεται αλλά και σε βάθος χρόνου με αποτέλεσμα την αύξηση του κινδύνου για χρόνιες ασθένειες που σχετίζονται με φλεγμονές όπως είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα και ο λύκος.

«Διακόψτε το κάπνισμα το συντομότερο δυνατό», προειδοποιεί μια από τις συγγραφείς της μελέτης, η Δρ. Violaine Saint-André, ειδικευμένη στην Υπολογιστική Βιολογία, από το Ινστιτούτο Παστέρ στο Παρίσι και προσθέτει πως «το βασικό μήνυμα της έρευνας μας, ειδικά προς τους νεαρότερους σε ηλικία, είναι ότι είναι σημαντικό για κάποιον σε σχέση με την μακροπρόθεσμη δυνατότητα ανοσίας που διαθέτει, να μην ξεκινήσει ποτέ το κάπνισμα».

Οι ερευνητές εξέτασαν δείγματα αίματος από μια ομάδα 1.000 υγιών ατόμων, ανδρών και γυναικών, ηλικίας 20 έως 69 ετών.
136 μεταβλητές μπήκαν υπό διερεύνηση, καθώς οι επιστήμονες ήθελαν να εξετάσουν παραμέτρους όπως ο τρόπος ζωής, κοινωνικοοικονομικά ζητήματα και διατροφικές συνήθειες που μαζί με την ηλικία, το φύλο και το γενετικό υπόβαθρο, επηρεάζουν συνολικά την ικανότητα ανοσολογικής απόκρισης κάθε ανθρώπου.

Τα δείγματα αίματος των συμμετεχόντων εκτέθηκαν σε μερικά από τα πιο κοινά μικρόβια που κυκλοφορούν όπως ο E. coli και ο ιός της γρίπης και κατόπιν μετρήθηκε η ανοσολογική απόκριση.

Αυτό που αποκαλύφθηκε ήταν πως το κάπνισμα, ο δείκτης μάζας σώματος και μια λανθάνουσα λοίμωξη που προκαλείται από τον ιό του έρπητα ήταν οι παράγοντες με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο, και ανάμεσα τους η χρήση καπνικών προϊόντων ήταν εκείνη που προκαλούσε τις πιο βλαβερές επιπτώσεις.

Όταν οι καπνιστές διέκοψαν το κάπνισμα καθώς η έρευνα βρισκόταν σε εξέλιξη, η ανοσολογική τους απόκριση βελτιώθηκε σε ένα επίπεδο, αλλά δεν ανέκαμψε τελείως για χρόνια, σύμφωνα με τον συμμετέχοντα στη μελέτη Δρ Darragh Duffy, ο οποίος ηγείται της μονάδας Ανοσολογίας στο Ινστιτούτο Παστέρ.

Τα χρόνια καπνίσματος έχουν σημασία

Τα «καλά νέα» σύμφωνα με τους επιστήμονες είναι ότι το ανοσοποιητικό ξεκινά να αντιστρέφει έστω και με βραδείς ρυθμούς την φθορά που έχει δεχθεί, αμέσως μόλις το κάπνισμα διακόπτεται. Μολονότι αυτό είναι πιο δύσκολο για εκείνους που καπνίζουν πολύ αφού τα χρόνια καπνίσματος αλλά και η ποσότητα των προϊόντων καπνού ανά ημερήσια χρήση, επηρεάζουν την βαρύτητα των επιπτώσεων.

Το κάπνισμα, σύμφωνα με τα ευρήματα, φαίνεται να έχει μακροπρόθεσμες, επιγενετικές επιδράσεις στις δύο κύριες μορφές λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος: την έμφυτη, «αυτόματη» απόκριση και τον μηχανισμό της προσαρμοστικής απόκρισης του.
Η επίδραση στην έμφυτη απόκριση επανέρχεται γρηγορότερα όταν κάποιος διακόψει το κάπνισμα όμως η επίδραση στην προσαρμοστική απόκριση διατηρείται για πολύ καιρό.

Πώς λειτουργεί το ανοσοποιητικό μας

Η έμφυτη ανοσολογική απόκριση είναι ο γενικός τρόπος με τον οποίο το δέρμα, οι βλεννογόνοι, τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος και οι πρωτεΐνες καταπολεμούν τα μικρόβια.
Όταν το σώμα προσδιορίσει ότι η έμφυτη απόκριση δεν είναι αρκετή για να αντιμετωπιστεί ο «εισβολέας», ενεργοποιείται και το προσαρμοστικό ανοσοποιητικό σύστημα, το οποίο επιστρατεύει αντισώματα, «Β» και «Τ» λεμφοκύτταρα που μπορούν να «θυμηθούν» μια απειλή και να επιτεθούν στοχευμένα.

«Η κύρια ανακάλυψη της μελέτης μας είναι ότι το κάπνισμα έχει βραχυπρόθεσμες αλλά και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην προσαρμοστική ανοσία που σχετίζεται με τα Β-κύτταρα και τα ρυθμιστικά Τ-κύτταρα» εξηγεί η Δρ Saint-André.

Η νέα μελέτη, αποκωδικοποιεί λένε οι επιστήμονες αυτό που οι κλινικοί γιατροί βλέπουν ως αποτέλεσμα εδώ και χρόνια στο ανοσοποιητικό σύστημα των καπνιστών, αφού πολλοί εμφανίζουν παθήσεις όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια πολύ καιρό μετά την διακοπή του καπνίσματος.

Πηγή: Edition.cnn.com