Ο λύκος είναι μια αυτοάνοση ασθένεια κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού επιτίθεται στους ιστούς και τα όργανά του, προκαλώντας φλεγμονή και καταστρέφοντας τα όργανα. Μια νέα μελέτη με επικεφαλής Έλληνα επιστήμονα στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης έδειξε τώρα ότι το φυσικό δραστικό συστατικό γλυκονολακτόνη αποκαθιστά τη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος, μειώνει τη φλεγμονή και θα μπορούσε να επιτρέψει στοχευμένη θεραπεία με λιγότερες παρενέργειες.
Τα ρυθμιστικά Τ κύτταρα ή Tregs παίζουν βασικό ρόλο στην εξισορρόπηση του ανοσοποιητικού μας συστήματος. Αποτρέπουν το ανοσοποιητικό σύστημα από το να επιτίθεται στα ίδια τα κύτταρα του σώματος και περιορίζουν τις επιβλαβείς φλεγμονές στο σώμα μας. Στον λύκο, αυτή η ισορροπία διαταράσσεται. Ο ερευνητής του UZH Αντώνιος Κολιός και μια ομάδα επιστημόνων από την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ και το Ιατρικό Κέντρο Beth Israel Deaconess έδειξαν τώρα ότι η γλυκονολακτόνη αυξάνει σημαντικά τον αριθμό και τη λειτουργία των Tregs τόσο σε ποντίκια όσο και σε ανθρώπους.
Η δραστική ουσία όχι μόνο προώθησε τον σχηματισμό των Tregs σε κυτταρικές καλλιέργειες αλλά και ανέστειλε δύο προφλεγμονώδεις υποομάδες των Τ βοηθητικών κυττάρων που εμπλέκονται σημαντικά στις αυτοάνοσες αντιδράσεις. Με άλλα λόγια, η γλυκονολακτόνη συμβάλλει σε ένα πιο ισορροπημένο ανοσοποιητικό περιβάλλον.
«Η γλυκονολακτόνη δρα σαν «τροφή ισχύος» για τα ρυθμιστικά Τ κύτταρα -- μια πραγματική win-win κατάσταση για τη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος», λέει ο Αντώνιος Κολιός, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας στο Τμήμα Δερματολογίας του UZH. Η επίδραση αυτή παρατηρήθηκε επίσης σε ποντίκια που είχαν τροποποιηθεί γενετικά ώστε να αναπτύξουν μια ασθένεια που μοιάζει με λύκο. Η γλυκονολακτόνη βελτίωσε τη λειτουργία των Tregs στα ζώα και ανακούφισε τα φλεγμονώδη δερματικά εξανθήματα που εμφανίζονται συνήθως στον λύκο.
Μια πρώτη επιτυχία με τον δερματικό λύκο
Επιπλέον, ο μηχανισμός επιβεβαιώθηκε και σε μελέτες σε κύτταρα από ασθενείς με λύκο, όπου η γλυκονολακτόνη ενίσχυσε τα ρυθμιστικά κύτταρα Τ και βοήθησε στην επανεξισορρόπηση του ανοσοποιητικού συστήματος. Μια κρέμα γλυκονολακτόνης που αποδείχθηκε ιδιαίτερα υποσχόμενη οδήγησε σε ορατές βελτιώσεις σε κλινική μελέτη σε ασθενείς με δερματικό λύκο μετά από μόλις δύο εβδομάδες.
«Τα αποτελέσματα αυτά υποδηλώνουν ότι η γλυκονολακτόνη θα μπορούσε να αποτελέσει μια στοχευμένη θεραπευτική επιλογή με λιγότερες παρενέργειες για αυτοάνοσα νοσήματα όπως ο λύκος», λέει ο Αντώνιος Κολιός.
Δυνατότητα για νέες θεραπείες
Ενισχύοντας τα προστατευτικά κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος του οργανισμού και περιορίζοντας την υπερβολική φλεγμονή, η γλυκονολακτόνη θα μπορούσε να αποτελέσει μια πολλά υποσχόμενη επιλογή όχι μόνο για τη θεραπεία του λύκου, αλλά και για άλλες αυτοάνοσες δερματικές παθήσεις όπως η ψωρίαση, καθώς και για συστηματικές παθήσεις όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η σκλήρυνση κατά πλάκας.
Πριν καταστεί δυνατή η κλινική χρήση, ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για την επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας του δραστικού συστατικού. Εν τω μεταξύ, ο Κολιός έχει καταθέσει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για τη χρήση της γλυκονολακτόνης.
