Αυτό ήταν το συμπέρασμα μεγάλου εύρους έρευνας που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στην ιατρική επιθεώρηση The Lancet, καταδεικνύοντας ως υπεύθυνους την συνεχιζόμενη αύξηση της παχυσαρκίας αλλά και τις οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες ανάμεσα στους πληθυσμούς.
Οι ερευνητές ανέλυσαν όλα τα διαθέσιμα επιδημιολογικά δεδομένα που προκύπτουν σχετικά με τη νόσο, μελετώντας τον αριθμό των κρουσμάτων, την σοβαρότητα τους και τον αριθμό των θανάτων που σχετίζονται με την νόσο.
Η μελέτη περιελάμβανε περισσότερες από 27.000 πηγές δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν για να παραχθούν εκτιμήσεις σχετικά με τον επιπολασμό τη νοσηρότητα και την θνητότητα της νόσου σε 204 χώρες για την περίοδο 1990 έως 2021. Στην μεθοδολογία της έρευνας ελήφθησαν υπόψιν επίσης κοινωνικοί και δημογραφικοί παράγοντες αλλά και η παχυσαρκία.
Οι επιστήμονες υπολόγισαν επιπλέον το ποσοστό αναπηρίας και θανάτου εξαιτίας του διαβήτη που αποδίδεται σε συγκεκριμένους παράγοντες κινδύνου όπως είναι η παχυσαρκία, η διατροφή, η σωματική δραστηριότητα, το περιβάλλον ή το επάγγελμα, η χρήση προϊόντων καπνού και το αλκοόλ.
Σοκαριστικές εκτιμήσεις
Μέχρι το 2050, όλες οι χώρες αναμένεται να παρουσιάσουν αύξηση των κρουσμάτων, με κάποιες περιοχές όπως η Β. Αφρική και η Μέση Ανατολή να πλήττονται περισσότερο καθώς αν δεν αλλάξουν τα δεδομένα υπολογίζεται ότι 1 στα 5 άτομα θα ζει με διαβήτη.
Ο επιπολασμός της νόσου αναμένεται να είναι ακόμα μεγαλύτερος στους ηλικιωμένους.
Η συντριπτική πλειονότητα των νέων περιπτώσεων διαβήτη τις επόμενες τρεις δεκαετίες προβλέπεται να είναι τύπου 2 παρά το γεγονός ότι αυτή η μορφή της νόσου μπορεί σε μεγάλο βαθμό να προληφθεί με αλλαγές στον τρόπο ζωής, έναντι του διαβήτη τύπου 1 που είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα το οποίο οδηγεί το σώμα στην αδυναμία έκκρισης ινσουλίνης και συχνά αναπτύσσεται κατά την παιδική ηλικία ή την εφηβεία.
Που οφείλεται η ραγδαία αύξηση των κρουσμάτων
Η γήρανση του πληθυσμού και η αύξηση της παχυσαρκίας θα αποτελέσουν σύμφωνα με τους ερευνητές τους βασικούς παράγοντες εκτίναξης των νέων διαγνώσεων διαβήτη.
Καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν, η ικανότητα του σώματός τους να ρυθμίζει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα αλλάζει. Την ίδια στιγμή, παρά τα εκατοντάδες προγράμματα πρόληψης της παχυσαρκίας που “τρέχουν” σε πολλά κράτη, δεν έχουν καταγραφεί βιώσιμες μειώσεις των δεικτών σε επίπεδο πληθυσμού.
Παράλληλα, τα άτομα που πάσχουν από διαβήτη διατρέχουν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο να αντιμετωπίσουν ακόμα και να χάσουν την ζωή τους εξαιτίας άλλων ασθενειών που προκαλεί η νόσος όπως είναι οι ισχαιμικού τύπου καρδιοπάθειες και τα εγκεφαλικά ενώ συχνά υποφέρουν από σοβαρές επιπλοκές όπως είναι η απώλεια όρασης και τα έλκη στα πόδια που μπορεί να οδηγήσουν σε ακρωτηριασμό.
Πώς οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες επηρεάζουν το θέμα
Η ηλικία, το φύλο, και ο γεωγραφικός τόπος δεν είναι οι μόνοι παράγοντες που παίζουν ρόλο στην διαμόρφωση των παραγόντων κινδύνου για εμφάνιση της νόσου. Οι μελετητές τονίζουν ότι το στοίχημα για έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής που θα μπορούσε να ανακόψει την πορεία των νέων διαγνώσεων για τον διαβήτη Τύπου 2, “σκοντάφτει” σε πολλές και σύνθετες κοινωνικές και οικονομικές δυναμικές.
Το χαμηλό εισόδημα, το χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης και η ζωή σε αστικές περιοχές συνδέονται με υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Μελέτες δείχνουν μάλιστα ότι αυτός ο τύπος της νόσου επηρεάζει δυσανάλογα τους αυτόχθονες πληθυσμούς σε όλο τον κόσμο, σε μεγάλο βαθμό λόγω του αποικισμού και των επακόλουθων διαταραχών στον παραδοσιακό τρόπο ζωής τους.
Υπάρχει τρόπος να αποτραπεί η επαλήθευση αυτών των δυστοπικών εκτιμήσεων; Ναι λένε οι ειδικοί, αν γίνει αντιληπτό πόσο επιβαρυντικά δρα ο σύγχρονος τρόπος ζωής. Οι αλλαγές σε αυτόν τον τομέα είναι το πρώτο βήμα προς την αλλαγή της πορείας της ασθένειας τις επόμενες δεκαετίες.
Πηγές:
