Την ώρα που τα σύννεφα μαζεύονται και η υγρασία αυξάνει στη δυτική Αφρική, πρελούδιο της εποχής των βροχών και της εξάπλωσης των κουνουπιών που μεταφέρουν την ελονοσία, ο Μούσα Αντάμου Ιμπραχίμ, Νιγηριανός νοσηλευτής παραμένει καθηλωμένος στο σπίτι του.

Στη βόρεια Νιγηρία, όπου εντοπίζεται το 30% των 600.000 θανάτων που καταγράφονται σε όλο τον κόσμο ετησίως από την ελονοσία, οι κλινικές στην πολιτεία Μπόρνο που κανονικά υποδέχονται 300 ασθενείς ημερησίως την εποχή της κορύφωσης της ασθένειας, έκλεισαν τις πόρτες τους.

«Οι κλινικές έκλεισαν και δεν υπάρχουν πλέον δωρεάν φάρμακα ούτε κουνουπιέρες. Καμία διανομή μέσων πρόληψης», παρατήρησε ο Ιμπραχίμ.

Οι κλινικές, που ήδη απειλούνταν από τη τζιχαντιστική εξέγερση, η οποία διαρκεί περισσότερα από 15 χρόνια, και από ένοπλες ομάδες εγκληματιών, δεν μπορούν πλέον να λειτουργήσουν, καταγγέλλει ο Νιγηριανός νοσηλευτής, όπως και άλλοι υγειονομικοί στην Αφρική.

Περίπλοκο δίκτυο

H κατάργηση πολλών προγραμμάτων της USAID, της αμερικανικής υπηρεσίας διεθνούς αρωγής, από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ πλήττει σοβαρά τα συστήματα υγείας στην Αφρική, τα οποία βασίζονται σε ένα περίπλοκο δίκτυο από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς αλλά και μη κυβερνητικές οργανώσεις.

Οι περικοπές στον προϋπολογισμό έχουν συνέπειες που θα διαρκέσουν: τα κρούσματα ελονοσίας αυξάνουν, τα κέντρα θεραπείας κλείνουν, τα φάρμακα δεν διανέμονται και παιδιά πεθαίνουν καθ’ οδόν για να λάβουν θεραπεία.

Οι επιπτώσεις αυτές, ήδη φανερές σε πολλές αφρικανικές χώρες, θα συνεχίσουν να εντείνονται, σύμφωνα με τους ειδικούς.

Οι αναταράξεις στις αλυσίδες ανεφοδιασμούς εγείρουν ανησυχίες για ελλείψεις φαρμάκων σε πολλές χώρες, όπως το Μαλί, το Νότιο Σουδάν ή η Κένυα.

Όσοι έχουν... θα βρουν φάρμακα

Στην υποσαχάρια Αφρική «όσοι έχουν τους πόρους θα εξακολουθήσουν να μπορούν να βρουν φάρμακα (…) Όμως οι πιο φτωχοί, σε απομακρυσμένες περιοχές (…) θα αφεθούν στην τύχη τους», προειδοποίησε ο Λόρενς Μπαράτ πρώην τεχνικός σύμβουλος για την Αμερικανική Πρωτοβουλία κατά της Ελονοσίας (PMI). «Τα παιδιά είναι αυτά που θα πεθάνουν», κατήγγειλε.

Οι στρατηγικές που έχουν υιοθετήσει οι αφρικανικές κυβερνήσεις για να αντιμετωπίσουν την ελονοσία επηρεάζονται σημαντικά από την περικοπή της αμερικανικής βοήθειας, σχολίασε η Σασβίν Σινγκ ειδική στις μολυσματικές ασθένειες στους Γιατρούς χωρίς Σύνορα (MSF).

Στο Μαλί, τα φάρμακα για τη χημειοπροφύλαξη των παιδιών από την ελονοσία θα συνεχίσουν να φτάνουν, αλλά οι αμερικανικοί πόροι είναι κρίσιμοι για τη διανομή τους.

Στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό το PMI με την υποστήριξη της USAID ήταν ο βασικός προμηθευτής φαρμάκων και διαγνωστικών τεστ στις δημόσιες κλινικές εννέα επαρχιών.

Στο μέλλον «δεν θα υπάρχουν πλέον φάρμακα και θα είναι πολύ δύσκολο να παρέμβουν άλλοι παράγοντες», εκτίμησε η Σινγκ, ενώ πρόσθεσε ότι οι συνάδελφοί της «αγωνίζονται» να εντοπίσουν πού ενδέχεται να υπάρξουν ελλείψεις.

Στο Νότιο Σουδάν οι κλινικές που χρηματοδοτούνται από τη USAID έχουν κλείσει εν μέσω επιδημίας χολέρας.

Παιδιά περπατούν επί ώρες για να φτάσουν στο κοντινότερο ιατρικό κέντρο και τουλάχιστον 5 πέθαναν καθ’ οδόν στην πολιτεία Τζονγκλέι, είχε αναφέρει νωρίτερα τον Απρίλιο η Save the Children.

Στον καταυλισμό προσφύγων της Κακούμα στην Κένυα, όπου διαμένουν περισσότεροι από 300.000 άνθρωποι, τον Μάρτιο ξέσπασαν διαδηλώσεις μετά την ανακοίνωση της μείωση των μερίδων του σισίτιου. Οι γιατροί του καταυλισμού κάνουν επίσης λόγο για ελλείψεις φαρμάκων.

«Σε όλες τις κλινικές στα περίχωρα μπορεί κανείς να προμηθευτεί παρακεταμόλη. Αλλά δεν υπάρχουν άλλα φάρμακα», δήλωσε ένας πρώην κάτοικος του καταυλισμού.

Η κατάσταση στο Κονγκό

Στο γενικό νοσοκομείο Κινκόλε στην Κινσάσα, πρωτεύουσα της ΛΔ Κονγκό, οι γιατροί ανέλαβαν πρόσφατα 23 ασθενείς που είχαν προσβληθεί από τον ιό mpox, οι οποίοι τέθηκαν στην απομόνωση, σε σκηνές που προμηθεύτηκε το νοσοκομείο χάρη στην αμερικανική βοήθεια. Αλλά πλέον στο νοσηλευτικό ίδρυμα επικρατεί ανασφάλεια σχετικά με τη συνέχιση αυτής της βοήθειας, την ώρα που από την επιδημία mpox έχουν ήδη προσβληθεί στη χώρα 16.000 άνθρωποι και έχουν πεθάνει 1.600.

«Επίκειται μια καταστροφή», δήλωσε η Ιβόν Ουάλο επιδημιολόγος του νοσοκομείου.

Οι περικοπές της αμερικανικής βοήθειας αναμένεται να συνεχιστούν.

Σύμφωνα με τη Σάνια Νιστάρ γενική διευθύντρια της Παγκόσμιας Συμμαχίας για τα Εμβόλια και την Ανοσοποίηση (Gavi), «πρόκειται για μια πάρα πολύ μεγάλη τρύπα την οποία δεν μπορούμε να διαχειριστούμε».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ