Ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί τον πιο θανατηφόρο από τους καρκίνους και σε αντίθεση με άλλες κακοήθειες διαγιγνώσκεται με δυσκολία. Το μεγαλύτερο ποσοστό των καρκίνων του πνεύμονα προέρχονται από το κάπνισμα (περιλαμβάνεται και το άτμισμα). Συγκεκριμένα, κάθε χρόνο παγκοσμίως πεθαίνουν 6 εκατ. άτομα από το κάπνισμα και αναμένεται να φτάσουμε τους 8 εκατ. θανάτους το 2030. Ας σημειωθεί ότι στην εποχή της πανδημίας, το 2020 πέθαναν, 1,8 άτομα από την COVID-19.

Στην Ελλάδα βρισκόμαστε στην 8η θέση σε ποσοστά ανήλικών καπνιστών παγκοσμίως και στη 2η θέση στην Ευρώπη. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει κάποια βελτίωση μέσω του αντικαπνιστικού νόμου. Όσον αφορά στον καρκίνο του πνεύμονα σε αυτόν αποδίδεται το 20% όλων των θανάτων από καρκίνο και σχετίζεται πάρα πολύ με το τσιγάρο.

Ο κίνδυνος είναι 10πλάσιος για τους καπνιστές σε σχέση με τους μη καπνιστές να εμφανίσουν καρκίνο του πνεύμονα και ο κίνδυνος αυτός γίνεται μεγαλύτερος όσο νωρίτερα ξεκινήσει κάποιος να καπνίζει ή όσο περισσότερο καπνίζει. Ο κίνδυνος μειώνεται σταδιακά όταν κάποιος μειώσει το κάπνισμα. Ας σημειωθεί ότι διεθνώς 10-15% των ασθενών με κακοήθεια του πνεύμονα είναι μη καπνιστές.

Στην Ελλάδα πέρυσι διαγνώστηκαν 10 χιλιάδες άνθρωποι με καρκίνο του πνεύμονα και συνήθως αυτή η διάγνωση γίνεται σε προχωρημένα στάδια, με αποτέλεσμα τα ποσοστά επιβίωσης να είναι χαμηλά.

Η «Ανάσα Ζωής» με τον πρώιμο έλεγχο σώζει ζωές

Όταν, όμως ο καρκίνος του πνεύμονα ανιχνευτεί σε πρώιμο στάδιο το ποσοστό επιβίωσης γίνεται έως και 20 φορές μεγαλύτερο.

Εκεί έρχεται, η κοινωνική Πρωτοβουλίας της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας με τη στήριξη της Johnson & Johnson του προγράμματος «Ανάσα Ζωής». Πρόκειται για ένα σύνολο δράσεων ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού που στόχο έχει τη μείωση των καπνιστών και την ανάπτυξη μέτρων και προτάσεων για τη πρώιμη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα.

Βασικό μέρος του προγράμματος είναι η αξονική τομογραφία θώρακα χαμηλής δόσης ακτινοβολίας. Αυτή τη στιγμή το να κάνει κάποιος μία αξονική τομογραφία είναι σχετικά εύκολο και τα περισσότερα μηχανήματα να δίνουν χαμηλή δόση ακτινοβολίας. Συνεπώς η πρόσβαση δεν είναι δύσκολη.

«Αυτό που είναι δύσκολο είναι να υπάρχει μία οργανωμένη ομάδα που αφενός έχει την εμπειρία να βλέπει όλες αυτές τις αξονικές τομογραφίες και αφετέρου όλη η περεταίρω παρακολούθηση. Αν κάποιος, δηλαδή, θα χρειαστεί να μπει σε μία στενότερη παρακολούθησή ή αν θα μπει σε μία αραιή παρακολούθηση. Είναι τελείως διαφορετικό ένα πρόγραμμα στήριξης που είναι πολύ πιο δομημένο με παράλληλη στήριξη του ανθρώπου που θέλει να διακόψει το πρόγραμμα. Θέλουμε να εφαρμόσουμε, λοιπόν, ένα δομημένο πιλοτικό πρόγραμμα» ανέφερε η Πρόεδρος του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας, Μίνα Γκάγκα στη συνέντευξη της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας.

Αυτό το πρόγραμμα πρώιμου ελέγχου του καρκίνου του πνεύμονα θα ξεκινήσει πιλοτικά στην αρχή.

Η στρατηγική διενέργειας της αξονικής τομογραφίας στην Ελλάδα

Τα 2/3 των ασθενών στην Ελλάδα που θα διαγνωστούν με καρκίνο του πνεύμονα όταν θα φτάσουν να αναζητήσουν ιατρική βοήθεια θα έχουν ήδη συμπτώματα. «Η νόσος τους θα είναι ήδη σε προχωρημένο στάδιο, και δε θα είναι ριζικά θεραπεύσιμη» ανέφερε η Υπεύθυνη Ομάδας Εργασίας Καρκίνου του Πνεύμονα της Πνευμονολογικής Εταιρείας Γεωργία Χαρδαβέλλα,

Γι αυτό είναι τόσο σημαντική η ανίχνευση του καρκίνου πνεύμονα στο αρχικό στάδιο, καθώς θα είναι ριζικά θεραπεύσιμος. Γι αυτό το σκοπό το πρόγραμμα της «Ανάσας Ζωής» δίνει τεράστια βάση στην αξονική τομογραφία θώρακος χαμηλής δόσης ακτινοβολίας.

Σύμφωνα με τη μελέτη Nelson όταν τα άτομα υψηλού κινδύνου υποβάλλονται μία φορά το χρόνο σε αξονική τομογραφία θώρακος χαμηλής δόσης ακτινοβολίας αν τελικά διαγνωστούν με καρκίνο, αυτός θα είναι σε πολύ αρχικό στάδιο. Παράλληλα, θα έχουν πολύ χαμηλότερή θνησιμότητα σε σχέση με άλλους ανθρώπους. Για παράδειγμα, η θνησιμότητα θα είναι μειωμένη έως και 30% στους άνδρες και ως 60% στις γυναίκες.

Στην Ελλάδα, ο στόχος είναι να εφαρμοστεί το πρόγραμμα που ακολουθείται στις ΗΠΑ. Δηλαδή, να γίνεται προσυμπτωματικός έλεγχος σε άτομα υψηλού κινδύνου. Συγκεκριμένα, να προσκαλούνται άτομα από τον γενικό πληθυσμό, ηλικίας 55 έως 80 ετών που είναι ενεργοί καπνιστές ή που έχουν διακόψει το κάπνισμα τα τελευταία 15 χρόνια να κάνουν αξονική τομογραφία θώρακος χαμηλής δόσης ακτινοβολίας μία φορά το χρόνο.

Για να γίνει αυτό, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία προτείνει τη:

• συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας και τον ΕΟΠΠΥ, ώστε αυτή η ειδική εξέταση να ενταχθεί στην εθνική στρατηγική για την Υγεία και να αποζημιώνεται από τα ταμεία μας
• στενή συνεργασία με συναφείς επιστημονικές εταιρείες και τα ιατρεία διακοπής καπνίσματος στη χώρα, ώστε οι ίδιοι επαγγελματίες υγείας να ενημερωθούν και να εκπαιδευτούν για το πως να προσεγγίσουν τις ομάδες υψηλού κινδύνου από το πρόγραμμα πρώιμης διάγνωσης.