Η χρήση μάσκας στην κοινότητα είναι μια αποτελεσματική μη φαρμακευτική παρέμβαση για τη μείωση της εξάπλωσης της λοίμωξης COVID-19, μέσω 2 τρόπων, όπως επισημαίνεται στην εγκύκλιο που εξέδωσε ο Π. Πρεζεράκος.
Ειδικότερα. εμποδίζουν τα μολυσμένα άτομα να εκθέσουν άλλα άτομα στο SARS-CoV-2, εμποδίζοντας την εκπνοή σταγονιδίων, που περιέχουν ιό στον αέρα (έλεγχος πηγής).
Οι μάσκες πρέπει να καλύπτουν πλήρως τη μύτη και το στόμα, να εφαρμόζουν χωρίς κενά στο πρόσωπο, να τις χειριζόμαστε κρατώντας τες μόνο από τα κορδόνια τους ή τα λάστιχα και όχι από την εσωτερική ή εξωτερική επιφάνειά τους. Ακόμη, η σωστή χρήση μάσκας για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας είναι υποχρεωτική σε όλους τους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους, συμπεριλαμβανομένων και των χώρων εργασίας, εξαιρουμένων όσων εργάζονται σε ατομικό χώρο χωρίς την παρουσία οποιουδήποτε άλλου προσώπου. Αλλά και εντός της οικίας μας, αν υπάρχει κάποιο άτομο, που νοσεί.
Η χρήση μάσκας για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας δεν είναι υποχρεωτική σε άτομα για τα οποία η χρήση μάσκας δεν ενδείκνυται για ιατρικούς λόγους, που αποδεικνύονται με τα κατάλληλα έγγραφα, και στα παιδιά ηλικίας κάτω των τεσσάρων (4) ετών.
Το ευρύ κοινό μπορεί να χρησιμοποιεί μη ιατρικές (υφασμάτινες) μάσκες ή απλές χειρουργικές μάσκες μιας χρήσης, φροντίζοντας επισταμένως για τη σωστή εφαρμογή τους, ή διπλές μάσκες (υφασμάτινη μάσκα πάνω από χειρουργική μάσκα).
Καλή εφαρμογή μάσκας και γενειάδα
Βασικά, θα πρέπει να εξασφαλίζουμε εξασφαλίζουμε ότι η μάσκα εφαρμόζει σφιχτά στο πρόσωπό μας. Τα κενά μπορούν να επιτρέψουν τη διαφυγή ή εισπνοή σταγονιδίων. Ακόμη. θα πρέπει να επιλέγουμε μάσκα πολλαπλών (δύο ή τριών) στρωμάτων για μεγαλύτερη προστασία. Μία μάσκα με στρώματα θα σταματήσει την εισροή μεγαλύτερου αριθμού σταγονιδίων ή θα σταματήσει την εκπνοή σταγονιδίων από τον πιθανό ασθενή.
Για αυτό και επισημαίνεται η περίπτωση των ανδρών με γενειάδα, στους οποίους συστήνεται να φορούν διπλή μάσκα, καθώς ο όγκος της γενειάδας δυσχεραίνει την καλή εφαρμογή της χειρουργικής μάσκας.
Οι άντρες με γενειάδα πρέπει να φορούν πάντα διπλή μάσκα (χειρουργική και υφασμάτινη) γιατί η γενειάδα αποκλείει την καλή εφαρμογή της χειρουργικής μάσκας, αφού όγκος της γενειάδας δημιουργεί κενά.
Σύμφωνα με στοιχεία πρόσφατων μελετών του CDC, παρατηρούνται μεγάλες διαφορές στα ποσοστά προστασίας της μάσκας όταν αυτή εφαρμόζεται σωστά και όταν δεν έχει καλή εφαρμογή.
Αλλά, η χρήση διπλής χειρουργικής μάσκας δεν συστήνεται, διότι μετά την εφαρμογή της, παραμένει το κενό στο πάνω μέρος της μύτης καθώς και στα πλαϊνά, απ’ όπου είναι δυνατή η είσοδος αέρα και σταγονιδίων.
Οι μάσκες υψηλής αναπνευστικής προστασίας Ν95 ή ΚΝ95 ή FFP2 προσφέρουν προστασία 94-95%. Είναι μίας χρήσης και δεν πρέπει να συνδυάζονται με δεύτερη μάσκα, αλλά να φοριούνται μόνες τους. Θα πρέπει απαραιτήτως να φέρουν το πιστοποιητικό CE και να μην διαθέτουν βαλβίδα εκπνοής, η οποία επιτρέπει στα αναπνευστικά σταγονίδια, που περιέχουν τον ιό, να διαφύγουν.
Η χρήση μόνο διάφανων προσωπίδων δεν συνιστάται σύμφωνα με το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), καθώς η αξιολόγησή τους συνεχίζεται αλλά η αποτελεσματικότητά τους είναι άγνωστη αυτή τη στιγμή.
Καταλήγοντας αναφορικά με το είδος της μάσκας, το ευρύ κοινό μπορεί να χρησιμοποιεί: μη ιατρικές (υφασμάτινες) μάσκες ή απλές χειρουργικές μάσκες μιας χρήσης, φροντίζοντας επισταμένως για τη σωστή εφαρμογή τους, ή διπλές μάσκες (υφασμάτινη μάσκα πάνω από χειρουργική μάσκα.
Τι πρέπει να κάνουμε
- Επιλέγουμε μάσκα με μεταλλικό έλασμα στη μύτη για την καλύτερη στερέωσή της
- Εξασφαλίζουμε τη σωστή εφαρμογή της μάσκας:
- δένοντας πιο σφιχτά τις μάσκες μίας χρήσης,
- μειώνοντας το μήκος στα λάστιχα με έναν κόμπο κοντά στην επιφάνεια της μάσκας, ή
- χρησιμοποιώντας άγκιστρα, που τεντώνουν την μάσκα, ή άλλο ελαστικό στήριγμα πάνω από τη μάσκα
- Βεβαιωνόμαστε ότι η μάσκα εφαρμόζει σφιχτά στο πρόσωπό μας, κάνοντας το τεστ εφαρμογής: εισπνέουμε και εκπνέουμε για να παρατηρήσουμε αν υπάρχει διαφυγή αέρα
- Χρησιμοποιούμε μια μάσκα με πολλά στρώματα
-Χρησιμοποιούμε μια υφασμάτινη μάσκα δύο ή τριών στρωμάτων και από υφάσματα που επιτρέπουν την αναπνοή (όχι υφάσματα βινυλίου)
- Χρησιμοποιούμε μία υφασμάτινη μάσκα πάνω από μια μάσκα μίας χρήσης (η εξωτερική μάσκα πρέπει να πιέζει τα όρια της εσωτερικής πάνω στο πρόσωπό, επιτρέποντας όμως να αναπνέουμε κανονικά)
Τι δεν πρέπει να κάνουμε
- ΔΕΝ συνδυάζουμε δύο χειρουργικές μάσκες μίας χρήσης. Οι χειρουργικές μάσκες μίας χρήσης δεν είναι σχεδιασμένες για στενή εφαρμογή και φορώντας περισσότερες από μία δεν θα βελτιώνεται η εφαρμογή.
- ΔΕΝ συνδυάζουμε μάσκες υψηλής αναπνευστικής προστασίας με καμία άλλη. Η μάσκα υψηλής αναπνευστικής προστασίας πρέπει να χρησιμοποιείται μόνη της, γιατί μόνον έτσι προσφέρει καλή εφαρμογή και υψηλό επίπεδο αποτελεσματικότητας.
Συγκριτικά ποσοστά προστασίας ανά περίπτωση
Σε περίπτωση που χρησιμοποιούνται χειρουργικές μάσκες (μιας χρήσης)
Πως η μάσκα μπορεί να προστατεύσει πραγματικά
Η σωστή και συνεπής χρήση μάσκας είναι ένα κρίσιμο βήμα, που πρέπει να κάνουν όλοι για να προστατευθούν και να περιορίσουν τη διασπορά της COVID-19.
Οι μάσκες έχουν αποτέλεσμα μόνο όταν:
- τις φορούν όλοι
- εφαρμόζουν χωρίς να αφήνουν κενά
- είναι πολλαπλών (2-3) στρωμάτων
Το ποσοστό προστασίας ποικίλλει ανάλογα με το είδος της μάσκας και τον τρόπο εφαρμογής της.
