Αρχικά, ο κ. Άδωνις Γεωργιάδης εξέφρασε τη συγκίνησή του για την παρουσία του στην Κύπρο, υπογραμμίζοντας ότι τα σύνορα της αποτελούν σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ δεν παρέλειψε να κάνει ειδική αναφορά στην Τουρκική κατοχή της Κύπρου, δηλαδή στην κατοχή ευρωπαϊκού εδάφους.
Τα φαρμακευτικά προϊόντα
Σχετικά με την πρόταση δημιουργίας Ευρωπαϊκού Κέντρου Κλινικής Αριστείας για τα Φαρμακευτικά Προϊόντα, δήλωσε κατ’ αρχήν θετικός, υπό δύο προϋποθέσεις: τον πλήρη σεβασμό των εθνικών αρμοδιοτήτων και μια ευέλικτη, σταδιακή δομή. Για τον λόγο αυτό τάχθηκε αρχικά υπερ ενός δικτυακού ή πιλοτικού μοντέλου συνεργασίας, ενδεχομένως στο πλαίσιο μιας κοινής δράσης που θα μπορούσε να συμβάλλει στην ανάπτυξη πρωτοκόλλων βασισμένων σε προκαθορισμένη μεθοδολογία τόσο για την διάγνωση όσο και για την θεραπεία, και το οποίο θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τον Κανονισμό Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας (HTA).
Επιπλέον, ο κ. Γεωργιάδης τόνισε πως το Κέντρο αυτό δεν πρέπει να επαναλαμβάνει τις κοινές κλινικές αξιολογήσεις, αλλά να αξιοποιεί τα πορίσματά τους για τη διαμόρφωση μη δεσμευτικών θεραπευτικών κατευθύνσεων, εξηγώντας πως με αυτόν τον τρόπο θα μειώνονται οι επικαλύψεις δράσεων, θα ενισχύεται η συνέπεια στις κλινικές πρακτικές και θα υποστηρίζονται τα κράτη μέλη, συμβάλλοντας σε πιο τεκμηριωμένες και συγκλίνουσες εθνικές αποφάσεις, με τελικό στόχο την ισότιμη πρόσβαση των ασθενών.
Ψυχική υγεία και συμπερίληψη
Αναφορικά με την ψυχική υγεία και τη συμπερίληψη, ο Υπουργός Υγείας τόνισε ότι η ψυχική υγεία αποτελεί βασικό πυλώνα κοινωνικής συνοχής στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι η συμπερίληψη πρέπει να αποτελεί κεντρική αρχή κάθε μεταρρύθμισης. Ενημέρωσε πως η Ελλάδα, με τον Νόμο 5129/2024, ολοκληρώνει την ψυχιατρική μεταρρύθμιση, ενισχύει την Πρωτοβάθμια και κοινοτική φροντίδα με νέες μονάδες, δίνει έμφαση στην έγκαιρη παρέμβαση για παιδιά και εφήβους και προωθεί την κοινωνική και επαγγελματική ένταξη ατόμων με ψυχοκοινωνικές δυσκολίες. Υπογράμμισε πως στο πλαίσιο αυτό, η παιδική και εφηβική ψυχική υγεία αναδεικνύονται σε στρατηγική προτεραιότητα, με την ενίσχυση των σχετικών υπηρεσιών στα δημόσια νοσοκομεία και την ανάπτυξη στοχευμένων πολιτικών πρόληψης. Περαιτέρω, εξήγησε πως οι σχετικές παρεμβάσεις αφορούν την θεσμοθέτηση αυστηρού πλαισίου για τον καπνό, το αλκοόλ και τις λοιπές εξαρτήσεις ανηλίκων, συμπεριλαμβανομένου του ψηφιακού εθισμού, ενώ παράλληλα υλοποιούνται Εξειδικευμένα Προγράμματα Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Βίας και της Παραβατικότητας των ανηλίκων (τα προγράμματα αυτά εφαρμόζονται πιλοτικά σε αστικά κέντρα, ιδίως στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, με προοπτική διεύρυνσης σε όλη την επικράτεια).
Ως προς τα καθοδηγητικά ερωτήματα, ο Γεωργιάδης επεσήμανε πως α) η συμπερίληψη πρέπει να ενσωματώνεται οριζόντια σε όλες τις πολιτικές, λαμβάνοντας υπόψη ηλικία, φύλο, κοινωνικοοικονομικό και πολιτισμικό υπόβαθρο, με ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των ωφελούμενων και ιδιαίτερα των νέων και β) η Ε.Ε. μπορεί να στηρίξει τα κράτη μέλη μέσω ανταλλαγής καλών πρακτικών, κοινών δεικτών, ενίσχυσης της εκπαίδευσης επαγγελματιών και αξιοποίησης χρηματοδοτικών εργαλείων, με στόχο την πιο ισότιμη πρόσβαση και πιο ανθεκτικά συστήματα ψυχικής υγείας.
Η εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Χώρου Δεδομένων Υγείας
Κατά την παρέμβασή του ο Υπουργός Υγείας επεσήμανε πως ο Ευρωπαϊκός Χώρος Δεδομένων Υγείας αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης Υγείας και της Ψηφιακής Δεκαετίας. Δεν αφορά μόνο τη διαχείριση δεδομένων - αφορά την ικανότητα της Ευρώπης να συνδυάζει θεσμική αξιοπιστία, καινοτομία, τεχνολογική πρόοδο και εμπιστοσύνη των πολιτών. Συνέχισε λέγοντας πως η Ελλάδα, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, επένδυσε ουσιαστικά στην πρωτογενή χρήση δεδομένων υγείας, στην ανάπτυξη του εθνικού ηλεκτρονικού φακέλου υγείας, στην ενίσχυση των ψηφιακών υπηρεσιών και στη διαλειτουργικότητα των συστημάτων.
Τόνισε πως το επόμενο βήμα είναι η δευτερογενής χρήση, η οποία αποτελεί το πιο καινοτόμο και μετασχηματιστικό στοιχείο του Κανονισμού, καθώς για πρώτη φορά δημιουργείται ένα συνεκτικό ευρωπαϊκό πλαίσιο κανόνων, διακυβέρνησης και υποδομών. Τόνισε επίσης πως προχωρούμε στην διαμόρφωση του εθνικού νομοθετικού μας πλαισίου, στον ορισμό δύο διακριτών φορέων πρόσβασης στα δεδομένα υγείας, με σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων και λειτουργικό διαχωρισμό, με το Υπουργείο Υγείας να αναλαμβάνει τον συντονιστικό ρόλο, και την ανάπτυξη των αναγκαίων ψηφιακών υποδομών. Προσέθεσε πως είναι κομβικής σημασίας η σύνδεση του EHDS με την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ). Η αξιόπιστη Τεχνική Νοημοσύνη στην υγεία προϋποθέτει θεσμικές εγγυήσεις, κανάλια λογοδοσίας και πρόσβαση σε τεκμηριωμένα και διαλειτουργικά δεδομένα.
Επεσήμανε πως οι μεγαλύτερες προκλήσεις του Ευρωπαϊκού Χώρου Δεδομένων Υγείας δεν είναι μόνο τεχνικές, είναι πρωτίστως θεσμικές και οργανωτικές και είναι κοινές σε όλα τα ΚΜ, καταγράφοντας α) την ενίσχυση της διοικητικής και επιστημονικής ικανότητας, β) την διασφάλιση κατάλληλων και βιώσιμων πόρων και γ) την ανάγκη σύγκλισης ερμηνειών στην υλοποίηση του Κανονισμού και πρακτικών μεταξύ των ΚΜ. Τέλος, τόνισε πως είναι κρίσιμη η περαιτέρω ανάπτυξη κοινών ευρωπαϊκών κατευθυντήριων γραμμών όσον αφορά τα πλαίσια διακυβέρνησης, η ενίσχυση της ανταλλαγής τεχνογνωσίας και καλών πρακτικών, η ενδυνάμωση των μηχανισμών τεχνικής και θεσμικής υποστήριξης, και η ενίσχυση των ευρωπαϊκών μηχανισμών χρηματοδότησης και στήριξης, ώστε να διασφαλιστεί η βιώσιμη επιχειρησιακή λειτουργία τόσο σε εθνικό όσο και σε ενωσιακό επίπεδο.
Οι συναντήσεις στο περιθώριο του συμβουλίου
Στο περιθώριο του Συμβουλίου ο κ. Γεωργιάδης, συνοδευόμενος από τον Πρέσβη της Ελλάδος στην Κύπρο, Κωνσταντίνο Κόλλια συναντήθηκε με τον Κύπριο ομόλογο του Νεόφυτο Χαραλαμπίδη. Κατά την σχετική συζήτηση ο Κύπριος Υπουργός Υγείας, αφού πρωτίστως ευχαρίστησε τον Έλληνα ομόλογό του για την στήριξή του στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας και εν γένει την στήριξη της Ελλάδος στην Κύπρο, αιτήθηκε την ενίσχυση της συνεργασίας των δύο κρατών μελών στον τομέα των μεταμοσχεύσεων με εστίαση στις αεροδιακομιδές ασθενών για μεταμόσχευση καθώς η Κύπρος δεν διαθέτει τέτοιου είδους μέσο. Σε απάντηση ο Έλληνας Υπουργός Υγείας τόνισε πως η Ελλάδα σαφώς και θα βοηθήσει την Κύπρο στο αίτημά αυτό, και οι δύο πλευρές συμφωνήσαν όπως οι Επικεφαλής των Αρμοδίων Οργανισμών (ΕΟΜ, ΕΚΑΒ) και τα Υπουργεία θα συνεργαστούν άμεσα ώστε να διαμορφωθεί το κατάλληλο πλαίσιο για τον σκοπό αυτό.
Τέλος, ο κ. Γεωργιάδης συνομίλησε με την Γενική Διευθύντρια Υγείας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Sandra Gallina όπου συμφωνήθηκε η πραγματοποίηση επίσκεψης κλιμακίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Υπουργείο Υγείας τον προσεχή Απρίλιο.
