Επιστήμονες του ΑΠΘ ένωσαν τις δυνάμεις τους με συναδέλφους τους στα Πανεπιστήμια Προηγμένων Σπουδών στην Παβία και την Πίζα της Ιταλίας, για να μελετήσουν τη διασπορά του κορονοϊού (COVID-19) στην Ελλάδα και να αξιολογήσουν την αποτελεσματικότητα των μέτρων περιορισμού της μετάδοσης του.
Όπως υπολόγισαν, λοιπόν, ο αριθμός κρουσμάτων που προκύπτει την τελευταία εβδομάδα, αντιστοιχεί σε περίπου 55 ασυμπτωματικούς φορείς που εισέρχονται ημερησίως στη χώρα, τόσο τουρίστες όσο και γηγενείς που επιστρέφουν.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, αυτό οδηγεί σε αναζωπύρωση από το τέλος Ιούλη μέχρι το Δεκαπενταύγουστο.
Κορονοϊός: Θερμοκρασίες και Τουρίστες
Η μεταδοτικότητα του νέου κορονοϊού περιγράφεται πλέον ως συνάρτηση των ημερήσιων μετεωρολογικών συνθηκών, καθώς επίσης και ως συνάρτηση του ιϊκού φορτίου των κρουσμάτων στα διάφορα στάδια εκδήλωσης της νόσου.
Όπως τονίζεται σε ανακοίνωση των ερευνητών του ΑΠΘ, «φαίνεται ότι η άνοδος της θερμοκρασίας, σε συνδυασμό με την αύξηση της υπεριώδους ακτινοβολίας και τη μεταβολή της υγρασίας κατά τη θερινή περίοδο, συντελούν στη μείωση της μεταδοτικότητας κατά την καλοκαιρινή περίοδο. Οι κλιματικοί αυτοί παράγοντες συνδυαστικά μπορούν εν μέρει να αντισταθμίσουν την πιθανή αύξηση του Rt λόγω της άρσης των μέτρων, αλλά δεν μπορούν να «ισοπεδώσουν» την καμπύλη διασποράς του ιού στην κοινότητα».
Μεταβολές υπάρχουν όμως και λόγω εισόδου τουριστών. Με βάση τα μέχρι τώρα αποτελέσματα, φαίνεται ότι τις τελευταίες ημέρες υπάρχει μια αυξητική τάση νέων κρουσμάτων, που κυρίως οφείλονται σε φορείς προερχόμενους από το εξωτερικό.
Άλλωστε έχει σημειωθεί ότι στην περίπτωση που κάποιο κρούσμα βρίσκεται στην προσυμπτωματική φάση, παρατηρείται και η υψηλότερη μεταδοτικότητα, γι’ αυτό και είναι καίριας σημασίας ο εντοπισμός αυτών των φορέων της νόσου κατά την είσοδο τους στη χώρα και η απομόνωση τους.
Έτσι, «παρά τη μείωση της μεταδοτικότητας λόγω της καλοκαιρινής περιόδου και της επίδρασης της θερμοκρασίας, της υπεριώδους ακτινοβολίας και της υγρασίας, η είσοδος του ίδιου αριθμού ασυμπτωματικών ή προσυμπτωματικών φορέων που υπολογίζεται να έχουμε με τα σημερινά δεδομένα (περίπου 50 με 55 ασυμπτωματικούς ή προσυμπτωματικούς φορείς ημερησίως), θα μπορούσε να συντελέσει σε πρόωρη αναζωπύρωση, ιδιαίτερα σε περιοχές με μεγαλύτερο τουριστικό ενδιαφέρον, η οποία θα μπορούσε να μεταφραστεί σε σημαντική αύξηση των κρουσμάτων τοπικά από τα τέλη Ιουλίου.
«Στη περίπτωση που δεν περιοριστούν οι ροές ασυμπτωματικών/προσυμπτωματικών τουριστών, και ταυτόχρονα δεν ληφθούν κάποια επιπλέον μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης τότε η επιδημιολογική εικόνα της χώρας στους επόμενους μήνες αναμένεται να είναι αυτή που δείχνει το παρακάτω γράφημα», σημειώνεται.
Για αυτό και όπως εξηγούν, «γίνεται προφανής η σημασία τόσο της τήρησης των βασικών μέτρων προστασίας, όσο και του ελέγχου των τουριστών που θα εισέρχονται στη χώρα. Ταυτόχρονα, είναι σημαντική η συνέχιση των ελέγχων στον πληθυσμό, έτσι ώστε σε περίπτωση εντοπισμού τοπικών εστιών διάδοσης, να γίνονται στοχευμένες παρεμβάσεις άμεσου περιορισμού των επαφών, καθώς και ταχεία και σε βάθος ιχνηλάτιση των επαφών για αποφυγή περαιτέρω διάδοσης».
Η έρευνα
Τη μελέτη διεξήγαγε το εργαστήριο Περιβαλλοντικής Μηχανικής του Τμήματος Χημικών Μηχανικών του ΑΠΘ και η ομάδα HERACLES για το Εκθεσίωμα και την Ανθρώπινη Υγεία του Κέντρου Διεπιστημονικής Έρευνας και Καινοτομίας (ΚΕΔΕΚ), σε συνεργασία με τα Πανεπιστήμια Προηγμένων Σπουδών στην Παβία και την Πίζα της Ιταλίας.
Για το σκοπό αυτό, ο Καθ. Δημοσθένης Σαρηγιάννης, μαζί με συνεργάτες από τα ανωτέρω ιδρύματα, ανέπτυξαν ένα υπολογιστικό εργαλείο διαχείρισης του κινδύνου στη δημόσια υγεία από τον COVID-19.
To υπολογιστικό αυτό εργαλείο εμπεριέχει ένα μοντέλο διασποράς της επιδημίας, το οποίο αποτελεί εξέλιξη των πιο προηγμένων υπαρχόντων μοντέλων SEIR, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τη δυναμική της διάδοσης που έχουν μη φαρμακολογικές παρεμβάσεις όπως η εφαρμογή τεστ ανίχνευσης του ιού στον γενικό πληθυσμό ή σε στοχευμένες υπο-ομάδες πληθυσμού και τα μέτρα περιορισμού του πληθυσμού, στην εξέλιξη της διασποράς (περιγράφεται ως διαμέρισμα X) και την τελική εκτίμηση υγειονομικού κινδύνου στον πληθυσμό. Το μοντέλο διασποράς SEIR-X που είναι και ο κινητήρας υπολογισμού της διασποράς έχει επεκταθεί σε ένα μοντέλο πολλαπλών καταστάσεων του πληθυσμού, έτσι ώστε να περιγράφονται αναλυτικά οι διαφορετικές πιθανές καταστάσεις του εκτεθειμένου στον COVID-19 πληθυσμού με βάση την τυπολογία και σοβαρότητα των συμπτωμάτων της νόσου που αυτός παρουσιάζει (μοντέλο multi-state SEIR-X, ή SEIR-Xms). Το υπολογιστικό αυτό εργαλείο εφαρμόζεται με επιτυχία σε όλες τις περιφέρειες της Β. Ιταλίας και στην Ελλάδα μέχρι τώρα.
