Δύο ημέρες πριν από τη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών για τη συντονισμένη αντιμετώπιση της κρίσης λόγω της νόσου COVID-19, η Επιτροπή καθόρισε ορισμένες δράσεις που απαιτούνται για την ενίσχυση της καταπολέμησης της πανδημίας.
Σε ανακοίνωση που εκδόθηκε χθες, καλεί τα κράτη μέλη να επιταχύνουν τη διενέργεια εμβολιασμών σε ολόκληρη την ΕΕ: Έως τον Μάρτιο του 2021 θα πρέπει να έχει εμβολιαστεί τουλάχιστον το 80 % των ατόμων ηλικίας άνω των 80 ετών και το 80 % των επαγγελματιών του τομέα της υγείας και της κοινωνικής μέριμνας σε κάθε κράτος μέλος. Επίσης έως το καλοκαίρι του 2021 τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν εμβολιάσει τουλάχιστον το 70 % του ενήλικου πληθυσμού.
Η Επιτροπή καλεί επίσης τα κράτη μέλη να εξακολουθήσουν να εφαρμόζουν την τήρηση φυσικής απόστασης, να περιορίζουν τις κοινωνικές επαφές, να καταπολεμούν την παραπληροφόρηση, να συντονίζουν ταξιδιωτικούς περιορισμούς, να διενεργούν περισσότερα τεστ και να αυξήσουν την ιχνηλάτηση επαφών και την αλληλούχηση γονιδιώματος, ώστε να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο από νέες παραλλαγές του ιού. Καθώς τις τελευταίες εβδομάδες παρατηρείται ανοδική τάση στον αριθμό των κρουσμάτων, πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για τη στήριξη των συστημάτων υγείας και την αντιμετώπιση της «κόπωσης λόγω της νόσου COVID-19» τους επόμενους μήνες, μεταξύ άλλων με την επιτάχυνση του εμβολιασμού συνολικά και την παροχή βοήθειας στους εταίρους μας στα Δυτικά Βαλκάνια, στις νότιες και ανατολικές γειτονικές χώρες και την Αφρική.
Η χθεσινή ανακοίνωση καθορίζει βασικές δράσεις για τα κράτη μέλη, την Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA), οι οποίες θα συμβάλουν στη μείωση των κινδύνων και στη διατήρηση του ιού υπό έλεγχο:
Επιτάχυνση της διενέργειας εμβολιασμών σε ολόκληρη την ΕΕ
- Έως τον Μάρτιο του 2021 θα πρέπει να έχει εμβολιαστεί τουλάχιστον το 80 % των ατόμων ηλικίας άνω των 80 ετών και το 80 % των επαγγελματιών του τομέα της υγείας και της κοινωνικής μέριμνας σε κάθε κράτος μέλος.
- Έως το καλοκαίρι του 2021 τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν εμβολιάσει το 70 % του συνολικού ενήλικου πληθυσμού.
- Η Επιτροπή, τα κράτη μέλη και ο EMA θα συνεργαστούν με τις εταιρείες με σκοπό την αξιοποίηση του δυναμικού της ΕΕ για την αύξηση της ικανότητας παρασκευής εμβολίων στο μέγιστο.
- Η Επιτροπή συνεργάζεται με τα κράτη μέλη για τα πιστοποιητικά εμβολιασμού, σε πλήρη συμμόρφωση με την νομοθεσία της ΕΕ για την προστασία των δεδομένων, που μπορούν να στηρίξουν τη συνέχεια της περίθαλψης. Μια κοινή προσέγγιση πρόκειται να συμφωνηθεί έως το τέλος του Ιανουαρίου του 2021, ώστε να καταστεί δυνατή η ταχεία χρήση των πιστοποιητικών των κρατών μελών στα συστήματα υγείας σε ολόκληρη την ΕΕ και πέραν αυτής.
Τεστ και αλληλούχηση γονιδιώματος
- Τα κράτη μέλη θα πρέπει να επικαιροποιήσουν τις διαγνωστικές στρατηγικές τους, ώστε να λαμβάνουν υπόψη τις νέες παραλλαγές και να επεκτείνουν τη χρήση ταχειών δοκιμών αντιγόνων.
- Τα κράτη μέλη θα πρέπει επειγόντως να αυξήσουν την αλληλούχηση γονιδιώματος τουλάχιστον στο 5 % και κατά προτίμηση στο 10 % των θετικών αποτελεσμάτων των τεστ. Επί του παρόντος, πολλά κράτη μέλη διενεργούν τεστ σε λιγότερο από το 1 % των δειγμάτων, ποσοστό που δεν επαρκεί για τον προσδιορισμό της εξάπλωσης των παραλλαγών ή την ανίχνευση τυχόν νέων.
Διατήρηση της ενιαίας αγοράς και της ελεύθερης κυκλοφορίας με παράλληλη ενίσχυση των μέτρων μετριασμού
- Θα πρέπει να εφαρμοστούν μέτρα για την περαιτέρω μείωση του κινδύνου μετάδοσης που συνδέεται με τα μέσα μετακίνησης, όπως μέτρα υγιεινής και τήρησης αποστάσεων στα οχήματα και τους τερματικούς σταθμούς.
- Όλες οι μη ουσιώδεις μετακινήσεις θα πρέπει να αποθαρρύνονται έντονα έως ότου βελτιωθεί σημαντικά η επιδημιολογική κατάσταση.
- Θα πρέπει να διατηρηθούν αναλογικοί ταξιδιωτικοί περιορισμοί, συμπεριλαμβανομένης της διενέργειας τεστ σε ταξιδιώτες, για όσους ταξιδεύουν από περιοχές με μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης ανησυχητικών παραλλαγών.
Διασφάλιση ηγετικού ρόλου της Ευρώπης και διεθνούς αλληλεγγύης
Η Επιτροπή, για να διασφαλίσει έγκαιρη πρόσβαση στα εμβόλια, θα δημιουργήσει τον μηχανισμό «Ομάδα Ευρώπη» για τη διάρθρωση της παροχής εμβολίων που μοιράζονται τα κράτη μέλη με τις χώρες εταίρους. Ο μηχανισμός αυτός θα επιτρέψει τον επιμερισμό με τις χώρες εταίρους της πρόσβασης σε μέρος των 2,3 δισ. δόσεων που εξασφαλίστηκαν μέσω της στρατηγικής της ΕΕ για τα εμβόλια, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα Δυτικά Βαλκάνια, στις ανατολικές και νότιες γειτονικές μας χώρες και την Αφρική.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξακολουθήσουν να στηρίζουν τον μηχανισμό COVAX, μεταξύ άλλων, μέσω της έγκαιρης πρόσβασης σε εμβόλια. Η «Ομάδα Ευρώπη» έχει ήδη κινητοποιήσει 853 εκατ. ευρώ για τη στήριξη του COVAX, καθιστώντας την ΕΕ έναν από τους μεγαλύτερους χορηγούς του COVAX.
Μέλη της Επιτροπής προέβησαν στις ακόλουθες δηλώσεις:
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε τα εξής: «Ο εμβολιασμός είναι απαραίτητος για την έξοδο από αυτήν την κρίση. Έχουμε ήδη εξασφαλίσει επαρκή εμβόλια για το σύνολο του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τώρα πρέπει να επιταχύνουμε την παράδοση και να επισπεύσουμε τον εμβολιασμό. Στόχος μας είναι να έχει εμβολιαστεί το 70 % του ενήλικου πληθυσμού μας έως το καλοκαίρι. Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο καμπής στην καταπολέμηση του ιού αυτού. Ωστόσο, θα τερματίσουμε αυτήν την πανδημία μόνον όταν οι πάντες στον κόσμο έχουν πρόσβαση σε εμβόλια. Θα εντείνουμε τις προσπάθειές μας να βοηθήσουμε στην εξασφάλιση εμβολίων για τους γείτονές μας και τους εταίρους μας σε όλον τον κόσμο.»
Ο Αντιπρόεδρος κ. Μαργαρίτης Σχοινάς, αρμόδιος για την Προώθηση του Ευρωπαϊκού Τρόπου Ζωής μας, δήλωσε: «Η εμφάνιση νέων παραλλαγών του ιού και η σημαντική αύξηση των κρουσμάτων δεν μας αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού. Σήμερα [σ.σ. χθες], περισσότερο από ποτέ, πρέπει να υπάρξει μια ανανεωμένη αποφασιστικότητα ώστε η Ευρώπη να ενεργήσει συλλογικά με ενότητα, συντονισμό και επαγρύπνηση. Οι προτάσεις μας σήμερα [σ.σ. χθες] αποσκοπούν στην προστασία περισσότερων ζωών και μέσων διαβίωσης αργότερα και στην ελάφρυνση του φόρτου για τα ήδη επιβαρυμένα συστήματα υγείας και τους εργαζομένους του τομέα της υγείας. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο η ΕΕ θα ξεπεράσει την κρίση. Το τέλος της πανδημίας είναι ορατό, αν και δεν είναι ακόμη κοντά.»
Η κ. Στέλλα Κυριακίδου, Επίτροπος Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων, δήλωσε τα εξής: «Αν συνεργαστούμε με ενότητα, αλληλεγγύη και αποφασιστικότητα, μπορούμε σύντομα να αρχίσουμε να βλέπουμε την αρχή του τέλους της πανδημίας. Ειδικά τώρα χρειαζόμαστε ταχεία και συντονισμένη δράση κατά των νέων παραλλαγών του ιού. Οι εμβολιασμοί θα χρειαστούν ακόμη χρόνο έως ότου φτάσουν σε όλους τους Ευρωπαίους και, μέχρι τότε, πρέπει να λάβουμε άμεσα, συντονισμένα και προδραστικά μέτρα από κοινού. Οι εμβολιασμοί πρέπει να επιταχυνθούν σε ολόκληρη την ΕΕ, ενώ πρέπει να αυξηθούν τα τεστ και η αλληλούχηση — μόνο έτσι μπορούμε να εξασφαλίσουμε ότι θα ξεπεράσουμε αυτήν την κρίση το συντομότερο δυνατόν.»
