Την προσπάθεια εξορθολογισμού του φαρμακευτικού προϋπολογισμού, με επίκεντρο της υποχρεωτικές επιστροφές, μαρτυρούν τόσο το προσχέδιο του Προϋπολογισμού για το 2025, που κατατέθηκε στη Βουλή, όσο και το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό-Διαρθρωτικό Σχέδιο 2025-2028, που έχει αποσταλεί στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η μείωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών, με τον συμψηφισμό ποσών clawback, την οποία προβλέπει το προσχέδιο του προϋπολογισμού, αναφέρθηκε και στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας. Εκεί, ο Υφυπουργός Υγείας, Μ. Θεμιστοκλέους έκανε λόγο για ραγδαία αποκλιμάκωση στα ληξιπρόθεσμα των νοσοκομείων, έως το τέλος του έτους. Σύμφωνα με τον κ. Θεμιστοκλέους, 1,2 δισ. ευρώ οφειλές αναμένεται να μειωθούν κατά 500 εκατ. ευρώ συμψηφίζοντας rebate και clawback των φαρμακευτικών εταιρειών. Πρόσθεσε, δε, πως αναμένεται να πληρωθούν άλλα 400 εκατ. ευρώ, διαμορφώνοντας το υπολοιπόμενο ποσό στα περίπου 300 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2024.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του γενικού Λογιστηρίου του Κράτους για τον Αύγουστο 2024, οι ληξιπρόθεσμε οφειλές των νοσοκομείων του ΕΣΥ διαμορφώθηκαν στο 1,2 δισ. ευρώ, σημειώνοντας μικρή αύξηση (από 1,18 δισ. ευρώ) σε σχέση με τον Ιούλιο. Συνολικά, τα ληξιπρόθεσμα της Υγείας φτάνουν στα 1,442 δισ. ευρώ, με τα 242 εκατ. ευρώ οφειλών του ΕΟΠΥΥ.
Προϋπολογισμός
Η αναφορά στις συνολικές ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις της Γενικής Κυβέρνησης προς τρίτους, όπως αναφέρεται στο προσχέδιο του Προϋπολογισμού για το 2025, διευκρινίζει πως στα σχεδόν 2,6 δισ. ευρώ τον περασμένο Ιούλιο, περιλαμβάνονται και περίπου 1,1 δισ. ευρώ rebate και clawback που δεν έχουν ακόμη συμψηφιστεί. Από το σύνολο των ληξιπρόθεσμων χρεών οφειλών, 619 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στους οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης και 1,18 δισ. ευρώ στα νοσοκομεία.
«Οι συνολικές ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις της Γενικής Κυβέρνησης, κατά τους πρώτους μήνες του 2024 παρουσίασαν αυξητική τάση και κατά τους επόμενους μήνες σταδιακή αποκλιμάκωση, με αποτέλεσμα τον Ιούλιο 2024 να διαμορφώνονται στο ύψος των 2.587 εκατ. Ευρώ», αναφέρει το προσχέδιο.
Διευκρινίζεται, ωστόσο, ότι οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις παρουσιάζουν έντονη εποχικότητα και ιστορικά εμφανίζονται σημαντικά μειωμένες κατά τη λήξη κάθε οικονομικού έτους.
Επιπλέον, «ο ανωτέρω υποχρεώσεις περιλαμβάνουν ποσά clawback και rebate εκτιμώμενου ύψους 1.116 εκατ. ευρώ, που ακόμα δεν έχουν συμψηφιστεί».
«Συνεπώς, οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις, εξαιρουμένων των ανωτέρω υπό συμψηφισμό ποσών, ανέρχονται σε 1.471 εκατ. ευρώ», σημειώνεται.
Περαιτέρω, διευκρινίζεται ότι:
- Όσον αφορά στους ΟΚΑ, το ύψος των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων για τον μήνα Ιούλιο 2024 διαμορφώνεται στο ποσό των 619 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων ποσό ύψους 229 εκατ. ευρώ αφορά σε ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του κλάδου εφάπαξ παροχών του Ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ), κατόπιν της επιτάχυνσης εκκαθάρισης των κύριων συντάξεων, η οποία συμπαρασύρει τον ρυθμό εκκαθάρισης των εφάπαξ παροχών. Στο ανωτέρω ποσό των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων συμπεριλαμβάνεται ποσό ανείσπρακτου clawback και rebate, ύψους 166 εκατ. ευρώ.
- Οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις των νοσοκομείων, συμπεριλαμβανομένων των ποσών clawback και rebate ύψους 950 εκατ. ευρώ, υπολογίζονται στο ποσό των 1.182 εκατ. ευρώ για τον Ιούλιο 2024 και ως εκ τούτου, οι καθαρές ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις ανέρχονται στο ποσό των 232 εκατ. ευρώ.
Αύξηση μεταβιβάσεων στο ΕΣΥ
Νέες θεραπείες, λειτουργικές ανάγκες νοσοκομείων και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) και υποχρεώσεις προς τρίτους οδηγούν σε ενίσχυση προϋπολογισμών ΕΣΥ και ΠΦΥ.
Σύμφωνα με το προσχέδιο του Προϋπολογισμού για το 2025, το δημοσιονομικό αποτέλεσμα των νοσοκομείων και της ΠΦΥ εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί σε πλεόνασμα ύψους 156 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας επιδείνωση σε σχέση με τον στόχο του προϋπολογισμού κατά 63 εκατ. ευρώ. Η εκτιμώμενη επιδείνωση του δημοσιονομικού αποτελέσματος οφείλεται κατά κύριο λόγο στο σκέλος των εξόδων, τα οποία εκτιμάται ότι θα είναι αυξημένα κατά 54 εκατ. ευρώ, κυρίως εξαιτίας της αυξημένης αποζημίωσης των εφημεριών του ιατρικού προσωπικού των νοσοκομείων κατά 20%
Συγκεκριμένα, σημειώνεται πως «το δημοσιονομικό αποτέλεσμα των νοσοκομείων και της ΠΦΥ να διαμορφώνεται σε πλεόνασμα ύψους 310 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας βελτίωση κατά 154 εκατ. ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο εκτιμώμενο μέγεθος για το 2024».
«Τα συνολικά έσοδα προβλέπεται να ανέλθουν σε 4.154 εκατ. ευρώ, αυξημένα σε σχέση με το 2024 κατά 238 εκατ. ευρώ, αντικατοπτρίζοντας κατά κύριο λόγο την αύξηση των μεταβιβάσεων από τον κρατικό προϋπολογισμό κατά 226 εκατ. ευρώ που προορίζεται για την:
- αντιμετώπιση των αυξημένων λειτουργικών αναγκών των νοσοκομείων και της ΠΦΥ, συνεπεία της αύξησης των τιμών στα αγαθά και στις υπηρεσίες,
- ανταπόκριση των υγειονομικών υπηρεσιών στην απαίτηση για πρόσβαση των ασθενών σε νέες αποτελεσματικές θεραπείες και
- κάλυψη μέρους των απλήρωτων υποχρεώσεων προηγούμενων οικονομικών ετών προς τρίτους.»
Επιπλέον, αναφέρεται ότι «μέρος των ανωτέρω μεταβιβάσεων προβλέπεται να κατευθυνθεί προς την ΕΚΑΠΥ [Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας], η οποία έχει αναλάβει να διενεργεί τις διαδικασίες προμήθειας του συνόλου σχεδόν των φαρμακευτικών σκευασμάτων για τις ανάγκες των δημόσιων νοσοκομείων με στόχο τον έλεγχο της δαπάνης, την κεντρική διαχείριση των παραγγελιών, τη μείωση του χρόνου πληρωμής των προμηθευτών και τη συνακόλουθη μείωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών των νοσοκομείων».
Όσον αφορά στο 2024, το δημοσιονομικό αποτέλεσμα των νοσοκομείων και της ΠΦΥ εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί σε πλεόνασμα ύψους 156 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας επιδείνωση σε σχέση με τον στόχο του προϋπολογισμού κατά 63 εκατ. ευρώ. Η εκτιμώμενη επιδείνωση του δημοσιονομικού αποτελέσματος οφείλεται κατά κύριο λόγο στο σκέλος των εξόδων, τα οποία εκτιμάται ότι θα είναι αυξημένα κατά 54 εκατ. ευρώ, κυρίως εξαιτίας της αυξημένης αποζημίωσης των εφημεριών του ιατρικού προσωπικού των νοσοκομείων κατά 20%.
Μεσοπρόθεσμο
Επέκταση του γνωστού και ως «επενδυτικού clawback» και μετά το 2025 περιλαμβάνει το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό-Διαρθρωτικό Σχέδιο 2025-2028.
Ειδικότερα, όπως περιγράφεται, «η Ελλάδα εφαρμόζει μια σειρά φιλόδοξων μεταρρυθμίσεων για την αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας και την ενίσχυση της την αποτελεσματικότητα του συστήματος υγείας».
Οι κυριότερες εξ αυτών των μεταρρυθμίσεων περιλαμβάνουν:
α) την προτεραιοποίηση της πρόσληψης ιατρικού προσωπικού στο πλαίσιο του ετήσιου προγράμματος προσλήψεων με περισσότερες από 10.000 μόνιμες προσλήψεις που προβλέπονται για τα έτη 2024 και 2025 και περισσότερες τα επόμενα χρόνια,
(β) την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό τουλάχιστον 80 νοσοκομείων και τμημάτων επειγόντων περιστατικών καθώς και 156 κέντρων υγείας,
(γ)την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης για τον Προσωπικό Γιατρό,
(δ) την εφαρμογή του Προγράμματος Εθνικής Στρατηγικής Πρόληψης για την Υγεία «Σπύρος Δοξιάδης»,
(ε) τη μείωση του χρόνου αναμονής για τα χειρουργεία (που σχετίζεται και με την έγκριση των απογευματινών χειρουργείων),
(στ) τη βελτίωση των αμοιβών του ιατρικού προσωπικού ώστε να προσελκύεται επιπλέον προσωπικό (επιπλέον εισοδηματικά μέτρα)
(ζ) την εφαρμογή της μεταρρύθμισης για κεντρικοποίηση των προμηθειών στο πλαίσιο της ΕΚΑΠΥ καθώς και διάφορα μέτρα για τον έλεγχο των υπερβάσεων των δαπανών,
(η) την επέκταση του μέτρου της μείωσης clawback με αντιστάθμισης των επενδύσεων σε Έρευνα & Ανάπτυξη για τις φαρμακευτικές εταιρείες μετά και το 2025, ώστε να διασφαλιστεί η αύξηση των σχετικών επενδύσεων και η πρόσβαση σε νέα φαρμακευτικά προϊόντα.
