Το δυσμενές τοπίο που έχει διαμορφωθεί στο χώρο του φαρμάκου ως αποτέλεσμα της υποχρηματοδότησης σε συνδυασμό με την επιλεκτική αλλαγή του τρόπου υπολογισμού του clawback, περιγράφουν για ακόμη μια φορά οι φορείς που εκπροσωπούν τις φαρμακευτικές εταιρείες.

Σύμφωνα με πληροφορίες του News4Health, σε κοινή επιστολή που υπογράφου οι επικεφαλής της ΠΕΦ (Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας), του ΣΦΕΕ (Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας) και του PIF (Pharma Innovation Forum), προτείνουν μια διπλή προσέγγιση στο ζήτημα, που θα αντιμετωπίζει τα ζητήματα βιωσιμότητας, σε δύο επίπεδα για το προηγούμενο και το τρέχον έτος.

Όπως εξηγούν στην επιστολή οι φαρμακοβιομηχανίες, τα σημειώματα clawback για τα νοσοκομεία για το α’ εξάμηνο του 2022 και για τον ΕΟΠΥΥ / ΦΥΚ για το β’ εξάμηνο του 2022 καθιστούν εκ νέου εμφανές το αδιέξοδο που οδηγείται η δαπάνη.

Ειδικότερα, οι συνολικές επιστροφές της δαπάνης στη λιανική ανέρχονται, σύμφωνα με τις εταιρείες, το 41,6% (από 41% έως 54% σε τιμές ex-factory), στο 58.9% στα λεγόμενα Φάρμακα Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ) και το 60.9% στα νοσοκομεία. Τα νοσοκομεία φαίνεται πως παραμένουν και το μεγαλύτερο «αγκάθι», καθώς τα φάρμακα άνω των 30 ευρώ φθάνουν να επιστρέφουν το 69.3% της δαπάνης.

«Αποτέλεσμα είναι το 2022, για πρώτη φορά στα χρονικά, οι επιστροφές από τη βιομηχανία υπερέβησαν τη συμμετοχή του κράτους», φέρεται να αναφέρουν στην επιστολή οι εκπρόσωποι του κλάδου, διευκρινίζοντας πως η βιομηχανία κάλυψε το 46% της συνολικής δαπάνης, ενώ η Πολιτεία συνέβαλε με το 43%.

Όπως υποστηρίζουν, Ελλάδα εμφανίζει τις υψηλότερες επιστροφές μεταξύ των υπολοίπων χωρών της Ε.Ε. Ο συνδυασμός υποχρηματοδότησης και επιλεκτικής αλλαγής της διαδικασίας υπολογισμού του clawback (μηχανισμός αυτόματης επιστροφής) θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα για πολλά φάρμακα και εταιρείες, προειδοποιούν.

«Παρά τις αντιξοότητες η φαρμακευτική́ βιομηχανία έχει σταθεί υποστηρικτής της δημόσιας υγειάς. Με τη διαμόρφωση όμως των νέων συνθηκών, τίθεται σε κίνδυνο η επάρκεια υπαρχόντων και νέων φαρμάκων στην ελληνική́ αγορά́, δεδομένου ότι οι υποχρεωτικές επιστροφές συνολικά βρίσκονται σε εξωπραγματικά επίπεδα», αναφέρουν χαρακτηριστικά.

Προτάσεις ενίσχυσης της δαπάνης

Πέραν όμως της διατύπωσης του προβλήματος, ΣΦΕΕ, ΠΕΦ και PIF καταθέτουν, με την επιστολή, προτάσεις για τη διαχείριση του ζητήματος και στα δύο πεδία, τη δαπάνη του 2022 και εκείνη του τρέχοντος έτους, τις οποίες ζητούν να συζητήσουν και σε συνάντηση το Φθινόπωρο.

Για το 2022, βέβαια, η λύση φαίνεται πως μπορεί να είναι μόνο μια χρηματοδοτική ένεση. Συγκεκριμένα, προτείνεται μια επιπλέον χρηματοδότηση 70 εκατ. ευρώ για τα νοσοκομειακά φάρμακα που έχουν μεγάλη επιβάρυνση.

Για το 2023, οι προτάσεις κινούνται σε χρηματοδοτικές ευκαιρίες τριών επιπέδων:

• Τα 150 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, που έχουν ήδη ψηφιστεί, θα πρέπει να παραμείνουν στη φαρμακευτική δαπάνη, αφού άλλωστε ο στόχος για μείωση του clawback σε σχέση με το 2020, στο πλαίσιο του RRF, δεν επιτυγχάνεται. Αφενός επειδή́ μέρος του clawback έχει μετατραπεί σε πρόσθετο rebate και αφετέρου επειδή μέσω των διαπραγματεύσεων το clawback «κρύβεται» ως αριθμός, αν και οι εταιρείες καλούνται να το προκαταβάλλουν και μάλιστα, με το παραπάνω, όπως υποστηρίζουν. Επιπλέον, προβλέπεται η δυνατότητα συμψηφισμού επενδυτικών/ερευνητικών δαπανών με τις εκπτώσεις των εταιρειών στο πλαίσιο των συμφωνιών διαπραγμάτευσης, άρα οι εκπτώσεις αυτές, πρακτικά, αναγνωρίζονται ως clawback.
• Η κάλυψη της φαρμακευτικής δαπάνης ανασφάλιστων και ευάλωτων συμπολιτών μας ανήλθε στα 320 εκατ. ευρώ το 2022, ενώ το α’ εξάμηνο του 2023 φαίνεται να κινείται στο ίδιο επίπεδο με το προηγούμενο έτος. Κατά τους φορείς που εκπροσωπούν τις φαρμακευτικές επιχειρήσει, η εν λόγω δαπάνη θα πρέπει να χρηματοδοτηθεί από την Κοινωνικής Ασφάλιση και από άλλες πηγές, καθώς εκτιμάται ότι δεν είναι ορθολογικό να καλύπτει η φαρμακοβιομηχανία το κόστος των κοινωνικών παροχών.
• Το ΙΦΕΤ αγοράζει φάρμακα που δεν είναι διαθέσιμα στην Ελλάδα για διάφορους λόγους, κατ’ εντολή του ΕΟΦ (μοναδικός μέτοχος του Ινστιτούτου). Ωστόσο. Δεν καταβάλλει clawback και rebate. Για τις εταιρείες, η εύρεση λύσεων για τους ασθενείς είναι απαραίτητη, άλλα θέτουν ζήτημα εξέτασης της ανάγκης του συνόλου των αγορών, αλλά και εκτιμούν ότι θα πρέπει να χρηματοδοτούνται από ένα διαφορετικό, πρόσθετο κονδύλι, επιπλέον της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης για ΕΟΠΥΥ και νοσοκομεία.