Η ανάγκη ολοκλήρωσης των μεταρρυθμίσεων ώστε να καταστεί βιώσιμη η φαρμακευτική πολιτική αναδείχθηκε στη χθεσινή παρουσίαση της μελέτης της Deloitte «7 Πυλώνες για ένα ισχυρό Εθνικό Σύστημα Υγείας με επίκεντρο τον ασθενή», στο πλαίσιο του συνεδρίου που διοργανώνει η Ελληνική Επιστημονική Εταιρεία Οικονομίας & Πολιτικής της Υγείας (ΕΕΕΟΠΥ).
Όπως τονίστηκε στόχος θα πρέπει να είναι μία βιώσιμη φαρμακευτική αγορά, στην οποία τόσο η Δημόσια όσο και η συνολική δαπάνη θα αντανακλούν τις τρέχουσες ανάγκες και στόχους που έχουν τεθεί.
Ωστόσο, η υπέρβαση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης χαρακτηρίζεται ανεξέλεγκτη, με το δημόσιο φαρμακευτικό προϋπολογισμό να αποδεικνύεται εκ των πραγμάτων ανεπαρκή, αδυνατώντας να καλύψει τις πραγματικές ανάγκες του πληθυσμού.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, έαν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση σε δύο χρόνια η δαπάνη θα φθάσει στα 6 δισ. ευρώ, ποσό υπέρογκο που επιβαρύνει αφενός τη φαρμακοβιομηχανία με το μηχανισμό υποχρεωτικών επιστροφών (clawback) και αφετέρου τους ασθενείς των οποίων αυξάνεται η συμμετοχή τους.
Σύμφωνα με τη μελέτη της Deloitte, η συνολική φαρμακευτική δαπάνη για το 2020 αναμένεται να κλείσει στα 5,3 δισ. ευρώ. Η δημόσια δαπάνη υπολογίζεται στα 2,5 δισ. ευρώ, το clawback στα 1,55 δισ. ευρώ, το rebate στα 600 εκατ. ευρώ και η ιδιωτική συμμετοχή στα 650 εκατ. ευρώ.
Μάλιστα, έαν δεν ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα, η κατάσταση της δαπάνης αναμένεται να επιδεινωθεί φθάνοντας στα 6 δισ. ευρώ έως το 2023. Εξ αυτών η Πολιτεία θα καλύπτει, αν δεν υπάρξει αναπροσδιορισμός των ορίων, περίπου 2,5 δις. ευρώ, ενώ 2,1 δισ. ευρώ θα καλυφθούν από το clawback, λίγο πάνω από 700 εκατ. ευρώ θα φθάσει το rebate, με την ιδιωτική συμμετοχή να αγγιζει τα 700 εκατ. ευρώ.
Κρίσιμη είναι η ολοκλήρωση της προσπάθειας που έχει ήδη ξεκινήσει, με την υλοποίηση σημαντικών αλλαγών όπως η θέσπιση, για πρώτη φορά, επιπλέον κονδυλίου για τα εμβόλια και εξαίρεση τους από τη φαρμακευτική δαπάνη, αλλά και οι υπερεκπτώσεις για έρευνα και ανάπτυξη και ο συμψηφισμός του clawback με τις επενδύσεις. Η ανάγκη ολοκλήρωσης των μεταρρυθμίσεων, η προώθηση της ανάπτυξης, και ο επαναπροσδιορισμός του clawback, αναδικενύοντας και στις 5 διαδοχικές εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Εποπτείας (Enhanced Surveillance Reports) και στην Έκθεση Πισσαρίδη, η οποία μάλιστα αναφέρεται και στην έννοια της «συνυπευθυνότητας».
Η συνταγή για τον έλεγχο της δαπάνης
Σύμφωνα με το Γιάννη Βάλβη Consulting Partner, Life Sciences & Healthcare Leader της Deloitte Greece, η ενίσχυση της Δημόσιας Δαπάνης ώστε αυτή να συγκλίνει με εκείνες αντίστοιχων χωρών της Ε.Ε., αλλά και ο εξορθολογισμός της συνολικής σαπάνης έτσι ώστε να ανέλθει σε βιώσιμα επίπεδα θα πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο των προσπαθειών αναδιάρθρωσης της φαρμακευτικής πολιτικής.
Οι παρεμβάσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περιορισμό της συνολικής φαρμακευτικής δαπάνης στα 4,7 δισ. ευρώ στα επόμενα δύο χρόνια (αντί 6 δισ. ευρώ που εκτιμάται ότι θα φθάσει).
Σε αυτή την κατεύθυνση θα μπορούσε να συμβάλλει και η ανάπτυξη ενός πλαισίου Συμφωνίας, στα πρότυπα άλλων χωρών της Ε.Ε., με σαφείς εκατέρωθεν δεσμεύσεις και χρονικό πλαίσιο, που αποτελεί άλλωστε και στρατηγική που στηρίζει και η Κυβέρνηση.
Τα χαρακτηρστικά των πλαισίων συνεργασίας είναι:
- Κοινή συναινέσει συνεργασία μεταξύ της Πολιτείας και της Βιομηχανίας
- Ο χρονικός ορίζοντας κυμαίνεται από 2 έως 5 έτη
- Περιλαμβάνουν δεσμεύσεις και από τις δύο πλευρές
- Δύναται να έχουν δεσμευτική ή μη-δεσμευτικό χαρακτήρα.
Στη βάση του Συμφώνου Συνεργασίας, ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Εταιρειών Ελλάδος (ΣΦΕΕ) ανέπτυξε μια εμπεριστατωμένη στρατηγική, που έχει κατατεθεί στην Κυβέρνηση και η οποία συμπυκνώνεται σε 7 πυλώνες δράσεων:
- Στον επαναπροσδιορισμό του Φαρμακευτικού Προϋπολογισμού. Τώρα που σε όλη την Ευρώπη επανεξετάζονται οι δαπάνες Υγείας, είναι η ώρα να αναθεωρηθεί ο προϋπολογισμός φαρμάκου στη χώρα μας κινούμενος σε ρεαλιστική και επιστημονική βάση.
- Στην αύξηση της αποτελεσματικότητας, κυρίως μέσω του εξορθολογισμού της κατανάλωσης.
- Στην επαναξιολόγηση του μηχανισμού επιστροφών, καθώς αυτός αποτελεί τη βασική απειλή της βιωσιμότητας του συστήματος.
- Στην ενίσχυση της πρόσβασης των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες.
- Στην αναπτυξιακή διάσταση του κλάδου και την προώθηση των επενδύσεων.
- Στην περαιτέρω αξιοποίησή των ψηφιακών τεχνολογιών στην υγειονομική περίθαλψη.
- Στην προώθηση ενός ισχυρού πλαισίου συνεργασίας φαρμακοβιομηχανίας-Πολιτείας για την προαγωγή της κοινωνικής υπευθυνότητας, της νομιμότητας και της διαφάνειας στην ηθική και δεοντολογική λειτουργία του συστήματος υγείας.
Το πλαίσιο αυτό λαμβάνει υπόψη τα διεθνή και ελληνικά δεδομένα, καθώς και στοιχεία που έχουν προκύψει από την εξειδικευμένη μελέτη της Deloitte.
