Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ben Weyts, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Φλάνδρας και υπουργός Παιδείας, Αθλητισμού, Ευημερίας των Ζώων και Φλαμανδικής Περιφέρειας «Η ΕΕ δείχνει ότι και η ευημερία των ζώων μπορεί να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της χάραξης πολιτικής της. Πολύ πολλοί Ευρωπαίοι έχουν μεγάλη καρδιά για τα ζώα και αυτή η διαπραγματευτική εντολή το δείχνει ξεκάθαρα. Θέτουμε τώρα μια καλή βάση για την περαιτέρω ανάπτυξη μιας πολιτικής για τα ζώα σε ευρωπαϊκό επίπεδο τα επόμενα χρόνια».

Τα βασικά σημεία της πρότασης

Η πρόταση αποσκοπεί στη βελτίωση της ευημερίας των γατών και των σκύλων που εκτρέφονται από εκτροφείς, καταστήματα πώλησης και καταφύγια, ενώ παράλληλα βελτιώνει την προστασία των καταναλωτών, διασφαλίζει τον θεμιτό ανταγωνισμό και καταπολεμά το παράνομο εμπόριο ζώων.

Η συγκεκριμένη πρόταση δεν επηρεάζει τους μεμονωμένους ιδιοκτήτες ζώων συντροφιάς. Ωστόσο, όποιος θέλει να διαθέσει μια γάτα ή έναν σκύλο στην αγορά της ΕΕ θα πρέπει να διασφαλίζει ότι διαθέτει μικροτσίπ για λόγους ιχνηλασιμότητας.

Οι απαιτήσεις της πρότασης προορίζονται ως ελάχιστα πρότυπα για την εναρμόνιση της αγοράς της ΕΕ. Εάν το επιθυμούν, τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να διατηρήσουν ή να θεσπίσουν αυστηρότερους κανόνες.

Αρχές πρόνοιας

Η διαπραγματευτική θέση του Συμβουλίου διατηρεί τις κύριες αρχές ευημερίας που πρότεινε η Επιτροπή:

• Η αναπαραγωγή ρυθμίζεται, με όρια στη συχνότητα και στην ελάχιστη και μέγιστη ηλικία.
• απαγορεύονται ορισμένες πρακτικές αναπαραγωγής, όπως η ενδογαμία (αναπαραγωγή μεταξύ γονέων και απογόνων, μεταξύ αδελφών και ετεροθαλών αδελφών, καθώς και μεταξύ παππούδων και εγγονών)- η θέση του Συμβουλίου διευκρινίζει ότι η ενδογαμία μπορεί ωστόσο να χρησιμοποιηθεί για τη διατήρηση τοπικών φυλών με περιορισμένη γενετική δεξαμενή.
• απαγορεύονται οι επώδυνοι ακρωτηριασμοί, όπως το κούρεμα των αυτιών, το κόψιμο της ουράς ή η αφαίρεση των νυχιών, εκτός εάν ανταποκρίνονται σε ιατρική ένδειξη
• πρέπει να παρέχεται αρκετό καθαρό και φρέσκο νερό, επαρκής τροφή και κατάλληλες συνθήκες στέγασης
• οι σκύλοι πρέπει να έχουν καθημερινή πρόσβαση σε εξωτερικό χώρο ή να βγαίνουν καθημερινά βόλτα- το Συμβούλιο διευκρινίζει ότι αυτό ισχύει για σκύλους ηλικίας άνω των 12 εβδομάδων

Διατάξεις για επιχειρήσεις και εγκαταστάσεις

Το Συμβούλιο διατήρησε επίσης διατάξεις σχετικά με τις υποχρεώσεις των φορέων εκμετάλλευσης και των εγκαταστάσεων:

• Όλες οι βάσεις δεδομένων θα είναι διαλειτουργικές με τις βάσεις δεδομένων άλλων χωρών της ΕΕ και θα είναι προσβάσιμες στο διαδίκτυο.
  τα άτομα που φροντίζουν γάτες ή σκύλους πρέπει να κατανοούν σωστά τη συμπεριφορά και τις ανάγκες τους
• τα ιδρύματα πρέπει να εξασφαλίζουν επισκέψεις κτηνιάτρων- το Συμβούλιο διευκρινίζει τους όρους για αυτές τις συμβουλευτικές επισκέψεις για την καλή διαβίωση
• κατά την πώληση ή δωρεά γατών ή σκύλων, ο υπεύθυνος για τα ζώα αυτά πρέπει να ευαισθητοποιεί για την υπεύθυνη ιδιοκτησία.

Αλλαγές και βελτιώσεις που εισήγαγε το Συμβούλιο

Η διαπραγματευτική εντολή του Συμβουλίου επιφέρει μια σειρά βελτιώσεων στην πρόταση για την ενίσχυση της καλής διαβίωσης των γατών και των σκύλων:

• διευκρινίζει ότι οι υπεύθυνοι δεν πρέπει να εγκαταλείπουν γάτες ή σκύλους
• απαγορεύει την εκτροφή υβριδίων (αποτέλεσμα διασταύρωσης με άγρια είδη)
• οι θηλυκές γάτες και σκύλοι που έχουν υποβληθεί σε δύο καισαρικές τομές δεν θα χρησιμοποιούνται για αναπαραγωγή, για την προστασία της υγείας και της ευημερίας τους
• οι γάτες και οι σκύλοι με ακραία χαρακτηριστικά θα πρέπει να αποκλείονται από την αναπαραγωγή, για να αποφευχθεί η μεταβίβαση αυτών των χαρακτηριστικών στις μελλοντικές γενιές, εάν υπάρχει μεγάλος κίνδυνος επιζήμιων επιπτώσεων στην ευημερία τους ή στην ευημερία των απογόνων τους
• γάτες και σκύλοι με ακραία χαρακτηριστικά διαμόρφωσης ή ακρωτηριασμούς θα αποκλείονται από τη συμμετοχή σε διαγωνισμούς, εκθέσεις ή επιδείξεις

Πεδίο εφαρμογής του προτεινόμενου κανονισμού

Δεδομένου ότι ορισμένες οργανώσεις, για παράδειγμα ΜΚΟ, χρησιμοποιούν ανάδοχες οικογένειες για να στεγάσουν εγκαταλελειμμένες, αδέσποτες ή ανεπιθύμητες γάτες και σκύλους, το Συμβούλιο αποφάσισε να συμπεριλάβει τις ανάδοχες οικογένειες στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού.

Έγκριση εγκαταστάσεων αναπαραγωγής

Η αρχική πρόταση της Επιτροπής προέβλεπε ότι οι εγκαταστάσεις αναπαραγωγής που διατηρούν μέχρι τρεις θηλυκές γάτες ή σκύλους και οι οποίες παράγουν συνολικά δύο γέννες ή λιγότερες ανά έτος θα πρέπει να εγκρίνονται μετά από επιτόπια επιθεώρηση από τις αρμόδιες αρχές.

Δεδομένου ότι υπάρχουν ελλείψεις σε επίσημους κτηνιάτρους στα κράτη μέλη και για να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος, το Συμβούλιο περιόρισε την απαίτηση αυτή στις εγκαταστάσεις που παράγουν περισσότερες από πέντε γέννες ετησίως ή που διατηρούν περισσότερες από πέντε θηλυκές γάτες ή σκύλους. Επιπλέον, η εντολή του Συμβουλίου δίνει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να επιτρέπουν στις εγκαταστάσεις να λαμβάνουν έγκριση μέσω εξ αποστάσεως επικοινωνίας.

Εισαγωγές από χώρες εκτός ΕΕ

Σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής, οι εισαγωγές θα υπόκεινται στα ίδια ή ισοδύναμα πρότυπα. Αυτό θα ενισχύσει την προστασία των καταναλωτών και θα διασφαλίσει την ιχνηλασιμότητα των γατών και των σκύλων.

Η εντολή του Συμβουλίου κάνει διάκριση μεταξύ της εισαγωγής γατιών και σκύλων για διάθεσή τους στην αγορά της ΕΕ και για μη εμπορικές μετακινήσεις, με στόχο την πρόληψη της απάτης και τη βελτίωση της ιχνηλασιμότητας των σκύλων και των γατών.

Για την πρώτη περίπτωση, η γάτα ή ο σκύλος θα πρέπει να καταγράφεται σε βάση δεδομένων της ΕΕ πέντε εργάσιμες ημέρες μετά την είσοδό τους στην ΕΕ. Στην αρχική πρόταση αυτό γινόταν εντός 48 ωρών από την άφιξη στον προορισμό τους.

Για το δεύτερο, το Συμβούλιο προτείνει τη δημιουργία βάσης δεδομένων για τους ταξιδιώτες κατοικίδιων ζώων. Αυτό θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να έχουν επισκόπηση των εισαγωγών μη εμπορικών ζώων στην ΕΕ και έτσι να είναι σε θέση να εντοπίζουν ύποπτες κινήσεις.

Προστασία δεδομένων

Το Συμβούλιο εισήγαγε επίσης διατάξεις που συνδέονται με την προστασία των δεδομένων, ώστε να διασφαλιστεί η προστασία των προσωπικών δεδομένων που περιέχονται, για παράδειγμα, στις βάσεις δεδομένων για σκύλους και γάτες ή στις πληροφορίες που διαβιβάζονται από τα ιδρύματα.

Επόμενα βήματα

Το κείμενο που συμφωνήθηκε από τους πρεσβευτές των κρατών μελών στην ΕΕ επισημοποιεί τη διαπραγματευτική θέση του Συμβουλίου. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της Προεδρίας του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα ξεκινήσουν μόλις το Κοινοβούλιο συμφωνήσει τη θέση του. Το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων θα καθορίσει την τελική μορφή της νομοθεσίας.

Ιστορικό

Οι πολίτες της ΕΕ έχουν στην κατοχή τους περισσότερα από 72 εκατομμύρια σκύλους και περισσότερες από 83 εκατομμύρια γάτες. Η εκτιμώμενη αξία των πωλήσεων γατών και σκύλων ανέρχεται σε 1,3 δισ. ευρώ ετησίως. Το 74% των Ευρωπαίων πιστεύει ότι η ευημερία των ζώων συντροφιάς στη χώρα τους θα πρέπει να προστατεύεται καλύτερα.

Η ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ ισχύει μόνο για γάτες και σκύλους που προορίζονται για επιστημονικούς σκοπούς ή μεταφέρονται για εμπορικούς σκοπούς ή για την πρόληψη της εξάπλωσης της λύσσας και άλλων μεταδοτικών ασθενειών. Οι εθνικοί κανόνες των κρατών μελών διαφέρουν σημαντικά. Η πρόταση αποσκοπεί στη διασφάλιση ελάχιστων εναρμονισμένων κανόνων σε ολόκληρη την ΕΕ και στη δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού για όλους τους φορείς εκμετάλλευσης.

Επιπλέον, η πρόταση έρχεται ως απάντηση στην έντονη έκκληση των ευρωπαίων πολιτών να βελτιώσουν την καλή μεταχείριση των ζώων συντροφιάς τους, όπως αναφέρεται σε ειδικό Ευρωβαρόμετρο που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2023 σχετικά με τη στάση των Ευρωπαίων απέναντι στην καλή μεταχείριση των ζώων.