Οι ευρωβουλευτές όρισαν το συνολικό επίπεδο των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων για το σχέδιο προϋπολογισμού του 2025 σε σχεδόν 201 δισ. ευρώ, 1,24 δισ. ευρώ περισσότερα από την πρόταση της Επιτροπής του περασμένου Ιουνίου. Το Κοινοβούλιο επιθυμεί να ενισχύσει προγράμματα ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση των προκλήσεων στον τομέα της υγείας, να στηρίξει τους νέους, τη γεωργία και την ύπαιθρο, να βοηθήσει όσους πλήττονται από φυσικές καταστροφές, να ενισχύσει τη δράση για το κλίμα, να διαχειριστεί τις ανάγκες μετανάστευσης και ασφάλειας και να ενισχύσει τη στήριξη της ΕΕ στις γειτονικές περιοχές που αντιμετωπίζουν γεωπολιτικές και ανθρωπιστικές κρίσεις. Οι ευρωβουλευτές αποκατέστησαν 1,52 δισ. ευρώ σε περικοπές χρηματοδότησης που πρότεινε το Συμβούλιο και όρισαν τις πιστώσεις πληρωμών σε 153,5 δισ. ευρώ.
Η αποπληρωμή του EURI
Σύμφωνα με το ΕΚ, το κόστος αποπληρωμής του EURI, το οποίο είναι διπλάσιο από το ποσό που είχε αρχικά προβλεφθεί για το 2025, δεν θα πρέπει να οδηγήσει σε μείωση της χρηματοδότησης για βασικά προγράμματα, όπως το Erasmus+ ή αυτά που στηρίζουν την έρευνα. Ως εκ τούτου, επιθυμούν να αποκαταστήσουν τις περικοπές που έχουν γίνει από τα κράτη μέλη στις πιστώσεις που προορίζονται για αυτούς τους τομείς και να γίνει ορθή χρήση του νέου «αλυσιδωτού μηχανισμού» του EURI που θεσπίστηκε με την αναθεώρηση του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ. Ο μηχανισμός αυτός έχει σχεδιαστεί για να διαχειρίζεται την κλιμάκωση του κόστους δανεισμού του «Next Generation EU» χωρίς να επηρεάζει βασικές πρωτοβουλίες, διατηρώντας την ευελιξία και την ικανότητα αναπροσαρμογής του προϋπολογισμού.
«Στο επίκεντρο ο πολίτης»
Ο Victor Negrescu (Σοσιαλιστές, Ρουμανία), γενικός εισηγητής για τον προϋπολογισμό της ΕΕ για το 2024 (για το τμήμα III — Επιτροπή), δήλωσε: «Η σημερινή ψηφοφορία στέλνει ισχυρό μήνυμα για έναν ευρωπαϊκό προϋπολογισμό της ΕΕ με επίκεντρο τον πολίτη, ο οποίος θα επικεντρώνεται στις επενδύσεις για την οικονομική ανάπτυξη και για τη βελτίωση της ζωής των ανθρώπων. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ζητούμε αύξηση κατά 110 εκατ. ευρώ για δράσεις στον τομέα της υγείας, επιπλέον 70 εκατ. ευρώ για το Erasmus, 42 εκατ. ευρώ για την προστασία των πολιτών μας από τις επιπτώσεις των φυσικών καταστροφών, επιπλέον 96 εκατ. ευρώ για τη γεωργία, 120 εκατ. ευρώ για ανθρωπιστική βοήθεια και 110 εκατ. ευρώ για την Ανατολική και τη Νότια Γειτονία.»
Ο Niclas Herbst (ΕΛΚ, Γερμανία), εισηγητής για τα υπόλοιπα τμήματα του προϋπολογισμού, δήλωσε: «Η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο είναι ζωτικής σημασίας για τα όργανα της ΕΕ και βρίσκεται στο επίκεντρο της προσοχής μας από το 2023. Μια άλλη βασική προτεραιότητα είναι να διασφαλιστεί ότι τα θεσμικά όργανα διαθέτουν επαρκές προσωπικό για την εκπλήρωση νέων καθηκόντων, όπως η εφαρμογή του νόμου για την τεχνητή νοημοσύνη. Επιπλέον, η βελτίωση της ασφάλειας των κτιρίων της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης, ιδίως στις αντιπροσωπείες που βρίσκονται σε απομακρυσμένες περιοχές και περιοχές υψηλού κινδύνου, είναι κρίσιμης σημασίας. Για να αντιμετωπιστεί αυτό, απαιτείται αύξηση του προϋπολογισμού κατά 37 εκατ. ευρώ.»
Τα επόμενα βήματα
Η έγκριση της θέσης του Κοινοβουλίου σημαίνει την έναρξη τριών εβδομάδων συνομιλιών «συνδιαλλαγής» με το Συμβούλιο, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για τον προϋπολογισμό του επόμενου έτους. Το τελικό σχέδιο του προϋπολογισμού θα πρέπει στη συνέχεια να ψηφιστεί από το Κοινοβούλιο και να υπογραφεί από την πρόεδρό του προκειμένου να οριστικοποιηθεί.
Χρήσιμες πληροφορίες
Πάνω από το 90% του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού χρηματοδοτεί δραστηριότητες σε χώρες της ΕΕ και πέραν αυτής, προς όφελος των πολιτών, των περιφερειών, των γεωργών, των ερευνητών, των φοιτητών, των ΜΚΟ και των επιχειρήσεων. Σε αντίθεση με τους προϋπολογισμούς των κρατών μελών, ο προϋπολογισμός της ΕΕ στοχεύει κυρίως σε επενδύσεις, με στόχο τη δημιουργία ανάπτυξης και ευκαιριών σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ΕΕ βρίσκεται στην υπηρεσία 27 χωρών με συνολικό πληθυσμό 450 εκατομμυρίων. Με τα στοιχεία αυτά κατά νου, και σύμφωνα με πληροφορίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο ετήσιος προϋπολογισμός της ΕΕ είναι στην πραγματικότητα σχετικά μικρός —κατά μέσο όρο 160-180 δισ. ευρώ ετησίως για την περίοδο 2021 - 2027. Το ποσό αυτό είναι συγκρίσιμο με τον εθνικό προϋπολογισμό της Δανίας (με πληθυσμό 5,6 εκατομμύρια) και περίπου 30% μικρότερο από τον προϋπολογισμό της Πολωνίας (με πληθυσμό 38 εκατομμύρια).
