Πρόκειται για την πρώτη ολοκληρωμένη ανασκόπηση του είδους της, η οποία αποκαλύπτει ισχυρή και συνεχή δυναμική σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, με όλες τις χώρες να αναγνωρίζουν τη βελτίωση της φροντίδας των ασθενών ως βασικό παράγοντα ανάπτυξης της AI, ενώ η πλειονότητα ήδη εφαρμόζει εργαλεία AI σε κλινικά περιβάλλοντα.
Η έκθεση, που εκπονήθηκε στο πλαίσιο πολυετούς συμφωνίας χρηματοδότησης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, βασίζεται σε πρόσφατη περιφερειακή έκθεση του ΠΟΥ Ευρώπης που δημοσιεύθηκε στα τέλη του 2025, εστιάζοντας ειδικά στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ.
Με βάση δεδομένα που συλλέχθηκαν μεταξύ Ιουνίου 2024 και Μαρτίου 2025, η έκθεση παρουσιάζει ένα τοπίο στο οποίο τα συστήματα υγείας της περιοχής οικοδομούν ενεργά τις απαραίτητες βάσεις για την ασφαλή, δίκαιη και υπεύθυνη αξιοποίηση αυτών των τεχνολογιών.
Διαγνωστικά εργαλεία
Σχεδόν τα τρία τέταρτα των χωρών της ΕΕ χρησιμοποιούν ήδη διαγνωστικά εργαλεία υποβοηθούμενα από Τεχνητή Νοημοσύνη, συμπεριλαμβανομένων εφαρμογών που υποστηρίζουν ιατρική απεικόνιση, ανίχνευση ασθενειών και κλινική λήψη αποφάσεων.
Σχεδόν τα μισά κράτη μέλη έχουν ήδη δημιουργήσει εξειδικευμένους επαγγελματικούς ρόλους για την AI και την επιστήμη δεδομένων στον τομέα της υγείας, ενώ αρκετές χώρες σχεδιάζουν να εισαγάγουν ή να επεκτείνουν προγράμματα εκπαίδευσης στην AI στο άμεσο μέλλον. Τα ευρήματα αναδεικνύουν επίσης σαφείς προτεραιότητες για περαιτέρω επενδύσεις καθώς επιταχύνεται η υιοθέτηση της AI στην περιοχή.
Ενώ το 74% των χωρών της ΕΕ αναφέρει χρήση AI στη διάγνωση και το 63% χρησιμοποιεί chatbots για την υποστήριξη της επικοινωνίας με τους ασθενείς, η περιοχή επικεντρώνεται πλέον στο να διασφαλίσει ότι η εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού συμβαδίζει με την πρόοδο. Οι χώρες ενσωματώνουν ολοένα και περισσότερο τον ψηφιακό γραμματισμό στην AI τόσο στην αρχική εκπαίδευση όσο και στη συνεχιζόμενη επαγγελματική κατάρτιση. Αυτή η έμφαση στις δεξιότητες αντανακλά τη δέσμευση των κρατών μελών να διασφαλίσουν ότι η ταχεία υιοθέτηση της AI μεταφράζεται σε καλύτερα αποτελέσματα για τους ασθενείς, με επαγγελματίες υγείας ικανούς να αξιολογούν κριτικά αυτές τις τεχνολογίες, να διατηρούν υψηλά πρότυπα φροντίδας και να διασφαλίζουν την υπευθυνότητα στις αποφάσεις που υποστηρίζονται από AI.
Ανάπτυξη δεξιοτήτων και συμμετοχή του κοινού
Καθώς η AI ενσωματώνεται ολοένα και περισσότερο στην κλινική πράξη, η διασφάλιση ότι οι επαγγελματίες υγείας διαθέτουν τις απαραίτητες δεξιότητες και γνώσεις για να συνεργάζονται με αυτές τις τεχνολογίες με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα είναι κρίσιμη για τη διατήρηση υψηλής ποιότητας φροντίδας. Παράλληλα, οι κλινικοί γιατροί παραμένουν νομικά και ηθικά υπεύθυνοι για αποφάσεις που υποστηρίζονται από τεχνολογίες που ενδέχεται να μην κατανοούν πλήρως.
Το 81% των κρατών μελών της ΕΕ εμπλέκει ήδη ενεργά ενδιαφερόμενους φορείς στη διαμόρφωση της διακυβέρνησης της AI στην υγεία, ποσοστό υψηλότερο από τον μέσο όρο της ευρύτερης ευρωπαϊκής περιφέρειας του ΠΟΥ. Για να ενισχυθεί αυτή η πρόοδος, η έκθεση προτείνει ευρύτερη συμμετοχή ασθενών και κοινού, ώστε να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη και να διασφαλιστεί ότι τα εργαλεία AI ανταποκρίνονται στις ανάγκες των χρηστών τους. Επισημαίνεται ότι τα συστήματα που αναπτύσσονται με ουσιαστική συμμετοχή του κοινού έχουν περισσότερες πιθανότητες να κερδίσουν διαρκή εμπιστοσύνη, να προάγουν την ισότητα και να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητες της AI για όλους τους ασθενείς στην ΕΕ.
Αντίθετα, συστήματα που αναπτύσσονται χωρίς ουσιαστική συμμετοχή του κοινού ενδέχεται να αντιμετωπίσουν αντίσταση ή απόρριψη, ανεξάρτητα από το επίπεδο τεχνολογικής τους εξέλιξης, και να εντείνουν υφιστάμενες ανισότητες στην υγεία.
Τα ευρήματα έρχονται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς η ΕΕ ετοιμάζεται να εφαρμόσει το πρώτο ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο παγκοσμίως για τη ρύθμιση της AI. Ο ΠΟΥ/Ευρώπη ενθαρρύνει τις κυβερνήσεις να αξιοποιήσουν αυτό το πλαίσιο δίνοντας προτεραιότητα σε τρεις βασικούς τομείς:
- ενίσχυση της ετοιμότητας του ανθρώπινου δυναμικού μέσω εκπαίδευσης στην AI, την ηθική και τη διακυβέρνηση δεδομένων·
- διασφάλιση διαφανούς και συμμετοχικής διαδικασίας μέσω εμπλοκής επαγγελματιών υγείας, ασθενών και κοινού στη διαμόρφωση πολιτικών·
- δημιουργία κέντρων αριστείας για τη δοκιμή τεχνολογιών, την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και την ανάπτυξη κοινών προτύπων για ασφαλή και δίκαιη εφαρμογή.
Καθώς η AI αναμένεται να διαδραματίσει ολοένα και πιο κεντρικό ρόλο στην παροχή υπηρεσιών υγείας, η έκθεση υπογραμμίζει την ανάγκη ευθυγράμμισης της καινοτομίας με δικλείδες ασφαλείας, δεξιότητες και εμπιστοσύνη του κοινού, ώστε οι νέες τεχνολογίες να βελτιώνουν ουσιαστικά τη φροντίδα των ασθενών και τη συνολική υγεία και ευημερία.
Πηγή: ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ
